Psychologia w szkole online

13.01.2021
Prowadz膮cy: Jaros艂aw Ku藕niar

Nied艂ugo minie drugi semestr zdalnej nauki. Dla uczni贸w to prawie rok – z przerw膮 – bez kontaktu z r贸wie艣nikami z klasy i nauczycielami. Wiele miesi臋cy siedzenia przed monitorem – praktycznie zamkni臋cia w domu.

Jak m艂odzi ludzie to znosz膮 Czy w szkole online udaje si臋 im utrzymywa膰 relacje? Czy technologia w tym pomaga? A mo偶e wr臋cz przeciwnie – kamerki i wpuszczenie szko艂y do ich pokoi to tylko kolejne problemy? Czy nauczyciele to widz膮 i potrafi膮 pom贸c? Gdzie w tym wszystkim rodzice? Por贸wnajcie ich perspektywy.

Z Jaros艂awem Ku藕niarem rozmawiaj膮 uczniowie Tymek, Marceli i Ignacy, mama Tymka Anna Parysz, dziennikarka Justyna Suchecka, ekspertka ds. edukacji Iga Kazimierczyk oraz dyrektor liceum w Milan贸wku Leszek Janasik.

Czytaj wi臋cej
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/psychologia-w-szkole-online/
KopiujSkopiowano

Transkrypcja

[00:01:07]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Ignacy, kiedy szko艂a si臋 zamkn臋艂a i trzeba by艂o pracowa膰 na komputerze, czego ci najbardziej brakowa艂o?

[00:01:13]

IGNACY: Dost臋pu do przyjaci贸艂, brakowa艂o mi.

[00:01:16]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: A jak ich widzia艂e艣, to co? Nie zast臋powa艂o to tego?

[00:01:21]

IGNACY: Nie. Nie nast臋powa艂o tego.

[00:01:23]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: A spotyka艂e艣 si臋 z nimi po lekcjach? Wiem, 偶e to brzmi dziwnie, ale dzwoni艂e艣 do nich? Rozmawia艂e艣 z nimi jakkolwiek inaczej?

[00:01:31]

IGNACY: Czasem tak, czasem tak robi艂em.

[00:01:35]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: I co? By艂o troch臋 lepiej?

[00:01:36]

IGNACY: By艂o.

[00:01:37]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Czyli t臋skni艂e艣?

[00:01:38]

IGNACY: Mhm, ale ci膮gle…

[00:01:41]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: T臋sknisz?

[00:01:41]

IGNACY: … jest mi brak ich. T臋skni臋.

[00:01:44]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Tymku, czego ci brakowa艂o, kiedy szko艂a si臋 zamkn臋艂a?

[00:01:47]

TYMEK: No w艂a艣nie, mi najbardziej brakowa艂o tego, 偶e nie mog臋 si臋 spotyka膰 z kolegami i nie mog臋 z nimi rozmawia膰. Mieli艣my takiego g艂o艣nego przyjaciela Franka i on ci膮gle gada艂 na lekcji, zawsze. By艂 najg艂o艣niejszy w ca艂ej klasie. A teraz sta艂 si臋 taki cichy strasznie…

[00:02:11]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Online go przyt艂umi艂?

[00:02:11]

TYMEK: Mhm, tak.

[00:02:12]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Dlaczego, jak my艣lisz?

[00:02:13]

TYMEK: My艣l臋, 偶e si臋 troch臋 tak stresuje. Ja te偶 mam czasami trem臋 przed polskim.

[00:02:19]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: A na czym polega taka online-owa trema?

[00:02:21]

TYMEK: Polega na tym, 偶e trudno jest si臋 skupi膰 i trzeba szybko przejrze膰 my艣lami, czy ma si臋 wszystko zrobione. To jest bardzo trudne, zw艂aszcza kiedy zaczyna si臋 lekcja.

[00:02:35]

MARCEL: Ja wol臋 tak膮 szko艂臋, gdzie mo偶na biega膰 po schodach. Tak膮 szko艂臋 na 偶ywo.

[00:02:41]

IGNACY: A ja wola艂bym szko艂臋 na 偶ywo, bo nie mo偶esz si臋 spotka膰 z przyjaci贸艂mi, gdy jeste艣 w szkole online.

[00:02:48]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Czyli ten spos贸b kontaktu z przyjaci贸艂mi online...

[00:02:51]

MARCEL: Nam nie pasuje.

[00:02:52]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Bo?

[00:02:53]

MARCEL: Dlatego 偶e i szkodzi nam, i …

[00:03:05]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Jak ci zaszkodzi艂?

[00:03:08]

MARCEL: G艂owa boli od tego w艂a艣nie.

[00:03:10]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: 呕e patrzysz w kamerk臋 ca艂y czas?

[00:03:11]

MARCEL: Tak. Mam 5-minutowe przerwy… Nie 5-minutowe, tylko… No, dwie 5-minutowe mam, kilka 10-minutowych, jedn膮 20-minutow膮 艣niadaniow膮, a drug膮 przerw臋 30-minutow膮 obiadow膮.

[00:03:30]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: 艁atwo by艂o wam si臋 skupi膰 w takiej szkole?

[00:03:32]

MARCEL: Nie.

[00:03:33]

TYMEK: Nie.

[00:03:33]

IGNACY: Nie, nie艂atwo by艂o.

[00:03:34]

MARCEL: Wtedy pani nie mo偶e t艂umaczy膰 czego艣 na tablicy, tylko trzeba t艂umaczy膰 s艂ownie. I czasem kto艣 czego艣 tam niedos艂yszy.

00:03:48]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Niedowidzi, niedos艂yszy.

[00:03:48]

MARCEL: No tak.

[00:03:50]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Panie Tymku, jak to u pana by艂o?

[00:03:51]

TYMEK: U mnie to by艂o te偶 tak, 偶e w艂a艣nie te偶 mi troch臋 偶al tego, 偶e nie mogli艣my si臋 spotka膰 z innymi kolegami i kole偶ankami.

[00:04:03]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Spotka膰 tak fizycznie, 偶eby pogada膰, 偶eby si臋 dotkn膮膰?

[00:04:05]

TYMEK: Mhm.

[00:04:08]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Anna Parysz, mama Tymka.

[00:04:13]

A. PARYSZ: Bez wzgl臋du na to, czy np. kto艣 jest introwertykiem czy ekstrawertykiem, te wi臋zi spo艂eczne s膮 bardzo wa偶ne, ich brakuje. Brakuje tego, 偶e… To by艂 taki te偶 bardzo przyspieszony kurs uczenia si臋 emocji, wyra偶ania, nazywania. To, co powiedzia艂e艣 na pocz膮tku, jak zacz臋li艣my rozmawia膰: 偶e dzieciaki w tym wieku akurat, mog膮 mie膰 problem z nazwaniem pewnych emocji, z tym, co si臋 z nimi dzieje… Doro艣li w tym czasie, kt贸ry my mieli艣my teraz, mieli z tym problem, wielu z nas. Um贸wimy si臋: to jest poziom jakiej艣 takiej 艣wiadomo艣ci i dojrza艂o艣ci, kt贸r膮 nabywa si臋 z czasem i z prac膮, tak? Tutaj, ja patrzy艂am na niego, patrzy艂am na jego koleg贸w i to by艂a taka pot臋偶na zmiana. Jak oni bardzo szybko zacz臋li uczy膰 si臋 m贸wienia o tym, co czuj膮, jak si臋 czuj膮, co im pasuje, co im nie pasuje i np. 偶e oni te偶 maj膮 dosy膰. Na pewno jest tak, 偶e – tutaj ca艂a tr贸jka ch艂opc贸w, dzisiaj rano nawet jak rozmawiali艣my, powiedzia艂a – im jest po prostu smutno. 呕e nie mog膮 si臋 spotyka膰 z przyjaci贸艂mi. 呕e s膮 zamkni臋ci w 4 艣cianach, bo nie ka偶dy mieszka w domu z ogr贸dkiem. I 偶e nie widuj膮 si臋 na co dzie艅, nie mog膮 si臋 wyg艂upia膰, normalnie poznawa膰 艣wiata. Bo np. bardzo du偶ym i wa偶nym elementem dla nas wszystkich by艂y podr贸偶e i poznawanie w艂a艣nie tego 艣wiata, chocia偶by nawet proste: wsi膮艣膰 na rower i pojecha膰 do lasu. Okazuje si臋, 偶e czasami mo偶esz, czasami nie mo偶esz. To jest trudne dla nich.

[00:06:10]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Czyli ta emocja, kt贸r膮 oni nazywaj膮, nazywa si臋 smutek?

[00:06:13]

A. PARYSZ: Ja us艂ysza艂am dzisiaj, przy rozmowie: smutek. My艣l臋, 偶e powiniene艣 ich zapyta膰.

[00:06:17]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Zapytam. Tylko wydawa艂o mi si臋... Czyta艂em to te偶 w komentarzach rodzic贸w, kt贸rzy podj臋li temat tej emocji w szkole online, 偶e ich c贸rkom albo synom by艂o t臋skno do przyjaci贸艂. 呕e nawet dochodzi艂o do ustawianych spotka艅 w parku, w艂a艣nie tylko o to, 偶eby dziewczyny mog艂y dotkn膮膰 si臋 fizycznie. Brakowa艂o tego twojemu synowi?

[00:06:39]

A. PARYSZ: Bardzo. Ja to widz臋, jak on tylko ma tak膮 okazj臋, 偶eby si臋 spotka膰 z przyjaci贸艂mi. Ta fizyczno艣膰, ta mo偶liwo艣膰… Tak, jak dzieciaki potrafi膮 naprawd臋 roznie艣膰 gdzie艣 tam przestrze艅, tak tutaj ten pocz膮tek, kiedy oni wchodz膮, pierwsze p贸艂 godziny, kiedy si臋 spotykaj膮, to jest taka rado艣膰… M贸wisz o t臋sknocie. Ja us艂ysza艂am – tak jak m贸wi臋: to jest cytat – 偶e oni m贸wili o smutku. Takim smutku, kt贸ry wynika ze straty. I tutaj jest taki element, kt贸ry mo偶na by bardziej zg艂臋bi膰, bo rzeczywi艣cie, ka偶dy co艣 straci艂 w tym zakresie funkcjonowania w jakiej艣 takiej normalno艣ci, rzeczywisto艣ci.

[00:07:34]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Leszek Janasik, dyrektor liceum w Milan贸wku.

[00:07:40]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Czy kondycja psychiczna dzieciak贸w jest dobra?

[00:07:41]

L. JANASIK: Fatalna. Problem jest z艂o偶ony, dlatego 偶e wiele czynnik贸w si臋 z艂o偶y艂o na to. W tym roku szkolnym jest gorzej ni偶 by艂o w marcu. W marcu by艂o optymistycznie, bo by艂o to troszeczk臋… Znaczy: optymistycznie, to mo偶e za du偶o powiedziane. Ale by艂 to taki moment pionierski, odkrywania pewnych rzeczy, zmagania si臋 z technikaliami i uczni贸w, i nauczycieli. Poza tym dzie艅 by艂 coraz d艂u偶szy i wakacje by艂y w perspektywie, pogoda te偶 by艂a coraz lepsza. W zwi膮zku z tym ten optymizm jaki艣 tam by艂. Natomiast teraz, kiedy nas zamkni臋to w pa藕dzierniku, jest zdecydowanie trudniej, bo aura jest niesprzyjaj膮ca, pogody s膮 do艂uj膮ce, siedzenie ca艂y dzie艅 przy komputerze – praktycznie od 艣witu do zmierzchu – powoduje, 偶e kondycja spo艂eczno艣ci szkolnej jest z艂a. I tutaj mam na my艣li zar贸wno nauczycieli, jak i uczni贸w, kt贸rzy sp臋dzaj膮 ca艂y dzie艅, kiedy jest widno, patrz膮c w monitor.

[00:08:47]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Justyna Suchecka, dziennikarka.

[00:08:54]

J. SUCHECKA: Nie zdiagnozowali艣my jeszcze wszystkich problem贸w. Skupiamy si臋 w艂a艣nie na tych powierzchownych, w艂a艣nie na tym, 偶e nie ma sprz臋tu, albo na tym, 偶e podstaw臋 programow膮 jest trudno zrealizowa膰 – bo przecie偶 lekcje np. trwaj膮 kr贸cej, trwaj膮 zwykle 30 minut, te lekcje online – albo w艂a艣nie, 偶e dzieci s膮 wyrzucane z sieci… Takich bardzo prostych problemach. W og贸le nie my艣limy o takich konsekwencjach spo艂ecznych, znaczy: ju偶 o nich rozmawiamy, ale na razie nie ma pomys艂u, co z tym zrobi膰. Ja od kilku dni nie mog臋 wr贸ci膰 z g艂owy tego, co m贸wi Ministerstwo Zdrowia, czyli: Musimy zamkn膮膰 dzieci na ferie, bo musimy broni膰 senior贸w. Na Boga, to nie jest tak, 偶e mamy paczkowane grupy obywateli i 偶eby pom贸c jednym, to musimy zrobi膰 krzywd臋 drugim. Ma艂o tego: w Ministerstwie Zdrowia wprost m贸wi膮, 偶e to b臋dzie mia艂o konsekwencje dla zdrowia psychicznego. Kropka. I nie ma: Ale my zrobimy to, to i tamto, pomo偶emy wam tak i tak, damy dodatkowe pieni膮dze np. na pomoc pedagogiczn膮, psychologiczn膮. W po艂owie szk贸艂 w Polsce nie ma w og贸le specjalisty pedagoga albo psychologa, wi臋c m贸wimy o naprawd臋… Tak, jak z tymi komputerami: w marcu to by艂 dla nas problem, a teraz problemem b臋dzie to, 偶e jak oni ju偶 kiedy艣 wr贸c膮 do szko艂y – bo kiedy艣 wr贸c膮, ja si臋 obawiam i my艣l臋, 偶e to jest co艣, czym teraz si臋 musimy zaj膮膰 – to, 偶e wszyscy przejd膮 do tego jakby nigdy nic. Wczoraj si臋 uczy艂e艣 online, a dzi艣 znowu jedziemy: 8 lekcji, matma, chemia, biologia – 艣rednio 3 godziny zada艅 domowych odrabiaj膮 codziennie polskie nastolatki – i nikt nawet nie zapyta: 鈥濲ak si臋 czu艂e艣?鈥, 鈥濲ak by艂o?鈥, 鈥濩o ci z tego zosta艂o?鈥, 鈥濩o nie dzia艂a艂o”, 鈥瀂a czym t臋skni艂e艣?”. I to jest co艣, o czym w艂a艣nie zaczynamy rozmawia膰. Ale systemowo? Ja nie widz臋 na to pomys艂u.

[00:10:34]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Leszek Janasik dyrektor liceum w Milan贸wku.

[00:10:40]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Korytarz. Jak dzisiaj wygl膮da ten szkolny korytarz?

[00:10:43]

L. JANASIK: Masakrycznie. Szczerze powiedziawszy, to fatalnie. Szko艂a bez ludzi, to nie ma sensu. Szko艂a to ludzie, ludzie to szko艂a- taka jest prawda. W zwi膮zku z tym, pustki na korytarzach, cisza w szkole… Nie s膮 bardzo buduj膮ce, szczerze powiedziawszy. Tylko cz臋艣膰 kadry przychodzi pracowa膰 w szkole. Poza tym, prowadz膮c zaj臋cia zdalne zauwa偶y艂em, 偶e rzadko wychodz膮 na przerwy, praktycznie w og贸le nie wychodz膮 na przerwy. Zabawna sytuacja mia艂a miejsce, jak nast膮pi艂a awaria serwer贸w googlowskich, kt贸re obs艂uguj膮 platform臋 u偶ywan膮 u nas w szkole. Bo – prosz臋 Pa艅stwa – przesta艂 dzia艂a膰 tzw. Classroom. W zwi膮zku z tym, wszyscy si臋 poczuli zaniepokojeni i wyszli z tych swoich zakamark贸w i okaza艂o si臋, 偶e w szkole jest 5 os贸b. Nawet nie wiedzia艂em, 偶e tyle os贸b jest danego dnia w budynku, bo zdarza si臋, 偶e nikogo nie spotykam. Poza mn膮 i sekretark膮 praktycznie nikogo w szkole nie ma. Nie jest tak, 偶e mamy przerw臋 i na przerwie zawsze si臋 tam zamieni te 2-3 zdania w pokoju nauczycielskim czy kto艣 przyjdzie z jak膮艣 spraw膮… W tej chwili wszyscy jeste艣my samotni.

[00:11:59]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Iga Kazimierczyk, nauczycielka i ekspertka do spraw edukacji.

[00:12:05]

I. KAZIMIERCZYK: To nie technologia jest tutaj istot膮 sprawy, tylko jako艣膰 kontakt贸w albo te偶 w tej sytuacji brak kontakt贸w. Jest 艣wietny projekt badawczy – i to ka偶demu, kto nas s艂ucha polecam, 偶eby si臋 z tym projektem zapozna艂 – zdalnenauczanie.org. Grupa badaczy pod koniec pierwszej fazy nauczania zdalnego przebada艂a uczni贸w i nauczycieli, no i niestety wnioski z tego badania nie s膮 optymistyczne. 1/3 uczni贸w do艣wiadcza艂a smutku, do艣wiadcza艂a przygn臋bienia, do艣wiadcza samotno艣ci. 20 proc. uczni贸w stwierdzi艂o, 偶e ich relacje, kt贸re s膮 teraz w szkole pandemicznej, s膮 gorsze. Po艂owa nauczycieli r贸wnie偶 stwierdzi艂a, 偶e ich relacje, takie interpersonalne, s膮 gorsze. Higiena cyfrowa w zasadzie jest ju偶 w tej chwili 偶adna, te sfery 偶ycia prywatnego i zawodowego czy zwi膮zanego ze szko艂膮, w zasadzie ca艂kowicie si臋 wymiesza艂y. Wi臋c wiemy, jak to wygl膮da i jak to wygl膮da艂o. Niestety to, co w tej chwili jest najwi臋kszym problemem, to to, 偶e nie mamy w zasadzie 偶adnych 艣rodk贸w ani 偶adnej nawet dyskusji o tym, co zrobi膰 z kondycj膮 psychiczn膮 os贸b, kt贸re s膮 w edukacj臋 zdaln膮 zaanga偶owane. Nie jest problemem sprz臋t, dlatego 偶e ten problem rzeczywi艣cie rozwi膮zali艣my ju偶 chyba ca艂kiem sprawnie i te偶 ogromnym wysi艂kiem obywateli i obywatelek. Akcja 鈥濽wolnij Z艂omka” by艂a naprawd臋 wielkim sukcesem, ale nie sprz臋t jest tu najwi臋kszym problemem. Problem jest to, 偶e wszyscy siedz膮 sami, zamkni臋ci, zaklejeni w domu przy swoich komputerach.

[00:13:39]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Leszek Janasik, dyrektor liceum w Milan贸wku.

[00:13:44]

L. JANASIK: Przez t臋 form臋 zaj臋膰 nie jeste艣my w stanie znale藕膰 osoby, kt贸ra ma problem, kt贸ra wycofuje si臋. To, 偶e nie zabiera g艂osu na lekcji umyka nam bardzo 艂atwo. Jak jeste艣my wszyscy w jednym pomieszczeniu to widzimy, 偶e kto艣 siedzi w k膮cie, dzisiaj nic nie m贸wi i mo偶e pojedziemy po lekcji, zapytamy si臋 na przerwie, co u niej s艂ycha膰? Tutaj nie ma takiej mo偶liwo艣ci, bo mamy ekran i nie wiemy, co ta osoba z drugiej strony robi. Nierzadko uczniowie maj膮 wy艂膮czone kamery, w zwi膮zku z tym nie widzimy nawet twarzy, wi臋c ta komunikacja odbywa si臋 cz臋sto tylko w taki spos贸b werbalny. To jest du偶y problem, bo tak – jak 偶e艣my wspomnieli – m艂odzie偶 czuje si臋 samotna, nauczyciele si臋 czuj膮 samotni. W momencie, kiedy nie mamy mo偶liwo艣ci pom贸c im, to niekt贸rzy popadaj膮 w du偶e problemy. I te problemy psychologiczne raczej b臋d膮 si臋 coraz bardziej nawarstwia艂y, b臋d膮 coraz bardziej widoczne.

[00:14:47]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Komputer i kamerka- to od pocz膮tku lockdownu g艂贸wne narz臋dzie pracy uczni贸w i nauczycieli. Czy Tymek, Marceli i Ignacy maj膮 z tym jakie艣 problemy?

[00:15:00]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Ale lubisz, 偶eby kamera by艂a w艂膮czona?

[00:15:02]

IGNACY: Mhm.

[00:15:03]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Nie przeszkadza ci to?

[00:15:05]

MARCEL: Mi troch臋 przeszkadza, bo narusza moj膮 prywatno艣膰. Ja mam lekcje w pokoju i jakby tam mamy nasze rzeczy. No i nie chc臋, 偶eby kto艣 patrzy艂 si臋 na ca艂y m贸j pok贸j i komentowa艂 wszystko na lekcji.

[00:15:21]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: A zdarza艂o si臋 tak?

[00:15:23]

MARCEL: Jeszcze nie, ale my艣l臋, 偶e mo偶e si臋 zdarzy膰. No, my艣l臋, 偶e mo偶e si臋 zdarzy膰.

[00:15:27]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Czyli masz takie poczucie, 偶e wszyscy nagle siedz膮 w twoim pokoju?

[00:15:30]

MARCEL: Tak. Mam takie poczucie.

[00:15:33]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: A nie wszystkich by艣 chcia艂 tam widzie膰?

[00:15:35]

MARCEL: No tak.

[00:15:36]

TYMEK: Ja te偶 mam takie odczucie, jak Marceli.

[00:15:39]

IGNACY: Ja te偶.

[00:15:40]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Jak mo偶na temu zaradzi膰, jak my艣licie?

[00:15:41]

MARCEL: No nie wiem, ale ja czasem nawet sobie steruje kamer臋 na okno, 偶eby nie by艂o wida膰 cz臋艣ci mojego pokoju.

[00:15:52]

TYMEK: Z kamer膮 to ja si臋 w艂a艣nie najbardziej ba艂em, 偶e wszyscy zobacz膮 m贸j pok贸j, bo og贸lnie mam do艣膰 ma艂y pok贸j. Sam uwa偶am, 偶e tam jest wielki ba艂agan.

[00:16:06]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: A kto do niego doprowadzi艂?

[00:16:08]

TYMEK: Ja.

[00:16:09]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: A. To przynajmniej, jak mamy winnego, to po艂owa sukcesu. Zawsze mo偶esz posprz膮ta膰.

[00:16:14]

TYMEK: Tak, wiem.

[00:16:15]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Ale wiesz co? My艣l臋 sobie - bo wszyscy o tym m贸wicie - 偶e skoro widzieli艣cie ten sw贸j pok贸j za swoimi plecami i to by艂o dla nas najwa偶niejsze, 偶e wszyscy inni te偶 to widz膮, to nie mieli艣cie czasu si臋 skupi膰 na lekcji w sumie?

[00:16:30]

MARCEL: Ja te偶 w pokoju mam p艂yty takie… Ja mam pok贸j z bratem i mamy w pokoju p艂yty, kt贸re ogl膮dali艣my, jak byli艣my mali. No i teraz tam one s膮 dalej, no i to mnie troch臋 stresuje, 偶e wy艣miej膮 mnie.

[00:16:48]

TYMEK: Nienawidz臋 w艂膮cza膰 kamery. W og贸le nawet cykam si臋 zmieni膰 sobie fotk臋 na Teamsie w profilu.

[00:16:58]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Ale zobacz, wejd臋 ci na chwil臋 w s艂owo: gdyby nagle twoja pani powiedzia艂a: 鈥濼ymku, poprosz臋 ci臋 tutaj do tablicy", wyszed艂by艣 publicznie, przez ca艂膮 dru偶yn臋 wszystkich swoich koleg贸w tak samo, jak w momencie, w kt贸rym w艂膮czasz kamer臋. Czy to nie jest sam moment?

[00:17:11]

TYMEK: To jest ten sam moment, tylko 偶e taki… No, wtedy jest trudniej si臋 te偶 skupi膰 tak samo.

[00:17:21]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Czyli w klasie, fizycznie, mniej by bola艂o?

[00:17:23]

TYMEK: Mhm, tak.

[00:17:25]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: A wy, panowie, jak z tymi kamerami? Dacie rad臋?

[00:17:28]

MARCEL: Raczej z kamer膮… Ja nie za bardzo lubi臋 kamer臋, ale jako艣 sobie daj臋 rad臋.

[00:17:36]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Justyna Suchecka, dziennikarka.

[00:17:42]

J. SUCHECKA: Nienawidz臋 rozmawia膰 przez telefon i nie lubi臋 rozmawia膰 przez komunikatory, wi臋c to, co zrobi艂 mi rok 2020, to jest cyfrowe piek艂o.

[00:17:51]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: A dla dzieciak贸w?

[00:17:52]

J. SUCHECKA: My艣l臋, 偶e dla dzieciak贸w, w tej pierwszej fazie pandemii, jeszcze wczesn膮 wiosn膮, to by艂o ca艂kiem ekscytuj膮ce. Te偶 dlatego, 偶e nagle si臋 okaza艂o, 偶e to one wiedz膮 troch臋 wi臋cej ni偶 my o tych komunikatorach, 偶e to one…

[00:18:04]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: ... ucz膮 nauczycieli.

[00:18:05]

J. SUCHECKA: Tak, one ucz膮 nauczycieli, 偶e oni pokazuj膮 pani, jak wy艂膮czy膰 kamerk臋 albo w艂膮czy膰, jak wyciszy膰 mikrofon i takie r贸偶ne drobne rzeczy i to by艂o fajne, bo to nagle im da艂o takie poczucie si艂y. Ale ju偶 po kilku miesi膮cach g艂贸wnie s艂ysza艂am o tym, 偶e dyskusje w klasie tocz膮 si臋 na temat tego, czy w艂膮czy膰 kamer臋 i kiedy, czy naprawd臋 trzeba by膰 na ka偶dej lekcji w艂膮czonym, co to znaczy by膰 obecnym, czy tylko si臋 zaloguj臋, czy musz臋 zabra膰 g艂os? No i to wszystko sta艂o si臋 bardzo m臋cz膮ce. I – m贸wi膮c uczciwie – jeszcze do grudnia by艂am wielk膮 zwolenniczk膮 tego, 偶eby w艂膮cza膰 kamer臋 na lekcjach i widzia艂am to u nauczyciela, kt贸ry nie chce gada膰 do pustej klasy. A ju偶 w grudniu, po rozmowach ze specjalistami od psychoterapii, od terapii m艂odzie偶y, jestem najwi臋ksz膮 przeciwniczk膮 kamer, bo w艂a艣nie to jest to, co ich wyko艅czy艂o w tych ostatnich miesi膮cach. To jest takie wpuszczenie do domu wszystkich ludzi, nie tylko tych, kt贸rych chcemy. Bo przecie偶 jak jeste艣my w 30-osobowej klasie, to si臋 kumplujemy – nie wiem – z czw贸rk膮, pi膮tk膮, czasem to jest jedna osoba – tak optymistycznie zak艂adam, bo s膮 przecie偶 samotnicy te偶. I nie wpuszczamy ich, nie pokazujemy, jak wygl膮da nasz pok贸j, jak si臋 k艂贸c膮 nasi rodzice, 偶e dzielimy pok贸j z m艂odszym bratem… Nikt nie musi tego wiedzie膰. I troch臋 jest tak, 偶e czasem doro艣li m贸wi膮 mi: 鈥濸rzecie偶 jak chodz膮 do szko艂y, to te偶 wszyscy ich widz膮 i mog膮 si臋 z nich 艣mia膰”, ale id膮 bez tego baga偶u. Mog膮 si臋 艣mia膰 tylko – nie wiem – z krzywo za艂o偶onej koszulki, z g艂upiej miny, ale nikt im nie zrobi zdj臋cia w ka偶dym dowolnym momencie, nikt tego nie wrzuci potem do sieci, nikt nie sprawi, 偶e przez nast臋pne 10 lat b臋dzie memem. A przecie偶 wiemy, 偶e to jest mo偶liwe, a oni wiedz膮 to jeszcze mocniej, jeszcze bardziej.

[00:19:38]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Iga Kazimierczyk, nauczycielka i ekspertka do spraw edukacji.

[00:19:43]

I. KAZIMIERCZYK: Problem kamer wydaje si臋 problemem technicznym i takim ma艂o znacz膮cym. Bo w zasadzie wi臋kszo艣膰 doros艂ych, kt贸rzy maj膮 tak膮 mo偶liwo艣膰, 偶eby przenie艣膰 swoj膮 prac臋 do domu – a to nie s膮 przecie偶 wszyscy doro艣li pracuj膮cy, ale ci, kt贸rzy prac臋 do domu przenie艣li – jako艣 pogodzili si臋 z tym, 偶e te kamery s膮 w艂膮czone i w zasadzie wi臋kszo艣膰 spotka艅 odbywa si臋 ju偶 na Zoomie. Pewnie jak wr贸cimy do normalnej pracy, te偶 cz臋艣膰 z tych spotka艅 ju偶 na Zoomie czy na Meetsach b臋dzie si臋 odbywa艂a. Ale dla uczni贸w – tak, jak m贸wili艣my wcze艣niej – jest to sytuacja dosy膰 trudna. I rzeczywi艣cie te kamery s膮 takim dy偶urnym problemem w edukacji zdalnej, bo z jednej strony nauczyciele m贸wi膮: 鈥濷K, ale jak ja mam sprawdzi膰, czy ten cz艂owiek tam jest?”. I to nie jest tak, 偶e nauczyciel jest jako艣 szczeg贸lnie zafiksowany i ma tak膮 sam, wewn臋trzn膮, autonomiczn膮 potrzeb臋 tego, 偶eby uczni贸w kontrolowa膰. Tylko nauczyciel te偶 funkcjonuje w jakim艣 systemie, w kt贸rym sam jest kontrolowany. Sam jest kontrolowany z tego, w jaki spos贸b realizuje podstaw臋 programow膮 i realizuje program, w jaki spos贸b monitoruje prac臋 uczni贸w, w jaki spos贸b panuje w og贸le na ca艂ym tym procesem. Ma nad sob膮 dyrektora, dyrektor ma nad sob膮 kuratorium, kt贸re bardzo ch臋tnie sprawdza, w jaki spos贸b edukacja zdalna jest realizowana. Wi臋c nie jest to tak, 偶e to jest taki jednostkowy problem czy jednostkowa ch臋膰 do艂o偶enia uczniom jakiego艣 problemu. Ale rzeczywi艣cie z kamerami jest tak, 偶e nie ma takiego przepisu, kt贸ry nakazywa艂by w艂膮czenie kamer i bardzo du偶o nauczycieli w tej chwili na grupach nauczycielskich i na forach radzi, 偶eby jednak uczniom pozwoli膰 te kamery wy艂膮czy膰, ale jednocze艣nie te偶 zapyta膰: 鈥濪laczego?”, bo to jest jedyny spos贸b na to, 偶eby jako艣 stara膰 si臋 zobaczy膰, czy ten ucze艅 tam faktycznie jest, czy on ma niew艂膮czon膮 kamer臋, poniewa偶 go tam nie ma. I w momencie – tak, jak pan m贸wi o tym – przed spotkaniem, przed wa偶nym wydarzeniem, je艣li jest taka pr贸bka mini osobistego kontaktu, to uczniom wtedy jest 艂atwiej. I zdecydowanie, powinno si臋 pozwala膰 dzieciom na wy艂膮czanie kamer, poniewa偶 one z r贸偶nych powod贸w nie chc膮 by膰 widoczne. Trzeba to uszanowa膰.

[00:21:48]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Leszek Janasik, dyrektor liceum w Milan贸wku.

[00:21:54]

L. JANASIK: Ja tu zn贸w tutaj m贸wi臋 z perspektywy liceum: to s膮 cz臋sto doro艣li ludzie i maj膮 – wydaje mi si臋 – wi臋cej 艣mia艂o艣ci w tym, 偶eby nie mie膰 opor贸w przed pokazaniem swojej przestrzeni prywatnej. Oczywi艣cie problem, o kt贸rym pan m贸wi, jest widoczny chocia偶by w tym, 偶e nie wszyscy w艂膮czaj膮 kamer臋. U nas w szkole nie ma takiego obowi膮zku, bo wiemy, 偶e r贸偶nie dzia艂a internet, nie wszyscy czuj膮 si臋 wtedy komfortowo… Ma to bardzo du偶e minusy, bo zdaje sobie spraw臋, 偶e niekt贸rzy przez ca艂y dzie艅 nie wstaj膮 z 艂贸偶ka. I to te偶 jest olbrzymi problem, bo je艣li m艂ody cz艂owiek nie rozr贸偶nia czasu przed szko艂膮, czasu w szkole i czasu po szkole, to wszystko mu si臋 zlewa. Dni staj膮 si臋 takie same, tygodnie takie same, miesi膮ce takie same i wszystko popada – mo偶e popa艣膰, oczywi艣cie – w taki marazm.

[00:22:55]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Iga Kazimierczyk, nauczycielka i ekspertka do spraw edukacji.

[00:23:00]

I. KAZIMIERCZYK: To jest te偶 ten problem, kt贸ry jest zwi膮zany z higien膮 cyfrow膮. To znaczy: tutaj, te wszystkie sfery 偶ycia si臋 wymiesza艂y. Wymiesza艂a si臋 sfera pracy i sfera odpoczynku, w zasadzie nie ma teraz takiego r贸wnego podzia艂u na czas pracy i na czas odpoczynku. Wymiesza艂y si臋 te偶 sfery prywatne i sfery publiczne. Oczywi艣cie, cz臋艣膰 mo偶e m贸wi膰: Dobrze, ale m艂odzi puszczaj膮 bardzo du偶o zdj臋膰 i 偶yj膮 w zasadzie na Instagramie czy na TikToku – na Facebooku m艂odzi ju偶 troch臋 mniej – i bez przerwy co艣 publikuj膮. Ale publikuj膮 na w艂asn膮 zgod臋, na w艂asne 偶yczenie i publikuj膮 to, co chc膮 publikowa膰. Natomiast w sytuacji lekcji zdalnych troch臋 nie maj膮 wyj艣cia. Musz膮 pokaza膰 si臋 tak, jak s膮, a nie zawsze chc膮 si臋 pokazywa膰, nie zawsze s膮 w takim nastroju. Plus, musz膮 pokazywa膰 wn臋trze, do kt贸rego by膰 mo偶e nie chc膮 kogo艣 zaprosi膰. Niezale偶nie od tego, czy ono wygl膮da 艂adnie, czy ono jest reprezentacyjne, czy nie. Ale nie zawsze maj膮 ochot臋 na to, 偶eby wpuszcza膰 25 os贸b do swego pokoju.

[00:24:04]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Leszek Janasik, dyrektor liceum w Milan贸wku.

[00:24:09]

L. JANASIK: Ale, 偶eby nie by艂 tak smutno, to w drug膮 stron臋 te偶 ciekawe rzeczy obserwujemy. Bo cz臋sto – m贸wi臋 o swoich do艣wiadczeniach oczywi艣cie – widz臋 uczni贸w, kt贸rzy w warunkach realnych gwiazdorz膮. Byli na lekcjach, zabierali g艂os. By艂y osoby, kt贸re by艂y z zasady wycofane i w tej sferze publicznej, jak by艂y w te kilka-kilkana艣cie os贸b na lekcji, to je艣li ich nie spyta艂em, to nic nie powiedzia艂y. W tej chwili nierzadko role si臋 odwr贸ci艂y. Osoby, kt贸re by艂y aktywne w sferze, kiedy byli艣my razem, dzisiaj troszk臋 wycofuj膮 si臋, a osoby, kt贸re nie mia艂y 艣mia艂o艣ci zabra膰 g艂osu, kiedy wszyscy j膮 widz膮, teraz zabieraj膮. Osoby, kt贸re by艂y ciche, gdzie艣 tam siedzia艂y w k膮cie, nagle teraz patrz臋: na 1, 2, 3, entej lekcji, s膮 aktywne, co艣 m贸wi膮, z ch臋ci膮 si臋 zg艂aszaj膮, bo ich nie wida膰. W zwi膮zku z tym, to nie jest tak, 偶e tylko i wy艂膮cznie mamy minusy tej formy kszta艂cenia, ale da艂o to nisze dla dzieci, kt贸re mia艂y opory przed wyst膮pieniami na forum klasy, bo koledzy si臋 b臋d膮 艣miali.

[00:25:16]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Ale - z drugiej strony - te偶 mamy w jakim艣 sensie forum klasy, bo nagle to ty masz g艂os. Czyli - nie wiem - je偶eli jest w tej klasie 30 os贸b, a ty m贸wisz, to tak, jakby艣 by艂 na scenie.

[00:25:26]

L. JANASIK: Tak, ale nie wida膰. Nie wida膰 koleg贸w. W zwi膮zku z tym, nawet jak powiem co艣 niezr臋cznego, co艣 mi si臋 nie uda, to nie widz臋 ich bezpo艣redniej reakcji. I to troszk臋 daje 艣mia艂o艣膰 dzieciom.

[00:25:39]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: A jak wygl膮da sama nauka w domu, przed komputerem? 艁atwiej si臋 skupi膰 i przyswoi膰 wiedz臋 czy wr臋cz przeciwnie?

[00:25:54]

IGNACY: Ci臋偶ko mi w tej szkole online, 偶e musz臋 si臋 tyle patrze膰 w komputer, bo wtedy nie mog臋 zasn膮膰, ci臋偶ko mi zasn膮膰 w 艂贸偶ku. Ci臋偶ko mi bardzo jest z t膮 szko艂膮 online.

[00:26:07]

MARCEL: Na lekcjach te偶 jest troch臋 nudno.

[00:26:10]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Jak to?

[00:26:11]

MARCEL: Bo pani m贸wi, 偶e… No nie wiem, no jako艣 tak nudno jest.

[00:26:19]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Iga Kazimierczyk, nauczycielka i ekspertka do spraw edukacji.

[00:26:26]

I. KAZIMIERCZYK: Ca艂kiem niedawno bada艂em fenomen nudy szkolnej w艣r贸d uczni贸w i okaza艂o si臋, 偶e bardzo cz臋sto m贸wimy o nudzie czy my艣limy o nudzie, 偶e to jest nic nierobienie, 偶e jak cz艂owiek jest zaj臋ty, to si臋 nie nudzi albo inteligentni ludzie si臋 nie nudz膮. Mamy takie przekonania. A okazuje si臋, 偶e dla uczni贸w najwi臋ksz膮 przyczyn膮 czy tak膮 najbardziej siln膮 okoliczno艣ci膮 nudy jest to, kiedy s膮 oni pozbawieni ruchu i kontaktu z r贸wie艣nikami. Czyli w zasadzie edukacja zdalna, poza tym, 偶e oni funkcjonuj膮 w domu, czyli troch臋 w przestrzeni prywatnej, a troch臋 w takiej publicznej- to jest jeden problem. Drugim problemem jest to, 偶e warunki, w kt贸rych dzieje si臋 edukacja zdalna, one s膮 po prostu podglebiem, one s膮 takimi warunkami, kt贸re si臋 przyczyniaj膮 wprost do eksplozji nudy, bo oni nie mog膮 si臋 nawet ruszy膰. W 艂awce szkolnej mo偶na jako艣, gdzie艣 si臋 przesun膮膰, wyj艣膰 do toalety, znikn膮膰 na chwil臋, pokr臋ci膰 nogami albo po艂o偶y膰 si臋 na 艂awce. W momencie, w kt贸rym jeste艣my ca艂y czas na ekranie, musimy siedzie膰 prosto, wyprostowani, praktycznie bez oddechu i nie mamy 偶adnego kontaktu z kolegami i z kole偶ankami z klasy. Bo kontakt przez czat, kt贸ry oczywi艣cie jest, nie oszukujmy si臋, na tych lekcjach zdalnych. Podziemny kana艂 komunikacji, kiedy uczniowie ze sob膮 rozmawiaj膮 i niech oni rozmawiaj膮, bo szko艂a to jest te偶 nauka rozmowy. Ale nie mog膮 mie膰 kontaktu oko w oko, nie mog膮 mie膰 r贸wie艣niczych, zwyczajnych relacji, kt贸re s膮 szalenie wa偶ne dla rozwoju.

[00:27:52]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Anna Parysz, mama Tymka.

[00:27:58]

A. PARYSZ: My sobie pr贸bowali艣my w jaki艣 spos贸b granice wprowadza膰. Ja pr贸bowa艂am np. wprowadzi膰 co艣 takiego, 偶e codziennie – nawet w trakcie dnia – wychodzi膰 na jaki艣 spacer. Teraz jest to trudniejsze. Ale ja widz臋 – i jak rozmawiam z przyjaci贸艂mi – 偶e dzieciaki wszystkie maj膮 ten sam problem… Znaczy wiesz, po艂o偶enie dziecka spa膰, kiedy normalnie naprawd臋 zasypia艂 o godzinie 9:00-10:00, to one s膮 ju偶 tak przebod藕cowane, 偶e ja widz臋, 偶e my nie wr贸cili艣my do tego stanu, 偶eby on k艂ad艂 si臋 o tej godzinie 10:00, tylko potrafi膮 jeszcze na takim speedzie – jak te dzieciaki potrafi膮 – do tej p贸艂nocy biega膰. I ukojenie tego systemu nerwowego, kt贸ry jest po prostu rozchwiany, to jest jednak chyba jaka艣 taka wi臋ksza praca, kt贸r膮 trzeba wykona膰, bardziej regularna. Sama szukam pomys艂u, jak to zrobi膰.

[00:28:57]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Jak Marcel, Tymek i Ignacy postrzegaj膮 swoich nauczycieli, po dw贸ch semestrach zdalnej nauki?

[00:29:11]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: A jak mo偶na oceni膰 kogo艣, kto pracuje zdanie? Jest w domu, nie bardzo w sumie wiadomo, jak t臋 prac臋 wykonywa艂?

[00:29:18]

TYMEK: Trzeba na pocz膮tku stworzy膰 grup臋 w Teamsach i doda膰 tam pani膮. Ona b臋dzie mog艂a podgl膮da膰, co my tam robimy.

[00:29:27]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Podgl膮da was?

[00:29:28]

MARCEL: Mhm, zawsze podgl膮da.

[00:29:29]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Kto by艂 lepszy w Teamsach? Wy czy ona? Zapytam inaczej: bywa艂o tak, 偶e uczyli艣cie swoich nauczycieli, jak u偶ywa膰 komputer贸w?

[00:29:37]

TYMEK: Nie.

[00:29:40]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Marceli?

[00:29:41]

MARCEL: No, ja… No, raz si臋 tak zdarzy艂o, 偶e pani nie wiedzia艂a, jak zaprezentowa膰 jak膮艣 prezentacj臋. A raz by艂o tak, 偶e jaka艣 dziewczynka chcia艂a zaprezentowa膰 swoj膮 艣wi膮teczn膮 piosenk臋 i nie wiedzia艂a jak, bo jak zaprezentowa艂a ca艂e okno Google’a, to nic nie by艂o s艂ycha膰. Ona musia艂a zaprezentowa膰 kart臋, tylko, 偶e – moim zdaniem – na Macu chyba jest tylko… Chyba tylko na Macu jest karta, no i pani musia艂a pu艣ci膰 za ni膮 t臋 piosenk臋.

[00:30:17]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Anna Parysz, mama Tymka.

[00:30:23]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Czy zwraca艂a艣 uwag臋 na to, jak nauczyciele prowadzili lekcje?

[00:30:27]

A. PARYSZ: Tak. I na pocz膮tku robi艂am to – no powiem wprost – z premedytacj膮, bo ciekawi艂o mnie to i ze wzgl臋du na to, 偶e jestem matk膮 i chcia艂am zobaczy膰, jak to dzia艂a i czy dzia艂a. Troch臋 ze wzgl臋du na to, 偶e swego czasu sama uczy艂am i sama te偶 prowadz臋 szkolenia, wi臋c te偶 chcia艂am zobaczy膰, jak to dzia艂a w interakcji z dzie膰mi, a te偶 kiedy艣 pracowa艂am bardzo du偶o z dzie膰mi. Chcia艂am zobaczy膰, jak to wygl膮da, wi臋c podpatrywa艂am. I s膮 ludzie, kt贸rym to wychodzi lepiej, s膮 ludzie, kt贸rzy nie maj膮 – wydaje mi si臋 – 偶e przygotowania odpowiedniego albo nie zdaj膮 sobie sprawy, 偶e to przygotowanie jest potrzebne. Biologia online, geografia online… Naprawd臋, to jest bardzo ci臋偶ko prze艂o偶y膰 na online, bardzo ci臋偶ko. I to jest co艣 takiego, co widz臋: stworzy膰 tak膮 atmosfer臋, 偶eby otrzyma膰 t臋 tak膮 dzieci臋c膮 ciekawo艣膰, zaanga偶owanie to jest naprawd臋 sztuka. 呕eby przez te 30-40 minut, takie biegaj膮ce dzieciaki, kt贸re nosi, kt贸re nie maj膮 przerwy, 偶eby si臋 wylata膰 – no bo w domu nie masz przerwy takiej 15 minut i mo偶liwo艣ci wyj艣膰 na boisko czy na korytarz – 偶eby one rzeczywi艣cie przez ca艂y dzie艅 by艂y w stanie si臋 skupi膰 i zainteresowa膰 si臋 tematem. I tutaj naprawd臋 jest du偶o takiej pracy do wykonania przez nauczyciela. I ja, z tego mojego podgl膮dania, mam takie obserwacje, 偶e to jest niesamowite, jak niekt贸rym si臋 to udaje. Ja widz臋 np. po wychowawcy i nauczycielu historii Tymka, kt贸ry jest niesamowity. To jest co艣 tak niesamowitego, 偶e tam naprawd臋 jest taka interakcja. To te偶 wynika z jego podej艣cia do dzieciak贸w, 偶e on w tym wszystkim jest bardzo autentyczny i taki szczerze m贸wi膮cy o emocjach. O tym, jak on si臋 czuje i pr贸buj膮cy wyja艣ni膰, co si臋 z nimi dzieje. Bardzo mi si臋 podoba艂y jego takie rozmowy i wtr膮cenia zwi膮zane np. z tym, 偶e daje im jaki艣 horyzont czasowy, jak膮艣 tak膮… Czasami nadziej臋, 偶e za chwil臋 si臋 spotkamy. Ale te偶 jest bardzo w tym wszystkim wyrozumia艂y.

[00:33:11]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Chcesz powiedzie膰, 偶e historyk wszed艂 w buty psychologa?

[00:33:15]

A. PARYSZ: Tak. To, co robi, to jest co艣 niesamowitego.

[00:33:20]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Leszek Janasik, dyrektor liceum w Milan贸wku.

[00:33:26]

L. JANASIK: Patrz膮c na moich koleg贸w, to mam wra偶enie, 偶e doczo艂gali艣my si臋 do 艣wi膮t. Ostatnie 2 tygodnie by艂y bardzo ci臋偶kie, kadra by艂a zm臋czona, sfrustrowana, ju偶 nowe pomys艂y si臋 poko艅czy艂y i psychicznie by艂o to bardzo trudne dla prowadz膮cych i dla uczni贸w. Uczniowi jest jednak troszk臋 艂atwiej, dlatego 偶e siedzi, s艂ucha, wykonuje jakie艣 膰wiczenia. Natomiast – nie ukrywajmy – mo偶e si臋 na chwil臋 wy艂膮czy膰. Nie wiemy, czy jest skupiony czy nie, bo nie ma tej interakcji, nie widzimy, co dok艂adnie robi. Szczeg贸lnie, je艣li jest jaka艣 wi臋ksza grupa. Natomiast nauczyciel musi by膰 ca艂y czas skupiony. Je艣li ma du偶o zaj臋膰 – a s膮 tacy nauczyciele, kt贸rzy maj膮 np. 6-7 godzin dziennie – to, prosz臋 Pa艅stwa, sp臋dzaj膮 przed komputerem, prowadz膮c lekcje te 30 np. godzin tygodniowo. Je艣li kto艣 z Pa艅stwa mia艂 przyjemno艣膰 prowadzi膰 jakie艣 szkolenia czy uczestniczy膰 w jakimkolwiek spotkaniu online, to wie, 偶e bycie skupionym przez godzin臋 czy dwie jest trudne. A pomy艣lmy sobie o tym, 偶e nauczyciel musi przez kilka godzin dziennie prowadzi膰, w miar臋 dynamicznie i atrakcyjnie zaj臋cia.

[00:34:44]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Dynamiczne i atrakcyjne, no w艂a艣nie. Bo my艣l臋 o tej sytuacji, w kt贸rej wszyscy - i rodzice te偶 uczni贸w, o kt贸rych rozmawiamy, i nauczyciele, i pan, i wielu, kt贸rzy do tej pory o sobie w ten spos贸b nie my艣leli - w marcu 2020 zosta艂o hostami. Zosta艂o w jakim艣 sensie showmanami. Lud藕mi, kt贸rzy wiedz膮 i czuj膮, 偶e jest na nich inna odpowiedzialno艣膰 ni偶 do tej pory. Nagle maj膮 przed sob膮 kamer臋 i musz膮 porwa膰 publiczno艣膰, w jakim艣 sensie j膮 zabawi膰. Czasem da膰 wiedz臋 i zabawi膰, czasem tylko zabawi膰, a czasem tylko da膰 wiedz臋. Ale z drugiej strony: jak widz膮, 偶e nie potrafi膮 si臋 przebi膰, to pojawia si臋 taka dodatkowa frustracja. Nagle, w tym nowym 艣wiecie, mi nie wychodzi. To te偶 jest trudne.

[00:35:26]

L. JANASIK: W naszym zawodzie nauczycielskim troszeczk臋 trzeba by膰 aktorem. Nawet jak jest szko艂a w realu, to przychodzimy i te偶 musimy odegra膰 swoj膮 rol臋. Poprowadzi膰 chemi臋, biologi臋 czy geografi臋 i to te偶 wymaga pewnych umiej臋tno艣ci, takich jak pan powiedzia艂 tutaj: zrobienia pewnego show. Oczywi艣cie, nieka偶da lekcja ma na celu zrobienia show, bo tak, to by dzieciaki by艂y ci膮gle w jakim艣 cyrku. Jest to rzetelna i taka rzemie艣lnicza praca. Natomiast w przypadku zaj臋膰 online, jeszcze wi臋ksz膮 rol臋 to odgrywa, bo uczniowie te偶 widz膮 ograniczony obraz. Nie ma tej komunikacji werbalnej i niewerbalnej, tylko s艂yszymy i widzimy p贸艂 cz艂owieka, a czasami, jak ma jak膮艣 prezentacj臋, przeprowadza jakie艣 do艣wiadczenie, to w og贸le go nie widzimy. W zwi膮zku z tym wysi艂ek taki intelektualny i wbrew pozorom te偶 fizyczny, jest du偶o wi臋kszy ni偶 w przypadku zwyk艂ych lekcji. Poza tym prawda jest taka, 偶e nie da si臋 przenie艣膰 lekcji 1:1 z realu do 艣wiata wirtualnego. Jest to zupe艂nie inna koncepcja i przestawienie si臋 na t臋 koncepcj臋 by艂o najtrudniejsze. Bo technikalia to… Wiecie Pa艅stwowo, technikalia mo偶na opanowa膰, mo偶na si臋 czego艣 nauczy膰. Natomiast wymy艣li膰 tok lekcji, kt贸ry b臋dzie warto艣ciowy i da cokolwiek uczniom jest trudne, bo trzeba zmieni膰 spos贸b my艣lenia.

[00:36:51]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Szczeg贸lnie, 偶e troch臋 - ale prosz臋 mnie wyprowadzi膰, je艣li jestem w b艂臋dzie - wydaje mi si臋 z boku, 偶e nauczyciele weszli do 艣wiata, w kt贸rym uczniowie troch臋 lepiej sobie radzili.

[00:37:00]

L. JANASIK: Oczywi艣cie.

[00:37:01]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Oni potrafili p艂ywa膰 tam d艂ugie dystanse, a nauczyciele raczej kr贸tkie, bo mieli kup臋 innych rzeczy na g艂owie. Nagle to uczniowie ucz膮 nauczycieli.

[00:37:10]

L. JANASIK: Zdecydowanie, zgadzam si臋. Sprawa wygl膮da艂a tak – szczeg贸lnie w tym marcu – 偶e je艣li nauczyciel nie by艂 otwarty na pomoc ze strony uczni贸w, to bardzo szybko ton膮艂 w technikaliach. Trzeba by艂o prze艂ama膰 stereotyp i je艣li kto艣 umia艂 poprosi膰 uczni贸w o pomoc, zapyta膰 si臋, jak co艣 zrobi膰, to wychodzi艂 na plus. Trzeba by艂o mie膰 troch臋 wewn臋trznej odwagi do tego, bo jednak w realiach szkolnych, w momencie, kiedy jeste艣my w jednym budynku, w jednej klasie, to nauczyciel by艂 mistrzem, nie zawsze musia艂 pyta膰 si臋 ucznia, jak co艣 zrobi膰. W tej chwili, od tego marca, to jest pewnego rodzaju standard: 鈥濻艂uchajcie, pom贸偶cie mi. Jak to mo偶na zrobi膰?”, 鈥濪laczego mnie nie s艂ycha膰”, 鈥濪laczego mnie nie wida膰?”.

[00:37:56]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Musia艂 si臋 pozby膰 wstydu o zapytanie, tak?

[00:37:58]

L. JANASIK: Tak. Moim zdaniem, szko艂a w kszta艂cie takim, jakim by艂a przed marcem ubieg艂ego roku, ju偶 nie wr贸ci. Ta relacja, nowa zupe艂nie, ma szans臋 zbudowa膰 podwaliny pod nowy wymiar edukacji. Oczywi艣cie nie wiem, czy to si臋 uda, ale moim zdaniem, stara szko艂a ju偶 nigdy nie wr贸ci.

[00:38:19]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Justyna Suchecka, dziennikarka.

[00:38:25]

J. SUCHECKA: Nauczyciel te偶 cz艂owiek, on te偶 mo偶e mie膰 tr贸jk臋 dzieci w domu. Ma艂o tego – to te偶 jest takie niesamowite – on te偶 ma tr贸jk臋 dzieci w domu, kt贸re ucz膮 si臋 zdanie u innych nauczycieli. My艣l臋, 偶e to by艂 najwi臋kszy szok edukacyjny dla ludzi, kt贸rzy pracuj膮 w o艣wiacie, jak zobaczyli, jak naprawd臋 pracuj膮 ich koledzy i kole偶anki. I je偶eli nie pracuj膮 tak, jak oni, to bywa艂o naprawd臋 sporo rozgoryczenia i takiego rozczarowania… Pami臋tam, dosta艂am takie maile od nauczycielek, 偶e: 鈥濲a tu przez 14 godzin przygotowywa艂am w weekend filmy dla wszystkich moich klas, a moje dziecko dosta艂o 8 maili z zadaniami, kt贸re ma wykona膰”. No i w艂a艣nie tak to wygl膮da艂o.

[00:39:00]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Ale te偶 ten moment w艂a艣nie: dostajesz maila z zadaniami, kt贸re masz wykona膰, ale przecie偶 wykonujesz to w 艣wiecie online, wi臋c to powinno by膰 zupe艂nie inaczej zrobione. Ja rozumiem, 偶e nie przestawiamy nagle tego programu na 偶ycie online, bo zak艂adamy, 偶e ono potrwa tylko chwil臋, ale ta - cholera - chwila trwa ju偶 za chwil臋 rok.

[00:39:15]

J. SUCHECKA: To jest troch臋 tak… Cz臋艣膰 tego, co m贸wi Tomasz Bilicki z Innopolis, 偶e my ca艂y czas mamy ten 艣wiat online i 艣wiat realny. Dla nich tego w og贸le nie ma. To znaczy: dla nich si臋 zmieni艂a teraz metoda nauki, ale 艣wiat jest ca艂y czas ten sam. To, czy kto艣 ci napisze co艣 Fejsie albo w艂a艣nie wy艣le mailem, nie ma 偶adnego znaczenia. Jest takie samo, jak to, co ci powie w klasie. My tak naprawd臋 te偶 to czujemy, tylko ten podzia艂 nam zosta艂 ze 艣wiata przed internetem, 艣wiata przed Facebookiem i 艣wiata, kt贸ry ju偶 bez nich nie istnieje. No i to jest co艣 takiego, 偶e my metod膮 kredy i tablicy pr贸bujemy rozwi膮za膰 te same problemy, kt贸re tak rozwi膮zywali艣my przez ile艣 lat. Tak jak z tymi wyk艂adowcami, co wychodz膮 z 偶贸艂tymi zeszytami, notatkami, co kilku pokoleniom student贸w opowiadali te same 偶arty i historie. Jeszcze rok temu to si臋 da艂o. Tak jak powiedzia艂e艣: min膮艂 rok i ju偶 si臋 tak nie da. Je偶eli jeszcze s膮 jacy艣 ludzie, kt贸rzy licz膮, 偶e to jest co艣, co przeczekamy i minie, to nie. Ja – pami臋tam – mia艂am w redakcji takich koleg贸w nieco starszych, kt贸rzy uwa偶ali, 偶e internet to taka moda, kt贸ra minie i 偶e naprawd臋…

[00:40:21]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: ... nie warto. Nie tra膰 czasu, Justyna, nie baw si臋 w to.

[00:40:23]

J. SUCHECKA: Nie trzeba si臋 uczy膰 tego, bo po co? No i ju偶 wszyscy wiemy, 偶e to nie jest moda, kt贸ra minie i z ta zdalna edukacja te偶 ju偶 zawsze z nami zostanie. Nawet, jak wr贸cimy do szko艂y.

[00:40:32]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Cho膰 my艣l臋 sobie... Mamy tutaj 3 grupy: mamy uczni贸w, mamy nauczycieli i mamy rodzic贸w. Sam, b臋d膮c przez chwil臋 wyk艂adowc膮 czy nauczycielem w szkole mojej c贸rki, kiedy pr贸bowa艂em by膰 nauczycielem geografii, jako podr贸偶nik...

[00:40:45]

J. SUCHECKA: Jak posz艂o?

[00:40:45]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Jako艣 posz艂o. Uda艂o mi si臋 - wydaje mi si臋 - jako艣 zbudowa膰 umowny autorytet wobec tych uczni贸w, bo by艂em go艣ciem. Natomiast widzia艂em, jak one traktuj膮 nauczyciela- on nie umia艂 zbudowa膰 autorytetu w 艣wiecie online'owym wobec nich. One kompletnie go ignorowa艂y... Ma艂o tego: zdarza艂y si臋 sytuacje, w kt贸rej nauczyciel le偶a艂, dlatego 偶e bola艂 go kr臋gos艂up. Nawet trudno mi by艂o przy uczniach zwr贸ci膰 mu uwag臋, 偶e w ten spos贸b one nie b臋d膮 go szanowa艂y, bo je偶eli on w tej pozycji m贸wi dzieciom, 偶eby co艣 zrobi艂y, to to nie jest pozycja kogo艣, kto zbudowa艂 sobie w艂a艣nie wobec nich jak膮kolwiek przewag臋.

[00:41:22]

J. SUCHECKA: To s膮 te 艣mieszne rzeczy, kt贸re nie usz艂yby w klasie, a uchodz膮 w domu i z kt贸rym musimy zupe艂nie inaczej funkcjonowa膰. Ale nawet, jak powiedzia艂e艣 o tej twojej lekcji i tym budowaniu autorytetu, to przypomnia艂a mi si臋 rzecz z wiosny, kt贸r膮 uwa偶am za top 3 dobrych wydarze艅 w pandemii. Mianowicie narodzi艂 si臋, dzi臋ki mediom spo艂eczno艣ciowym taki projekt 鈥瀂apro艣 mnie na swoj膮 lekcj臋”. I nagle, nauczyciele z ca艂ej Polski zacz臋li si臋 wymienia膰 klasami i to na takich r贸偶nych poziomach, 偶e mog艂e艣 zaprosi膰 w艂a艣nie Jarka Ku藕niara albo archeologa podwodnego, albo pani膮, kt贸ra pisze ksi膮偶ki obrazkowe dla dzieci, ale mog艂e艣 te偶 zaprosi膰 pani膮 Lucyn臋 z Malborka, kt贸ra lepiej ni偶 ty t艂umaczy u艂amki. I to by艂o niesamowite, to by艂o w艂a艣nie to budowanie autorytetu, takie podw贸jne. Z jednej strony, te dzieciaki widzia艂y nowego nauczyciela, kt贸ry uczy inaczej, ale – z drugiej – mia艂y: 鈥濼o moja pani Kasia za艂atwi艂a nam, 偶eby Ku藕niar przyszed艂 na gegr臋? Sk膮d ona ma takie znajomo艣ci”. Oczywi艣cie my wiemy, jak to si臋 robi, ale to w艂a艣nie by艂o to, 偶e oni widzieli w tych klasach – naprawd臋 tysi膮ce dzieciak贸w bra艂o w tym udzia艂 – 偶e ich nauczyciel jest sprawczy, 偶e ich nauczyciel si臋 nie wstydzi pokaza膰 swojej klasy, 偶e potrafi kogo艣 zaprosi膰, 偶e to mo偶e by膰 ekscytuj膮ce, 偶e on jest te偶 uczniem, razem z nimi. I naprawd臋, to by艂a jedna z najlepszych rzeczy, kt贸re si臋 wydarzy艂y.

[00:42:43]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Leszek Janasik, dyrektor liceum w Milan贸wku.

[00:42:48]

L. JANASIK: Nigdy nauczyciele nie byli pod tym k膮tem kszta艂ceni. Nie by艂o 偶adnych szkole艅, jak prowadzi膰 zaj臋cia online. W zwi膮zku z tym, tylko intuicja pozostawa艂a nauczycielom i budowanie relacji, s艂uchanie uczni贸w. Tutaj, ta umiej臋tno艣膰 s艂uchania i to czerpanie wiedzy, informacji zwrotnej od m艂odzie偶y, by艂o fundamentaln膮 spraw膮, 偶eby zrobi膰 to dobrze, 偶eby ta lekcja mia艂a sens. Bo to, co nam si臋 wydaje siedz膮c z drugiej strony komputera, 偶e jest jasne i oczywiste, z drugiej strony, dla m艂odzie偶y niekoniecznie musi by膰. Je艣li nie mamy tej informacji zwrotnej, je艣li nie zapytamy si臋: 鈥濩zy zrozumieli艣cie?”, 鈥濩zy wiecie, co jest wa偶ne?”, 鈥濩zy forma, w kt贸rej zosta艂a zaprezentowana dana lekcja, jest dobra?”, to mamy problem. My艣l臋, 偶e w skali ca艂ego kraju to by艂o najwi臋ksze wyzwanie. Natomiast wiadomo, 偶e na ka偶dym podw贸rku to troszeczk臋 inaczej wygl膮da艂o, inna jest specyfika szko艂y podstawowej i naprawd臋 nie zazdroszcz臋 i podziwiam nauczycieli klas 1-3, kt贸rzy musz膮 pracowa膰 z dzie膰mi niepotrafi膮cymi pisa膰, a musz膮 te dzieci obs艂u偶y膰 komputer. W przypadku naszej szko艂y w Milan贸wku to jest sprawa jednak zdecydowanie prostsza, bo to s膮 dzieciaki na poziomie licealnym. Maturzyst贸w nie trzeba motywowa膰, bo oni wiedz膮, 偶e matura si臋 zbli偶a i trzeba efektywnie wykorzysta膰 czas. Pierwsze i drugiej klasy – no to wiadomo, r贸偶nie bywa, m艂odzie偶 jest i by艂a zawsze m艂odzie偶膮. Jak jest mo偶liwo艣膰 troch臋 si臋 prze艣lizgni臋cia, no to niekt贸rzy si臋 ciesz膮- nie m贸wi臋, 偶e wszyscy. Natomiast faktycznie, tutaj ta zmiana jest gigantyczna i problemy, kt贸re si臋 pojawi艂y, s膮 zupe艂nie nowymi problemami, z kt贸rymi musimy sobie radzi膰 na bie偶膮co i do tego nie byli艣my nigdy przygotowywani.

[00:44:52]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Gdzie w tym wszystkim rodzice? Czy uda im si臋 wspiera膰 nauczycieli i dzieci? Jakie b艂臋dy pope艂niaj膮? Oddaj臋 g艂os mamie Tymka.

[00:45:06]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Mamo, jak si臋 masz na koniec 2020 roku, po prawie roku ze zdaln膮 szko艂膮?

[00:45:11]

A. PARYSZ: Chyba, jak ka偶da mama- zm臋czona. Tak naprawd臋 zm臋czona, ca艂膮 t膮 sytuacj膮.

[00:45:18]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Zm臋czona dlatego, 偶e by艂o tego wi臋cej tak偶e dla ciebie? Bo musia艂a艣 odrobi膰 swoje lekcje, a jednocze艣nie pomaga膰 w lekcjach dziecku?

[00:45:26]

A. PARYSZ: To jest kwestia rzeczywi艣cie organizacji, wi臋c tego by艂o wi臋cej, ale te偶 tych wszystkich rzeczy, kt贸re s膮 naoko艂o. Czyli emocji, nowo艣ci, z kt贸r膮 sobie trzeba by艂o poradzi膰 i takiej sytuacji bardzo du偶ej niepewno艣ci. To by艂o bardzo du偶e obci膮偶enie.

[00:45:45]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Niepewno艣ci, czy m贸j syn da rad臋?

[00:45:46]

A. PARYSZ: Niepewno艣ci… Wiesz co? Chyba tak. Te偶 troch臋. Bo ja si臋 np. rzeczywi艣cie ba艂am, czy moje dziecko ud藕wignie to emocjonalnie. Jak teraz sobie pomy艣l臋, to tak, to takie obci膮偶enie by艂o du偶e.

[00:46:03]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Emocjonalnie, bo nie widzi koleg贸w? Emocjonalnie, bo musi by膰 poch艂oni臋ty przez technologi臋 przez 5 dni w tygodniu? Emocjonalnie, bo co?

[00:46:09]

A. PARYSZ: Wszystkie te elementy razem wzi臋te w ca艂o艣膰, dodaj膮c do tego to, 偶e jest to dziecko wra偶liwe, emocjonalne, te偶 na takim wczesnym etapie rozwoju i w takim momencie troch臋 te偶 krytycznym, bo za chwil臋 b臋dzie nastolatkiem, wchodzi w taki okres troch臋 dojrzewania i tutaj si臋 du偶o dzieje… A spad艂o na nich naprawd臋 bardzo du偶o, w艂膮cznie z oczekiwaniami doros艂ych i frustracjami doros艂ych. I tutaj to troch臋 tak wygl膮da, 偶e jak masz sporo os贸b, kt贸re same sobie nie radz膮 ze swoj膮 sytuacj膮- a tak by艂o, bo sobie przecie偶 sami ci臋偶ko radzili艣my, ja wiem po sobie, 偶e to nie jest co艣, co si臋 dosy膰 艂atwo przyjmuje, tak膮 zmian臋 – to dostawa艂o si臋 i obrywa艂o si臋 cz臋sto dzieciom. Czy to na lekcjach, czy to czasami w domu, no nie? Bo napi臋cie po prostu wisi.

[00:47:10]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Justyna Suchecka, dziennikarka.

[00:47:18]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Cho膰 pami臋tam te偶 sytuacj臋, kt贸ra by艂a zawstydzaj膮ca z uwagi na zachowanie rodzic贸w, kiedy ucze艅 przerwa, ale ja ju偶 czuj臋, 偶e on tak ma. Ja nawet go nie karc臋 za to, ja po prostu cierpliwie s艂ucham albo m贸wi臋 do niego: 鈥瀂a moment wr贸c臋 do ciebie, bo to jest kolejne twoje pytania, a inni jeszcze nie mieli tej szansy". Nagle wchodzi mama i przed kamer膮, wprost, zaczyna opieprza膰 to swoje dziecko, 偶e ono przerywa na lekcji. Wi臋c trudno mi dyskutowa膰 z mam膮, kt贸ra nawet nie b臋dzie s艂ucha艂a tego, co mam do powiedzenia. Ale ten moment, kiedy wielu rodzic贸w te偶 nie zda艂o tej lekcji zaufania wobec w艂asnego dziecka i jakby wypuszczenia go. Co z tego, 偶e on idzie na pi臋tro czy idzie do innego pokoju na te lekcje, ale on idzie do innego 艣wiata. Zostaw go w tym 艣wiecie, bo w szkole nie kontrolujesz przecie偶 wszystkiego na bie偶膮co. A tutaj, cholera, ta pokusa by艂a. Kontroluj臋, jestem na tej lekcji w pokoju obok i sprawdzam, czy oni na pewno dobrze to robi膮.

[00:48:06]

J. SUCHECKA:聽Dlatego 偶e przecie偶 tak jest, jak podwozisz dziecko do szko艂y, to po prostu je tam wysadzasz na 8 godzin czy 6 – w zale偶no艣ci, w jakim jest wieku – i nie masz na to wp艂ywu. Oczywi艣cie, 艂atwo jest nam m贸wi膰, kiedy dziecko, kt贸re znamy jest w miar臋 samodzielne i pos艂uszne, i grzeczne, i lubi szko艂臋, i pewnie niekt贸rzy maj膮 trudniej… Ale – pami臋tasz – wiosn膮, jak – to by艂a jedna z najstraszniejszych historii – konkurs matematyczny Kangur, taki, co dzieci od pokole艅 w Polsce si臋 ekscytuj膮. By艂y wyj膮tkowo dobre wyniki, bo rodzice rozwi膮zywali te testy za dzieci. Przecie偶 to jest o tym: to, 偶e ta pani okrzycza艂a swoje dziecko, to jest ta sama cz臋艣膰 historii. To jest: 鈥濲a wiem najlepiej, jak ono si臋 powinno zachowywa膰”, 鈥濲a je b臋d臋 kontrolowa膰”, 鈥濲a wiem, 偶e wynik tego Kangura czy testu z matmy, czy kark贸wki z przyrody jest dla niego bardzo wa偶ny i ja mu musz臋 pom贸c”. Tylko w艂a艣nie ta pomoc i to dyscyplinowanie cz臋sto przychodzi w z艂ym momencie, w z艂y spos贸b- taki supertoksyczny. Bo przecie偶 ani ten rodzic, kt贸ry rozwi膮za艂 Kangura albo zatrudni膰 korepetytora do tego, nie pom贸g艂 swojemu dziecku, ani ta pani, o kt贸rej m贸wisz, kt贸ra powiedzia艂a dziecku, 偶eby nie gada膰. Ona te偶 go niczego nie nauczy艂a, ona raczej mu pokaza艂a, 偶e 藕le si臋 zachowa艂o…

[00:49:23]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Nie wypada. To jest ta dulsko艣膰, kt贸ra wysz艂a w艂a艣nie w tym pokoju.

[00:49:23]

J. SUCHECKA: I te偶 jestem ciekawa, czy np. jakby ten ch艂opak przerywa艂 swojej nauczycielce, to czy wtedy te偶 by zwr贸ci艂a uwag臋, czy tylko zwr贸ci艂a uwag臋, jak przyszed艂 taki go艣膰 z zewn膮trz i co on sobie pomy艣li? Nie wiemy tego i to te偶 jest troch臋 straszne.

[00:49:39]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Iga Kazimierczyk, nauczycielka i ekspertka do spraw edukacji.

[00:49:45]

I. KAZIMIERCZYK: To jest zaburzenie relacji. To jest – po pierwsze – zaburzenie relacji na poziomie, znowu, prywatne – publiczne. Ale te偶 zaburzenie na poziomie prywatno艣膰 dziecka. To znaczy: w porz膮dku, rodzic ma prawo wychowywa膰 dziecko tak, jak chce i tak, jak umie najlepiej. Ale dziecko te偶 ma prawo do swojej prywatno艣ci, do funkcjonowania w swoim 艣wiecie, do kt贸rego rodzic nie ma dost臋pu. To rzeczywi艣cie dla rodzic贸w jest supertrudna sytuacja, 偶eby umie膰 si臋 po prostu pohamowa膰 i poskromi膰 przed wchodzeniem z butami w 艣wiat dziecka.

[00:50:16]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Tak sobie to pr贸buj臋 wyobrazi膰: jest grupa. Nie wiem, cz臋sto to widzia艂em, kiedy si臋 odprowadza dziecko na wycieczk臋, bo wtedy wszyscy s膮. Nagle jeszcze poprawisz kurteczk臋, jeszcze plecaczek, a ono m贸wi: 鈥濲u偶 daj spok贸j! Wsiadaj do auta. Odjed藕, prosz臋. Chc臋 ju偶 by膰 sam". Nagle, kiedy wparowujesz do niego do pokoju, wszyscy to widz膮 i zaczynasz co艣 poprawia膰, to jest ten element wstydu.

[00:50:36]

I. KAZIMIERCZYK: Jest. Oczywi艣cie, 偶e tak. Oczywi艣cie. I ja wiem, 偶e to jest bardzo trudno zrobi膰. Bo jak si臋 o tym m贸wi i u偶ywa si臋 racjonalnych argument贸w, jak nawet: jeste艣my rodzicami i my艣limy o tym, 偶e przecie偶 wychowujemy dzieci po to, 偶eby by艂y samodzielne, 偶eby potrafi艂y p贸j艣膰 same na zakupy i jako艣 utrzyma膰 si臋 w tym 艣wiecie z du偶ym komfortem, no to racjonalnie te argument dla nas bardzo trafiaj膮. Ale jak przychodzi co do czego, to reagujemy na poziomie emocjonalnym, czyli ca艂y czas my艣limy o tym, 偶e to dziecko wymaga naszego wsparcia, naszej pomocy, naszej opieki, takiego kwoczenia nad nim. I dla nas jako dla rodzic贸w jest to te偶 supertrudna lekcja tego, 偶e my musimy naprawd臋 mocno oddzieli膰 sfer臋 prywatno艣ci naszego dziecka i szanowa膰 to, 偶e ono ma sw贸j czas, ma swoje przestrzenie, ma swoje pogl膮dy, ma swoje zdanie, ma swoje warto艣ci, kt贸re mog膮 by膰 bardzo r贸偶ne od naszych. I rzeczywi艣cie teraz jest tak, 偶e mamy troch臋 wi臋cej mo偶liwo艣ci czy te偶 troch臋 wi臋cej takich okien, 偶eby zobaczy膰, 偶e ten 艣wiat dziecka – po pierwsze – jest, a – po drugie – 偶e on jest mo偶e troch臋 inny ni偶 sobie wyobra偶ali艣my. Wi臋c rodzice te偶 maj膮 troch臋 moment takiej terapii szokowej, 偶e nagle orientuj膮 si臋, 偶e ich dzieci czym艣 偶yj膮 i 偶yj膮 czym艣 innym albo 偶yj膮 czym艣 bardzo intensywnie, o czym oni nie wiedzieli. Wi臋c to te偶 dla nas jako dla rodzic贸w jest taki moment na lekk膮 autoterapi臋 i pomy艣lenie o sobie, jako o rodzicach i swojej roli rodzicielskiej. Oczywi艣cie takie sytuacje, o kt贸rych pan m贸wi艂, s膮 karygodne i po prostu w tym momencie trzeba si臋 powstrzyma膰, odliczy膰 do 10 i nie wchodzi膰, bo robimy – m贸wi膮c kolokwialnie – straszn膮 siar臋 naszemu dziecku.

[00:52:09]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Jaki zatem by艂 2020 rok dla szko艂y, szczeg贸lnie uczni贸w i nauczycieli? Co jest do nadrobienia i jaka b臋dzie szko艂a po powrocie? Pos艂uchajmy mamy Tymka.

[00:52:25]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Czy to jest stracony rok w edukacji?

[00:52:28]

A. PARYSZ: My艣l臋, 偶e dla wielu tak.

[00:52:29]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Na czym polega ta strata?

[00:52:30]

A. PARYSZ: Na takim zg艂uszeniu – wydaje mi si臋, to jest moja opinia – na zg艂uszeniu takiej naturalnej ciekawo艣ci dzieci. Na tym, 偶e bardzo trudno b臋dzie nadbudowa膰, tak jakby rozbudzi膰 ch臋膰 do nauki i takiego powrotu do tego systemu szkolnego. One b臋d膮 mia艂y tak膮… Bo wydaje mi si臋, 偶e wi臋kszo艣膰 dzieci dalej ma tak膮 naturaln膮 ciekawo艣膰, kt贸ra si臋 gdzie艣 tam objawia w tym czasie wolnym pewnymi pasjami, ale to jest jeden z takich element贸w. Drugi, to – wydaje mi si臋 – 偶e wielu nauczycieli po prostu straci艂o autorytet. I to b臋dzie bardzo ci臋偶ko odbudowa膰, bo oni nie maj膮 relacji online z tymi dzie膰mi i po powrocie do klasy to b臋dzie praca, kt贸r膮 trzeba b臋dzie wykona膰 na nowo.

[00:53:24]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Leszek Janasik, dyrektor liceum w Milan贸wku.

[00:53:30]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Ta szko艂a, kt贸r膮 b臋dziemy mieli - nie wiem, czy ona b臋dzie otwarta w 2021 roku na wiosn臋 czy na jesie艅, ale wierz臋, 偶e b臋dzie - b臋dzie inna. Inna, czyli jaka?

[00:53:40]

L. JANASIK: Po pierwsze: edukacja bardzo si臋 rozwarstwi i jest to smutna refleksja po tych kilku miesi膮cach obserwacji ca艂ego systemu. S膮 szko艂y, kt贸re zrobi膮 gigantyczny skok w艂a艣nie w budowie relacji, jako艣ci pracy, cyfryzacji. A s膮 szko艂y, kt贸re zostan膮 przy modelu sprzed marca ubieg艂ego roku. Moim zdaniem, stara szko艂a ju偶 nie wr贸ci. Te, kt贸re b臋d膮 stara艂y si臋 wr贸ci膰 do poprzedniego modelu zostan膮 daleko, daleko w tyle. Te elementy nauki cyfrowej, tych nowych relacji, zmiany roli nauczyciela powinny by膰 kontynuowane. Powinni艣my wyci膮gn膮膰 m膮dre wnioski i uczy膰 si臋 na tych b艂臋dach, kt贸re 偶e艣my pope艂nili. Mie膰 ca艂y w czas pami臋ci to, jak 偶e艣my pracowali, co 偶e艣my udoskonalali – tak, 偶eby nie zaprzepa艣ci膰 tych miesi臋cy ci臋偶kiej pracy. Stara szko艂a ju偶 nie wr贸ci.

[00:54:43]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Zmiana roli nauczyciela na jak膮? Kim on teraz b臋dzie? Wspomnia艂 pan o tym, 偶e to jest kto艣, kto musia艂 nauczy膰 si臋 s艂ucha膰, musia艂 nauczy膰 si臋 pyta膰, musia艂 troch臋 zej艣膰 z pewnego piedesta艂u - w pozytywnym tego s艂owa znaczeniu, wymuszonym te偶 troch臋 przez sytuacj臋. Kim on dzisiaj b臋dzie?

[00:54:58]

L. JANASIK: Mog臋 powiedzie膰 z perspektywy liceum, bo nie jestem praktykiem na poziomie szko艂y podstawowej i nigdy w niej nie pracowa艂em. Moim zdaniem, nauczyciel w tej chwili b臋dzie bardziej drogowskazem. B臋dzie pokazywa艂, w kt贸r膮 stron臋 mo偶na si臋 rozwija膰, co jest pasjonuj膮cego w chemii, biologii, j臋zyku polskim czy w jakimkolwiek innym przedmiocie. A ucze艅, kt贸ry staje si臋 powoli doros艂ym cz艂owiekiem, b臋dzie musia艂 z kt贸rego艣 tego drogowskazu skorzysta膰, ju偶 zacz膮膰 si臋 rozwija膰 w kierunku, kt贸ry uzna, 偶e przyda mu si臋 w 偶yciu, 偶e b臋dzie chcia艂 rozwija膰 pasje czy w艂a艣nie umiej臋tno艣ci zwi膮zane z danym przedmiotem. I nauczyciel nie b臋dzie, moim zdaniem, r贸wnie偶 ju偶 takim autorytetem zwi膮zanym ze stuprocentow膮 znajomo艣ci膮 materia艂u. Bo skoro jeste艣my drogowskazem, to znaczy, 偶e my nie wszystko musimy wiedzie膰, nie wiemy, co jest na ko艅cu. Gdzie艣 zaczynamy swoj膮 przygod臋 edukacyjn膮, idziemy w kierunku geografii. Ale co znajdziemy na ko艅cu tej drogi, to du偶o zale偶y od ucznia. I to jest, wydaje mi si臋, niezwykle wa偶ne. Bo wspominali艣my o tym, 偶e w tej chwili odpowiedzialno艣膰 za to, co umiem, przesun臋艂a si臋 w kierunku ucznia i to troszk臋 zostanie. Jestem na lekcji, jak ju偶 wr贸cimy – ja zak艂adam, 偶e we wrze艣niu dopiero – wr贸cimy do zaj臋膰 stacjonarnych, to ta 艣wiadomo艣膰 odpowiedzialno艣ci za to, co wynios臋 z lekcji pozostanie, mam nadziej臋. Bo to by艂a du偶a warto艣膰 dodana po tym ca艂ym trudnym okresie.

[00:56:45]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Czyli prawie mamy ju偶 na etapie liceum studia?

[00:56:48]

L. JANASIK: Tak.

[00:56:49]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Gdzie wyk艂adowcy byli naszymi drogowskazami, to dzi艣 ju偶 nauczyciel licealny b臋dzie drogowskazem?

[00:56:53]

L. JANASIK: Moim zdaniem tak.

[00:56:56]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: M贸wi Iga Kazimierczyk, nauczycielka i ekspertka do spraw edukacji.

[00:57:00]

I. KAZIMIERCZYK: Je艣li my wyjdziemy z tego do艣wiadczenia z ca艂膮 t膮 wiedz膮, kt贸r膮 ju偶 w tej chwili mamy: jakie to ma konsekwencje, co to z nami jako lud藕mi robi, z doros艂ymi, z nauczycielami, z uczniami, z rodzicami, jak my wychodzimy, z jakimi refleksjami i z jakim do艣wiadczeniem po edukacji zdalnej, to ten czas nie musi by膰 stracony. On nie musi by膰 w艂a艣nie taki do zawini臋cia i do zapomnienia. To, co po edukacji zdalnej musi si臋 natychmiast zadzia膰, to zdecydowanie wi臋cej czasu, wi臋cej relacji, troch臋 bardziej odpuszczenia, gonienia za stopniami, za tym, 偶e szko艂a to s膮 sprawdziany i kartk贸wki. Trzeba naprawd臋 troch臋 po偶y膰 i troch臋 da膰 uczniom odbudowa膰 te relacje. Bo relacje – wbrew pozorom – s膮 w szkole najistotniejsz膮 kwesti膮.

[00:57:45]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Gdyby艣my mieli wybra膰 jedn膮 rzecz, kt贸r膮 na pewno trzeba poprawi膰 w systemie, 偶eby w momencie ewentualnego - nie wiem - ponownego przymkni臋cie szko艂y on jednak pom贸g艂 j膮 poprowadzi膰 inaczej, to co to powinno by膰?

[00:57:59]

I. KAZIMIERCZYK: Wydaje mi si臋, 偶e to bardzo 艂atwo si臋 m贸wi, a bardzo trudno si臋 robi. Odpu艣ci膰. To powinno by膰 odpuszczenie na ka偶dym poziomie. To znaczy: zaczn臋 od rodzic贸w. My jako rodzice powinni艣my troch臋 odpu艣ci膰 wiar臋 w to, 偶e dzieci trzeba w szkole cisn膮膰, 偶e musz膮 mie膰 same pi膮tki, 偶e musz膮 by膰 w najlepszym liceum, 偶e musz膮 by膰 absolutnie najlepsze ze wszystkiego. Bo w szkole i w dojrzewaniu nie chodzi o pi膮tki, nie chodzi o to, 偶eby sko艅czy膰 najlepsze licea… Ci z nas, kt贸rzy nas s艂uchaj膮 i byli w najlepszych liceach wiedz膮, 偶e to nie do ko艅ca tak jest, 偶e najlepsze liceum…

[00:58:31]

REDAKTOR J. KU殴NIAR: Je艣li sami nie ogarniemy, to liceum za nas si臋 nie ogarnie.

[00:58:34]

I. KAZIMIERCZYK: Tak. Nie funduje nam kariery na ca艂e nast臋pne 偶ycie. To, co rzeczywi艣cie nam pomaga, to jako艣膰 relacji, jako艣膰 kontaktu. Wiem, 偶e m贸wimy o tym ca艂y czas, ale to jest szalenie wa偶ne i teraz, przy okazji szko艂y pandemicznej, przekonujemy si臋 o tym bole艣nie. Odpu艣ci膰 powinni te偶 nauczyciele. Nauczyciele rzeczywi艣cie maj膮 obowi膮zek sprawdzania post臋p贸w w nauce, czyli sprawdzania, jak program jest realizowany. Ale nie oznacza to, 偶e trzeba raz w tygodniu robi膰 kartk贸wk臋, a raz na 2 tygodnie sprawdzian. Bo to, jak to si臋 ko艅czy, to te偶 wiemy z doniesie艅 medialnych o rodzicach, kt贸rzy siedzieli pod sto艂em i podpowiadali uczniom rozwi膮zania albo konkursie matematycznym, gdzie to rodzice byli wygranymi w konkursie matematycznym, to si臋 si臋 sta艂o w ubieg艂ym roku szkolnym. Wi臋c nauczyciele te偶 powinni odpuszcza膰. Elementem odpuszczania – bardzo ciekawy, poboczny w膮tek – s膮 konkursy. Konkurs te偶 jest takim obszarem 偶ycia szkolnego, w kt贸rym zach臋camy dzieciaki do wsp贸艂zawodnictwa. Ale nie wsp贸艂zawodnictwa, gdzie robimy co艣 razem, jeste艣my dru偶yn膮, band膮 albo zespo艂em projektowym, tylko nagradzamy indywidualne wysi艂ki i tych, kt贸rym si臋 co艣 uda艂o. Natomiast kompletnie pomijamy tych, kt贸rzy w艂o偶yli w co艣 prac臋, ale im si臋 nie uda艂o. Idziemy te偶 w stron臋 uczni贸w, to te偶 dla uczni贸w taki sygna艂 czy taka pro艣ba, 偶eby te偶 sami sobie troch臋 odpu艣cili.

Prowadz膮cy

Jaros艂aw Ku藕niar
Ku藕niar Media

Multiinstrumentalista. W艂a艣ciciel Ku藕niar Media. Jego do艣wiadczenie radiowe, prasowe, sceniczne i telewizyjne, pomaga w 艣wiecie budowania marek osobistych. Wsp贸lnie z klientami rozwija ich wizje i nadaje kszta艂t. Buduje nowe platformy dla relacji z odbiorcami, szkoli i inspiruje.

Go艣cie podcastu

Anna Parysz
Marketing Professional
Iga Ka藕mierczyk
Fundacja 鈥濸rzestrze艅 dla edukacji鈥
Justyna Suchecka
Dziennikarka
Leszek Janasik
Dyrektor Spo艂ecznego Liceum Og贸lnokszta艂c膮cego nr 5 Spo艂ecznego Towarzystwa O艣wiatowego w Milan贸wku

Pozosta艂e odcinki (418)

Do艂膮cz do Voice House Club

Twoje ulubione autorki i autorzy, kt贸rych znasz z naszych podcast贸w, przygotowuj膮 dla Ciebie specjalne serie odcink贸w. Dajemy wiedz臋, poszerzamy horyzonty, m膮drze bawimy i pomagamy si臋 rozwija膰 w przyst臋pny spos贸b.

Zamknij
U偶ywamy cookies, 偶eby indywidualnie odpowiada膰 na potrzeby s艂uchaczy. Zasady przechowywania i dost臋pu do plik贸w cookies mo偶esz zmieni膰 w ustawieniach swojej przegl膮darki.