Podcasty: Psychologia

Sportowi rodzice. Monika Pyrek

13.03.2021
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz

Moniki Pyrek przedstawia膰 nie trzeba. Jednak od czasu, gdy zako艅czy艂a karier臋 jako zawodniczka, sport bardzo si臋 zmieni艂: i od strony wiedzy, i przygotowania trener贸w, i wsparcia dla zawodnik贸w, i dba艂o艣ci o ich zdrowie – nie tylko fizyczne. W艂a艣nie o tym Daria Abramowicz rozmawia z utytu艂owan膮 lekkoatletk膮.

Pyta j膮 r贸wnie偶, jak rodzice – kiedy艣 nieobecni w karierze sportowej swoich dzieci – powinni je wspiera膰, by sport by艂 rado艣ci膮, a nie obowi膮zkiem czy stresem. A tak偶e – co robi膰, by aktywno艣膰 fizyczna wychowywa艂a i spe艂nia艂a potrzeby rozwojowe naszych dzieci.

Czytaj wi臋cej
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/sportowi-rodzice-monika-pyrek/
KopiujSkopiowano

Transkrypcja

[00:02:47]

D. ABRAMOWICZ: Dzie艅 dobry. My艣l臋, 偶e w tych covidowych czasach nie b臋dzie przesad膮, je偶eli powiem, 偶e fantastycznie jest si臋 zobaczy膰. Zachowuj膮c oczywi艣cie dystans i wszystkie zasady, to cudownie ci臋 widzie膰.

[00:02:57]

M. PYREK: Dzie艅 dobry. Rzeczywi艣cie, no to jest co艣 szczeg贸lnego w tych czasach. 呕e nie tylko przez komputer, nie tylko przez kamerk臋, ale rzeczywi艣cie mimo dystansu fajnie zobaczy膰 u艣miech kogo艣.

[00:03:10]

D. ABRAMOWICZ: Dok艂adnie. Drodzy Pa艅stwo, Monika Pyrek, utytu艂owana polska lekkoatletka z ogromnym do艣wiadczeniem, pr臋偶nie dzia艂aj膮ca te偶 w obszarze dzisiaj, wsp贸艂cze艣nie, non-profit, w obszarze edukacji spo艂ecznej, w艂a艣nie w kontek艣cie rozwoju, aktywno艣ci fizycznej dzieci i m艂odzie偶y. Prywatnie mama dw贸ch m艂odych m臋偶czyzn. Monika, zaczn臋 od pytania, bo... Mo偶e jeszcze inaczej: dla mnie to te偶 pierwszy raz, kiedy pr贸buj臋 prowadzi膰 jak膮艣 narracj臋 i pod膮偶y膰 z ni膮 w takim kierunku podczas podcastu. W og贸le to jest m贸j pierwszy raz, czwarty chyba podcast czy pi膮ty, a rozmowa tym bardziej. I mam pewn膮 struktur臋, ale mam nadziej臋, 偶e nasza rozmowa b臋dzie mog艂a p艂yn膮膰. I chcia艂am zacz膮膰 od pytania dotycz膮cego tego, czy ogl膮da艂a艣 - ja znam odpowied藕 na to pytanie - czy ogl膮da艂a艣 halowe mistrzostwa Europy.

[00:04:06]

M. PYREK: Oczywi艣cie. To jest taka oczywista oczywisto艣膰 tak naprawd臋 dla mnie. Z tego wzgl臋du oczywi艣cie, 偶e jestem by艂膮 lekkoatletk膮. A tak naprawd臋 w dalszym ci膮gu okre艣lam si臋 jako lekkoatletka, bo nie czuj臋 si臋 wcale, 偶e tego ju偶 nie ma. W dalszym ci膮gu ta dyscyplina jest mi bardzo bliska, te偶 z tego wzgl臋du, 偶e w艂a艣nie dzia艂am w strukturach tej dyscypliny. Chocia偶by Toru艅 jest mi bardzo bliski ze wzgl臋du na to, 偶e razem z Markiem Plawgo robili艣my prezentacj臋 przed Rad膮 Europy…

[00:04:45]

D. ABRAMOWICZ: Chyba nie przesadz臋, je艣li powiem, 偶e zdobyli艣cie t臋 imprez臋.

[00:04:47]

M. PYREK: Troch臋 tak, troch臋 si臋 czuj臋… Czujemy si臋 zwyci臋stwami tego ca艂ego show. Bo rzeczywi艣cie to by艂o bardzo trudne zadanie. Stan膮膰 przed rad膮 europejskiego etowarzyszenia, w og贸le przygotowa膰 si臋 do tego i to w j臋zyku angielskim. Mimo 偶e oczywi艣cie z Markiem m贸wimy p艂ynnie, no to jednak zawsze gdzie艣 z ty艂u g艂owy zostaje, 偶e to jednak jest tw贸j drugi j臋zyk, a nie ten podstawowy. I zawsze si臋 mo偶e zdarzy膰 jakie艣 zaci臋cie albo zapomnisz np. jakiego艣 s艂owa. Wi臋c przygotowywali艣my si臋 z Markiem przynajmniej tak, jak do mistrza 艣wiata rzeczywi艣cie, i online, a p贸藕niej jeszcze prawie ca艂y dzie艅 przed w hotelu 膰wiczyli艣my prezentacj臋. Bardzo fajn膮 prezentacj臋, bo tak膮 opart膮 przede wszystkim na 偶artach zwi膮zanych z piernikami… Uwa偶am w og贸le, 偶e maskotka mistrzostw by艂a jednak…

[00:05:49]

D. ABRAMOWICZ: ...cudowna.

[00:05:49]

M. PYREK: …jedna z pi臋kniejszych maskotek na 艣wiecie, naprawd臋. Cudowne to by艂o.

[00:05:53]

D. ABRAMOWICZ: Absolutnie.

[00:05:54]

M. PYREK: Tak 偶e rzeczywi艣cie czuj臋 si臋 przez to jeszcze bardziej zwi膮zana z tymi mistrzostwami. Niestety nie by艂am na miejscu. Mia艂am zaproszenie, ale ze wzgl臋d贸w r贸偶nych logistycznych tych czas贸w zdecydowali艣my jednak, 偶e dobrze b臋dzie obejrze膰 mistrzostwa przed telewizorem i tam kibicowa膰 naszym, przede wszystkim.

[00:06:16]

D. ABRAMOWICZ: Jasne. Ja te偶 ogl膮da艂am. Zd膮偶y艂a wr贸ci膰 z d艂ugiego dosy膰 tenisowego tourn茅e i ogl膮da艂am. A zapyta艂am o to, bo chcia艂abym zapyta膰 ci臋, czy ogl膮daj膮c tego typu imprezy dzisiaj z perspektywy osoby, kt贸ra jest ju偶 po w艂asnej karierze w roli zawodnika, i dzisiaj masz pewnie du偶o szersze spojrzenie na sport ni偶 wtedy, kiedy swoj膮 karier臋 sko艅czy艂a艣: czy zauwa偶y艂a艣, 偶e co艣 si臋 w tej lekkiej atletyce zmieni艂o? A je艣li tak, to co? Jakie s膮 twoim zdaniem najwi臋ksze zmiany?

[00:06:45]

M. PYREK: Ja my艣l臋, 偶e to, 偶e taka zmiana pokoleniowa jest bardzo p艂ynna. To jest na pewno ogromny plus dla tej dyscypliny. Bo kiedy艣 nie by艂o czego艣 takiego. Ja pami臋tam, jak wchodzi艂am jako bardzo m艂oda zawodniczka na zgrupowania chocia偶by do o艣rodka w Spale. No to pami臋tam, 偶e jeszcze np. za moich czas贸w siedzia艂 tam Artur Partyka, tak 偶e…

[00:07:12]

D. ABRAMOWICZ: Je艣li mog臋 tylko powiedzie膰: Artur Partyka, kt贸ry by艂 jednym z pionier贸w wprowadzania oddzia艂ywa艅 psychologicznych w sporcie, szczeg贸lnie w lekkiej atletyce, w og贸le nowinek technologicznych. Mn贸stwo ciekawych historii ma do opowiedzenia w tym temacie.

[00:07:25]

M. PYREK: To prawda. On takim mentorem by艂 dla nas. Z jednej strony by艂 takim naszym koleg膮 i tak膮 bardzo weso艂膮 i radosn膮 osob膮, kt贸ra rzeczywi艣cie – powiem kolokwialnie – rozwala艂a towarzystwo. Ale rzeczywi艣cie by艂 takim mentorem, kt贸ry pokazywa艂 drog臋. Pokazywa艂 drog臋 skupienia te偶 na tym, co chce osi膮gn膮膰. Te jego takie zwyczaje startowe i przedstartowe – one naprawd臋 robi艂y wra偶enie na zawodnikach i by艂y czym艣 nowym. Wcze艣niej si臋 w og贸le o tym nie m贸wi艂o, nie zauwa偶a艂o si臋 nawet tego. A w skoku wzwy偶 akurat to s膮… Moja konkurencja i skok wzwy偶 s膮 bardzo podobne, mimo 偶e ja zaczynam od skok贸w wzwy偶 i trener troch臋 mnie oszuka艂, bo powiedzia艂, 偶e mog臋 kontynuowa膰 i trenowa膰 i jedn膮, i drug膮 konkurencj臋. P贸藕niej si臋 okaza艂o, 偶e niestety nie ze wzgl臋du na inny rodzaj odbicia. W skoku wzwy偶 jest raczej blok, a w skoku o tyczce trzeba przej艣膰 przez t臋 nog臋, wi臋c te treningi odbicia s膮 ca艂kowicie inne. Ale rzeczywi艣cie te偶 znam specyfik臋 – przez to, 偶e zaczyna艂am – znam specyfik臋 skoku wzwy偶 i skoku o tyczce, wi臋c mog臋 powiedzie膰, 偶e s膮 podobne pod wzgl臋dem psychologicznym przede wszystkim. Bo siedzimy d艂ugie godziny tam wewn膮trz…

[00:08:46]

D. ABRAMOWICZ: Ten rytm przygotowania si臋 do oddania skoku, kr贸tkiej regeneracji pomi臋dzy poszczeg贸lnymi pr贸bami - ta specyfika jest bardzo podobna w tych konkurencjach.

[00:08:54]

M. PYREK: Bardzo podobna. Te偶 ilo艣膰 pr贸b na danej wysoko艣ci. Czy po trzy, przenoszenie, taktyka… Co wa偶ne i my艣l臋, 偶e niedostrzegalne, te偶 w艂a艣nie jako aspekt psychologiczny, to to, 偶e to s膮 jedyne dwie konkurencje w lekkiej atletyce, w kt贸rej mimo 偶e wygrasz, to i tak wewn膮trz siebie, w swojej g艂owie przegrywasz.

[00:09:18]

D. ABRAMOWICZ: Ko艅czysz nieudan膮 pr贸b膮...

[00:09:18]

M. PYREK: Bo ko艅czysz trzema zrzutkami. Oczywi艣cie, je偶eli sam podejmiesz decyzj臋, 偶e nie wygra艂e艣 i nie chcesz skaka膰 wy偶ej, to oczywi艣cie to jest twoja decyzja. Aczkolwiek ja te偶 uwa偶am, 偶e to jest jaki艣 rodzaj poddania si臋.

[00:09:32]

D. ABRAMOWICZ: Chyba, 偶e by艂a艣 Jelen膮 Isinbajew膮 bij膮c膮 co centymetr rekord 艣wiata, kilkana艣cie razy.

[00:09:35]

M. PYREK: Dok艂adnie, i tylko za jeden si臋 p艂aci – to jest kalkulacja ju偶, ch艂odna kalkulacja. Ale rzeczywi艣cie, je偶eli pr贸bujesz, no to ko艅czysz zawody, kiedy nie pokonasz kolejnej wysoko艣ci. I to pod wzgl臋dem psychologicznym, my艣l臋, 偶e jest bardzo trudne. Ja pami臋tam, 偶e kiedy艣 S艂awek Szmal mi opowiada艂 tak膮 histori臋 – te偶 w艂a艣nie d艂ugo na ten temat rozmawiali艣my – i on przytacza艂 swoje uczucia. Ja te偶 w og贸le nie mia艂am 艣wiadomo艣ci, 偶e bramkarz mo偶e tak czu膰. 呕e mimo 偶e dru偶yna zwyci臋偶a, to on jednak wpu艣ci艂 ile艣 bramek.

[00:10:12]

D. ABRAMOWICZ: Jak najbardziej. To indywidualne wykonanie mo偶e by膰 zupe艂nie inne, nie艣膰 zupe艂nie inne emocje ni偶 to, co wida膰 na poziomie zespo艂u.

[00:10:20]

M. PYREK: Dok艂adne. Wi臋c dla mnie to te偶 by艂o szokuj膮ce, nie by艂am 艣wiadoma tego, 偶e tak mo偶na czu膰. Ale rzeczywi艣cie, jak si臋 popatrzy: ka偶da konkurencja, ka偶da dyscyplina, ka偶da pozycja nawet w艂a艣nie zawodnika, na kt贸rej gra, ma inne podej艣cie ze wzgl臋du psychologii sportu.

[00:10:44]

D. ABRAMOWICZ: Swoj膮 unikatow膮 histori臋.

[00:10:46]

M. PYREK: Dok艂adnie. Ale – wracaj膮c – jeszcze powiem, dlaczego „lekka”. Bo si臋 tutaj rozwin臋艂am w drug膮 stron臋, ale rzeczywi艣cie ta zmiana pokoleniowa jest bardzo p艂ynna. No np. w sztafecie 4 razy 400 kobiet to wida膰. Mimo 偶e te podstawowe zawodniczki, te 鈥瀉nio艂ki Matusi艅skiego鈥 gdzie艣 albo nie startowa艂y ze wzgl臋du na kontuzje – w ostatniej chwili Justyna 艢wi臋ty te偶 odnios艂a drobn膮 kontuzj臋, ale ze wzgl臋du na rok olimpijski nie ryzykowa艂a – to jednak wesz艂y kolejne zawodniczki, kt贸re pokaza艂y, 偶e w ka偶dym sk艂adzie si臋 licz膮. I to jest pi臋kne.

[00:11:24]

D. ABRAMOWICZ: Jak najbardziej. To w og贸le jest ciekawy... My艣l臋 sobie o tym, 偶e to takie ciekawe zestawienie. Bo Ma艂gorzata Ho艂ub pobieg艂a super zmian臋, tak膮 bardzo profesorsk膮 poci膮gn臋艂a, a potem 艣wie偶a, m艂oda krew... Wida膰 by艂o oczywi艣cie taktycznie, 偶e jest daleka droga jeszcze pewnie do doskona艂o艣ci w tym kontek艣cie, ale to po艂膮czenie do艣wiadczenia ze 艣wie偶o艣ci膮 i t膮 m艂odzie艅cz膮 energi膮 te偶 na pewno by艂o bardzo widoczne w tym biegu.

[00:11:49]

M. PYREK: Dok艂adnie. Ale jeszcze to, co wa偶ne, to my艣l臋, 偶e… Zreszt膮 Ma艂gosia Ho艂ub gdzie艣 w komentarzach p贸藕niej w mediach spo艂eczno艣ciowych napisa艂a, 偶e wredna, starsza pani przeprasza za to, co gdzie艣 tam powiedzia艂a, ale si臋 cieszy, 偶e to zmobilizowa艂o. Wi臋c te偶 ci starsi zawodnicy odgrywaj膮 bardzo du偶膮 rol臋. Ale to, 偶e te dziewczyny da艂y z siebie wszystko, to te偶 pokazuje, 偶e do wywiadu stan臋艂y tylko dwie. Bo te dwie gdzie艣 umar艂y po prostu, gdzie艣 tam siedzia艂y pewnie w k膮cie hali i dochodzi艂y do siebie.

[00:12:27]

D. ABRAMOWICZ: Klasyczny objaw po 400 metrach.

[00:12:30]

M. PYREK: To pokazuje t臋 waleczno艣膰, tak naprawd臋. I drug膮, na pewno tak膮 bardzo, bardzo istotn膮 spraw膮, dlaczego polska lekkoatletyka jest tak wysoko klasyfikowana teraz i takie mamy sukcesy: to jest na pewno walka z dopingiem. Je偶eli spojrzymy na histori臋 wstecz, no to zawsze jak kto艣 z naszych zawodnik贸w by艂 na podium, to gdzie艣 tam przed by艂a np. Rosja, w kt贸rej oficjalnie stwierdzono system dopingowy. Zreszt膮 Rosja jest wy艂膮czona z mo偶liwo艣ci startowania. Wi臋c my艣l臋, 偶e te偶 taki bardzo mocny nacisk na walk臋 z dopingiem te偶 odstrasza innych potencjalnych dopingowicz贸w, 偶eby nie szli t膮 drog膮 tak naprawd臋. Wi臋c to te偶 pokazuje w ko艅cu, 偶e my jako nar贸d mamy 艣wietnych sportowc贸w, kt贸rzy mog膮 w ko艅cu pokaza膰, 偶e s膮 w czo艂贸wce 艣wiatowej.

[00:13:30]

D. ABRAMOWICZ: Chcia艂abym troch臋 pozosta膰 przy w膮tku tej zmiany pokoleniowej. Bo je艣li zmiana pokoleniowa, to pewnie p艂ynnie mo偶emy przej艣膰 do tego, w jaki spos贸b si臋 trenuje i w jaki spos贸b si臋 szkoli. Jestem ciekawa, czy twoim zdaniem... Czy ty widzisz jakie艣 zmiany? Je艣li tak, to jakie? I troch臋 te偶 czy uwa偶asz, 偶e istotna jest tutaj rola rodzic贸w? Teraz tak p艂ynnie chcia艂bym przej艣膰 do g艂贸wnego tematu naszego spotkania. Pozwol臋 sobie troch臋 opowiedzie膰 o sobie i o swoim do艣wiadczeniu. Ja wywodz膮c si臋 z 偶eglarstwa, my艣l臋 o nim przez pryzmat tego, co zna艂am i widzia艂am sama je uprawiaj膮c, potem pracuj膮c jako trener, ale patrz臋, jak ono ewoluuje pod absolutnie ka偶dym wzgl臋dem przyk艂adania wagi do innych element贸w uzupe艂niaj膮cych ten trening g艂贸wny: czy przygotowanie motoryczne, od偶ywianie w艂a艣nie, aspekt przygotowania mentalnego... Nawet patrz膮c - szczeg贸lnie u kobiet - na sylwetki 偶eglarek, jak to strong is the new skinny, to po pierwsze: w og贸le mn贸stwo takich kontekst贸w zmian pokoleniowych i spo艂ecznych. Ale my艣l臋, 偶e zmieni艂o si臋 te偶 - i zmienia si臋 nieustannie - szkolenie. A co za tym idzie: zmienia si臋 podej艣cie do treningu, podej艣cie do rozwoju w sporcie. Czy twoim zdaniem to si臋 zmienia? Je艣li tak, to w jaki spos贸b?

[00:14:50]

M. PYREK: Zdecydowanie si臋 zmienia. My艣l臋, 偶e wszystkie aspekty tu, kt贸ra poruszy艂a艣, id膮 do przodu. Kiedy艣 – przynajmniej w lekkiej atletyce, bo oczywi艣cie za ni膮 si臋 mog臋 wypowiada膰 – w wi臋kszo艣ci trenerami byli… ju偶 wys艂u偶eni trenerzy, o tak to nazw臋. I oni bazowali przede wszystkim na swoich do艣wiadczeniach i na swojej wiedzy. Nie by艂o ch臋ci szkolenia si臋, kszta艂cenia dalej, szukania takich nowinek, chocia偶by nawet szukania pomocy w technologii. Zdecydowanie tego brakowa艂o. Nawet niekt贸rzy trenerzy byli do takiego stopnia skupieni na tej w艂asnej wiedzy, 偶e gdzie艣 si臋 chowali z treningami. I pami臋tam zawodniczki i zawodnik贸w, kt贸rzy np. zastygali po prostu jak zamro偶eni, jak kto艣 inny wchodzi艂 na stadion albo na hal臋, albo trenowali w og贸le w ca艂kiem innych godzinach. Nie tak, jak pan B贸g przykaza艂, czyli po 艣niadaniu przed obiadem i p贸藕niej po obiedzie przed kolacj膮, tylko gdzie艣 tam w godzinach, kiedy mogli si臋 schowa膰 na hali. Albo jakie艣 odgradzanie si臋 kurtynami… To takie ju偶 nie do ko艅ca – wg mnie – dobre sytuacje, bo ci trenerzy nie mieli szansy przekaza膰 te偶 swojej wiedzy. Wielokrotnie bardzo, bardzo dobrej wiedzy, dzi臋ki kt贸rej zawodnicy zdobywali dobre rezultaty rezultaty, zdobywali medale. Czyli ta wiedza by艂a dobra i ona by艂a oparta na praktyce te偶 i to nawet nale偶a艂oby dla dobra dyscypliny i te偶 dobrego imienia tego trenera, przekaza膰 j膮 dalej przede wszystkim, zrobi膰 tak膮 szko艂臋 swoj膮 i kszta艂ci膰 m艂odych zawodnik贸w. By艂 te偶 taki moment, 偶e w og贸le nie dopuszczano m艂odych zawodnik贸w, tych, kt贸rzy ju偶 ko艅czyli kariery zawodowe, nie wpuszczano ich w og贸le do zwi膮zk贸w.

[00:16:49]

D. ABRAMOWICZ: Zamkni臋te grupy, gdzie nie by艂o te偶 mo偶liwo艣ci dzielenia si臋 wiedz膮 i w jaki艣 spos贸b kszta艂cenia nowych pokole艅 trener贸w?

[00:16:57]

M. PYREK: Tak, dok艂adnie. Nie nie by艂o w og贸le 偶adnej dyskusji, 偶adnego porozumienia. Teraz to si臋 zmienia zdecydowanie. To ju偶 si臋 zmienia艂o, jak jeszcze ja trenowa艂am. I rzeczywi艣cie coraz wi臋cej… Zwi膮zek nawet, organizowa艂 szkole艅 dla trener贸w. Ci trenerzy… Ja nie wiem, z czego to wynika艂o. Czy mo偶e z jakiej艣 takiej nie艣mia艂o艣ci? Mo偶e to jest z艂e s艂owo, ale troszk臋 si臋 wstydzili tego, 偶e chcieliby si臋 czego艣 nauczy膰, bo uwa偶ali, 偶e je偶eli jeste艣 trenerem kadry narodowej, to ty jeste艣 ekspertem.

[00:17:28]

D. ABRAMOWICZ: To stereotypy, nie?

[00:17:29]

M. PYREK: Tak, stereotypy. A tak naprawd臋, co ci szkodzi poszerzy膰 wiedz臋, zastanowi膰 si臋? Ja pami臋tam, 偶e mia艂am taki epizod w swoim 偶yciu, kiedy konsultowa艂am swoje treningi z trenerem Pietrowem, on by艂 trenerem Sergieja Bubki i p贸藕niej Jeleny Isinbajewej. Ja pami臋tam jego tak膮 wszechstronn膮 wiedz臋. On zaczyna艂 dzie艅 od gazety sportowej, w kt贸rej po prostu czyta艂 o ka偶dej dyscyplinie, o ka偶dej. I potrafi艂 powiedzie膰 np. o tenisi艣cie co艣, dlaczego co艣 tam on 藕le zrobi艂. No bo jakby tu nog臋 ustawi艂, to gdzie艣 przeni贸s艂 ci臋偶ar cia艂a, to to by si臋 wydarzy艂o… Tak 偶e to pokazuje, 偶e je偶eli czerpiesz te偶 z innych dyscyplin, to ty si臋 stajesz genialnym trenerem, tak naprawd臋. Mo偶esz to przetestowa膰 na zawodniku, mo偶e zaproponowa膰 te偶 zawodniczce, co czasem s膮 krn膮brni i nie chc膮 pr贸bowa膰 nowych rzeczy. To te偶 jest rola trenera, 偶eby przekona膰 go do jakich艣 zmian. Ja generalnie to, czego mnie sport nauczy艂, to to, 偶e zmiana oczywi艣cie jest przera偶aj膮ca, ale jest czym艣, co daje szans臋. Daje nadziej臋, 偶e co艣 si臋 nowego wydarzy. A cz臋sto my si臋 boimy jakiekolwiek zmiany. Czasem trzeba podj膮膰 radykalne decyzje. Ja jako zawodniczka 22-letnia zmieni艂am trenera na trenera, kt贸ry dopiero przyjecha艂 do Polski, pochodzi艂 z Ukrainy, a uciek艂am od trenera kadry. Czyli w og贸le by艂am napi臋tnowana przez jaki艣 czas…

[00:19:01]

D. ABRAMOWICZ: Dzia艂anie pod pr膮d.

[00:19:02]

M. PYREK: Dok艂adnie. 呕e jak to? Jak to to mo偶e by膰? 呕e ja id臋 do niedo艣wiadczonego trenera. Okaza艂o si臋, 偶e sp臋dzi艂am p贸藕niej z tym trenerem… Pracowali艣my przez 12 lat i zdobywa艂am najwy偶sze swoje, najwa偶niejsze sukcesy. Chodzi te偶 o jaki艣 rodzaj zaufania. Je偶eli widzisz, 偶e ten trener si臋 kszta艂ci… W艂a艣nie m贸j trener. Dlaczego ja trafi艂am do trenera Pietrowa? My艣l臋, 偶e ma艂o trener贸w, niewielu trener贸w w Polsce zdecydowa艂oby si臋 na telefon do takiego trenera do guru jakiej艣 konkurencji, 偶eby poprosi膰 o pomoc. M贸j trener si臋 zdecydowa艂 i to zrobi艂o na mnie ogromne wra偶enie, 偶e on chcia艂 konsultowa膰 sw贸j trening z tak wybitnym trenerem. I te偶 to dla niego, na przysz艂o艣膰, to jest jego wiedza, jego zdobywania nowych do艣wiadcze艅. On zbudowa艂 te偶 poprzez to swoj膮 wiedz臋 i swoj膮 pozycj臋 na 艣wiecie.

[00:19:52]

D. ABRAMOWICZ: Niesamowite s膮 te opowie艣ci. My艣l臋, 偶e w og贸le o zmianach i ewolucji sportu mog艂yby艣my d艂ugimi godzinami, o r贸偶nych dyscyplinach. Czyli zmiana pokoleniowa. Czyli zmiana w podej艣ciu trener贸w, wi臋ksza otwarto艣膰 na rozw贸j. Zmiana na pewno w poziomie dost臋pu do nowych technologii. Zmiana na poziomie walki z dopingiem. I to prowadzi mnie do poruszenia tematu zmiany w postawach rodzicielskich. Twoim zdaniem rodzice zmienili, zmieniaj膮 swoje postawy na przestrzeni lat, dotycz膮ce sportu ich dzieci? Tak jak i ca艂y sport si臋 zmienia?

[00:20:26]

M. PYREK: My艣l臋, 偶e tak. Te偶 mog臋 od razu powiedzie膰 na swoim przyk艂adzie: moi rodzice tak naprawd臋 byli nieobecni w trakcie tej mojej przygody ze sportem. Warunkiem by艂o to, 偶ebym nie zaniedbywa艂a szko艂y. Ale nie mieli艣my tradycji sportowych w rodzinie, wi臋c moi rodzice nie do ko艅ca byli 艣wiadomi, jak ten 艣wiat sportu wygl膮da. Wi臋c do momentu, kiedy widzieli moje u艣miechy na twarzy i zadowolenie, i ch臋膰 chodzenia na treningi, to nie pytali, czy co艣 jest nie tak, czy co艣 nie gra. Zdecydowanie teraz… W og贸le jeszcze dodam jako tak膮 zabawn膮 pewnie histori臋, z drugiej strony troszk臋 smutn膮, 偶e m贸j tata by艂 pierwszy raz na moich zawodach w 2009 roku, czyli kilka lat p贸藕niej sko艅czy艂am trenowa膰.

[00:21:21]

D. ABRAMOWICZ: Z uwagi na zaw贸d, kt贸ry wykonywa艂, czy...?

[00:21:25]

M. PYREK: Ze wzgl臋du na zaw贸d, tak, bo by艂 marynarzem i go po prostu nie by艂o, mijali艣my si臋 cz臋sto w domu. Ale te偶 zawsze m贸wi, bo on by艂… Dlaczego ja trafi艂am do sportu? Bo on by艂 艣wietnym kibicem sportowym. I by艂 takim kulturalnym kibicem sportowym. Nie takim, kt贸ry…

[00:21:41]

D. ABRAMOWICZ: Takim empatycznym?

[00:21:42]

M. PYREK: Tak, empatycznym, kt贸ry nie krzyczy z kanapy: „Ty, co ty tam robisz?! Dlaczego ty tam kopn膮艂e艣 pi艂k臋?!” albo: „Nie umiesz skaka膰!”. Tylko tak膮 osob膮, kt贸ra rozumia艂a emocje sportowe. W艂a艣ciwie teraz, jak o tym m贸wi臋, to mnie dziwi, sk膮d w艂a艣ciwie mia艂 to co艣 w sobie. I te偶 ostatnio rozmawia艂am w艂a艣nie – a propos rodzic贸w – to te偶 jest bardzo wa偶ne, jakimi my jeste艣my kibicami. Bo dziecko obserwuje twoje reakcje, jak ty reagujesz na dan膮 trudno艣膰 w sporcie. I je偶eli dziecko trafia do sportu, widzi twoje szale艅stwo tu, to sobie to przek艂ada, jak tobie nie wyjdzie. Ja, dziecko, id臋 na zawody, nie wychodzi mi i jak ja sobie przypomn臋 t臋 reakcj臋 mojego rodzica, kt贸ry przed telewizorem szala艂, to te偶 ogromne obci膮偶enie dla dziecka. Tak wi臋c te偶 to – je偶eli mog臋 w kategorii przestrogi te偶 powiedzie膰 – to jest bardzo istotne. Bo nam si臋 wydaje, 偶e to jest nieistotne, ja te偶 sobie dopiero w艂a艣nie s艂uchaj膮c rozmowy na ten temat, u艣wiadomi艂am, 偶e rzeczywi艣cie te nasze wybuchy… Czasem tak kibicujemy, 偶e jeste艣my smutni po prostu – to te偶 dla takiego dziecka, ma艂ego sportowca mo偶e by膰 szalenie istotne w jego podej艣ciu do pora偶ki np.

[00:23:00]

D. ABRAMOWICZ: Tak jest, pe艂na zgoda. Czyli punkt 1, je偶eli chodzi o postawy rodzic贸w i o takie budowanie 艣wiadomo艣ci - mam nadziej臋, 偶e troch臋 do艂o偶ymy tym dzisiejszym odcinkiem do tego cegie艂k臋 - dzieci ucz膮 si臋 poprzez modelowanie, na艣ladowanie, podgl膮daj膮. Jest te偶 mn贸stwo bada艅 na temat tego, 偶e w艂a艣nie postawy kibicowskie rodzic贸w w spos贸b istotny odbijaj膮 si臋 i wp艂ywaj膮 na stosunek do aktywno艣ci fizycznej dzieci, szczeg贸lnie do radzenia sobie z niepowodzeniem. I wp艂ywaj膮 na odczuwany poziom stresu, wtedy, kiedy dzieci podejmuj膮 aktywno艣膰 fizyczn膮. Wi臋c tutaj absolutnie podpisuje si臋 w pe艂ni pod tym, co powiedzia艂a艣. Skoro wi臋c rodzic-kibic, skoro wi臋c ma swoje emocje i te emocje kibicowania wp艂ywaj膮 na funkcjonowanie dziecka, to emocje w stosunku do sportu dziecka te偶 na nie wp艂ywaj膮. Jakie s膮 twoje obserwacje?

[00:23:58]

M. PYREK: Ja powiem szczerze, 偶e ja staram si臋 by膰 po艣rodku. Bo ja – z jednej strony – by艂am sportowcem, kt贸ry na pytania od dziennikarzy pt. „Czy twoje dziecko b臋dzie sportowcem?”, pierwsza my艣l, kt贸ra pojawia mi si臋 w g艂owie, to jest: „Bro艅 ci臋, Panie Bo偶e”. I to nie ze wzgl臋du na to, 偶e ten sport jest do bani, bo tak nie jest. Bo ja jestem taka, jaka jestem dzi臋ki temu, 偶e uprawia艂am sport, mnie on ukszta艂towa艂 jako cz艂owieka. To, 偶e ja tu siedz臋 i tak sobie swobodnie z tob膮 rozmawiam na r贸偶ne tematy, no to pewnie jako dziecko szkolne ja si臋 w og贸le nie zg艂asza艂am do odpowiedzi. Siedzia艂am jako zahukana, nie艣mia艂a dziewczynka, kt贸ra oczywi艣cie… Ju偶 teraz wiem, 偶e mam umiej臋tno艣膰 s艂uchania i ch艂oni臋cia tej wiedzy i analizowania tego p贸藕niej, przetrawiania wewn膮trz siebie. Ale rzeczywi艣cie ja nie by艂am taka hej, do przodu. I to, 偶e teraz sobie radz臋 w tym 艣wiecie – 偶e tak powiem – normalnym po sporcie, to te偶 dzi臋ki temu, 偶e ten sport mnie ukszta艂towa艂, nauczy艂 mnie wielu umiej臋tno艣ci, takich bardzo przydatnych. To si臋 wydaje, 偶e to s膮 takie stricte sportowe rzeczy, kt贸re si臋 tylko w sporcie przydadz膮, ale one – jak wychodzisz ze sportu – to rzeczywi艣cie to jest bardzo cenna nauka, kt贸ra daje ci przetrwa膰, tak naprawd臋 w tym 艣wiecie zewn臋trznym. Tak 偶e wracaj膮c do tego, jak rodzic powinien postrzega膰 sport, to ja- rzeczywi艣cie z jednej strony – m贸wi臋: „Nie, nie, nie鈥. Bo wiem, ile to trud贸w po prostu. Ile trud贸w trzeba przej艣膰, ta droga sportowa od juniora, od m艂odzika juniora, poprzez m艂odzie偶owca i w tym momencie chyba najtrudniej wydaje mi si臋. Czyli gdzie艣, kiedy jeste艣my na studiach, kszta艂cimy si臋, ale jednocze艣nie uprawiamy sport na bardzo wysokim poziomie, to w momencie, kiedy pojawia si臋 kontuzja albo jakie艣 wahania formy, wtedy cz艂owiek stoi przed – ten m艂ody cz艂owiek – stoi przed ogromnymi dylematami. W kt贸r膮 stron臋 i艣膰? Czy to ju偶 jest koniec? Czy jednak trzeba przez to przej艣膰? Ja te偶 z takiej filozofii wychodz臋… Kiedy tworzy艂am fundusz stypendialny dla m艂odych sportowc贸w, to te偶 wide艂ki wiekowe, kt贸re tworzy艂am, one s膮 mi臋dzy 16. do 25. roku 偶ycia. W艂a艣nie 偶eby da膰 szans臋 przede wszystkim tym starszym zawodnikom przej艣膰 ten moment waha艅.

[00:26:42]

D. ABRAMOWICZ: Ze sportu te偶 juniorskiego do seniorskiego, ten moment, kt贸ry jest jednym z najwi臋kszych wyzwa艅 w og贸le, pod wieloma wzgl臋dami u nas w Polsce. My艣l臋 sobie o tym, 偶e to jest tak: i matura, i potencjalne my艣li o studiach, wyb贸r 艣cie偶ki 偶yciowej, dojrzewanie oczywi艣cie, prawdopodobnie pierwsze zwi膮zki pojawiaj膮ce si臋 w 偶yciu m艂odego cz艂owieka...

[00:27:03]

M. PYREK: Czasem ju偶 rodzina, za艂o偶enie rodziny. No i wtedy ta odpowiedzialno艣膰 za rodzin臋, a ty jednak bawisz si臋 sport dalej. Wi臋c to te偶 jest ogromne obci膮偶enie dla cz艂owieka. No ja te偶 – z takich 艣miesznych historii – pami臋tam, jak zaczyna艂am skaka膰 o tyczce i gdzie艣 tam podgl膮da艂y艣my starszych koleg贸w na treningu technicznym. Oni mieli ze 24 lata, ja wtedy mia艂am mo偶e 17. I – pami臋tam – tak sobie patrzy艂am na nich, m贸wi艂am: „Bo偶e, jacy oni s膮 starzy…”

[00:27:36]

D. ABRAMOWICZ: Bli偶ej ni偶 dalej.

[00:27:36]

M. PYREK: Tak. M贸wi臋: „Przecie偶 jak ja b臋d臋 mia艂a tyle lat, to ju偶 na pewno nie b臋d臋 trenowa膰”. A p贸藕niej si臋 okaza艂o, 偶e jeszcze par臋 艂adnych lat do艂o偶y艂am do tego. To jak膮 ja musia艂am by膰 ju偶 staruch膮 – 偶e tak powiem – sportow膮? Ale te偶 pami臋tam, 偶e powiedzia艂am sobie kiedy艣, 偶e je偶eli w trakcie rozgrzewki albo gdzie艣 na starcie kt贸ra艣 z zawodniczek powie do mnie: „Prosz臋 pani”, to oznacza, 偶e to ju偶 jest czas… To jest ten czas. I s艂uchaj: naprawd臋 si臋 to wydarzy艂o. W ostatnim moim starcie halowym na Mistrzostwach Polski w Spale, gdzie艣 tam w trakcie rozgrzewki stawa艂a dziewczyna za mn膮 i m贸wi艂a: „Prosz臋 pani膮, ja b臋d臋 za pani膮”, a ja m贸wi臋: „Dobrze, dobrze…”.

[00:28:20]

D. ABRAMOWICZ: Ju偶 z pe艂n膮 艣wiadomo艣ci膮 i godno艣ci膮 przyj臋艂a艣 to.

[00:28:22]

M. PYREK: Dok艂adnie, przyj臋艂am to. Ale wiedzia艂am, 偶e taki czas nast膮pi, wi臋c to te偶 jest dobrze, 偶eby si臋 przygotowa膰 na ten czas. Tak 偶e jeszcze wracaj膮c, bo dooko艂a wielu w膮tk贸w, ale chcia艂bym si臋 skupi膰 na tych rodzicach. Wi臋c ja oczywi艣cie najpierw m贸wi臋, 偶e nie. P贸藕niej m贸wi臋, 偶e tak, bo ten sport tak wiele uczy, 偶e chcia艂abym, 偶eby moje dziecko tego do艣wiadczy艂o. A kolejn膮 rzecz膮 jest to, czy ono b臋dzie chcia艂o p贸j艣膰 w sport profesjonalny. Bo ja uwa偶am, 偶e sport jest dla wszystkich…

[00:28:53]

D. ABRAMOWICZ: Superwa偶ne w rozr贸偶nieniu.

[00:28:54]

M. PYREK: I sport tak naprawd臋 powinien by膰 nieod艂膮czn膮 cz臋艣ci膮 naszego dnia. Nie 偶ycia nawet, dnia. Ka偶dego dnia. Bo to jest cz臋艣膰 dba艂o艣ci o nasze zdrowie. Je偶eli m贸wi si臋 o tym, 偶e – teraz to takie jest s艂ynne – 偶e 5000 krok贸w trzeba wykona膰 – to jest takie absolutne minimum – to w艂a艣nie to te偶 jest sport. Mo偶e w艂a艣nie pokazywanie dzieciakom, 偶e taka aktywno艣膰 fizyczna, jakakolwiek. To nie musi by膰 od razu wysi艂ek fizyczny taki, kt贸ry zwala ci臋 z n贸g. Bo te偶 my艣l臋, 偶e to jest problem sportu zawodowego, sportu profesjonalnego, w kt贸rym nie m贸wi si臋… Troch臋 za ma艂o si臋 m贸wi艂 o rado艣ci…

[00:29:33]

D. ABRAMOWICZ: ...o pasji rozwijaj膮cej.

[00:29:34]

M. PYREK: Tak, o pasji. O tym dlaczego oni to robi膮 w艂a艣ciwie ci sportowcy? No przecie偶 nie robi膮 dlatego, 偶eby si臋 po prostu zakatowa膰 treningiem, tylko dlatego, 偶e to im sprawia ogromn膮 przyjemno艣膰. Ale 艂atwiej powiedzie膰 o tym, co od razu ci si臋 nasuwa – to, co jest trudne ni偶 to, co ci rzeczywi艣cie sprawia przyjemno艣膰. I rzeczywi艣cie w tym sporcie zawodowym jest za du偶o mowy o wyrzeczeniach, o tym, jaka jest presja, o tym, co tam musieli艣my po艣wi臋ci膰… I tak ja jako zawodniczka, jako m艂oda dziewczyna – nie wiem – nie by艂am na studni贸wce swojej. To jest po艣wi臋cenie, wyrzeczenie, OK, ale w tym czasie by艂am na Halowych Mistrzostwach 艢wiata w Maebashi. To te偶 dla mnie by艂 awans spo艂eczny. Wi臋c gdzie moich rodzic贸w by艂oby sta膰, 偶ebym ja sobie do Japonii pojecha艂a w wieku 19 lat? Nie ma szans w og贸le. Nie wiem, czy w og贸le 偶yciowo by艂oby. Wi臋c to m贸wienie o tym dooko艂a, o tym, co jest z艂e, troch臋 zaburza ten dobry obraz sportu, ten bardzo pozytywny przekaz. Wi臋c ja si臋 upar艂am te偶 w dzia艂aniach moich fundacyjnych, 偶eby pokazywa膰, 偶e sport jest zabaw膮. Sport po prostu jest przyjemno艣ci膮, sport jest takim rodzajem odstresowania, wyrzucenia tych wszystkich emocji nagromadzonych. Dlaczego dzieciaki powinny mie膰 codziennie WF w szkole? Dlatego, 偶eby si臋 wykrzycza艂y chocia偶by, 偶eby wybiega艂y si臋. Dlaczego jest tak g艂o艣no na przerwach?

[00:31:03]

D. ABRAMOWICZ: Aktywno艣膰 fizyczna jest podstawow膮 potrzeb膮 wsp贸艂czesnego cz艂owieka, tak samo jak dbanie o sen, odpowiednie od偶ywianie. Szczeg贸lnie COVID te偶 pokaza艂 nam to, 偶e ta potrzeba ruchu powinna by膰 zaspokajana absolutnie w takim samym stopniu, jak te inne podstawowe potrzeby.

[00:31:15]

M. PYREK: Dok艂adnie. Uwa偶am, 偶e to, co si臋 pozytywnego sta艂o przez… Dzi臋ki tak naprawd臋, chyba tu mog臋 powiedzie膰, 偶e dzi臋ki izolacji, to to, 偶e zauwa偶yli艣my to, 偶e ta aktywno艣膰 jest nam potrzebna. 呕e to le偶enie w domu, siedzenie, nie jest wcale dla nas dobre.

[00:31:30]

D. ABRAMOWICZ: Czujemy si臋 藕le.

[00:31:31]

M. PYREK: Tak, czujemy si臋 – dok艂adnie tak, jak m贸wisz – czujemy si臋 藕le. Sport podnosi jakie艣 takie og贸lne – nie m贸wi臋 o ci艣nieniu t臋tniczym – takie ci艣nienie twoje.

[00:31:42]

D. ABRAMOWICZ: Daje wi臋cej energii, witalno艣ci.

[00:31:45]

M. PYREK: To, 偶e m贸wi si臋 o tych tajemniczych endorfinach, kt贸re w鈥 Hormonach szcz臋艣cia, kt贸re gdzie艣 tam si臋 pojawiaj膮 w naszych g艂owach. Ja powiem szczerze, 偶e zacz臋艂am do艣wiadcza膰, zauwa偶a膰 to dopiero, jak sko艅czy艂am uprawia膰 sport profesjonalnie. Tam by艂o mn贸stwo innych bod藕c贸w, nie by艂o czasu, 偶eby my艣le膰 w ten spos贸b. A teraz, kiedy nie cierpia艂am biega膰 jako zawodniczka, ja by艂am dobra w konkurencji, w kt贸rej nie trzeba biega膰 maraton贸w albo jakich艣 d艂ugich dystans贸w, tylko jest potrzebna taka wytrzyma艂o艣膰 szybko艣ciowa. Czyli ja musz臋 40 razy przebiec szybko odcinek 30-paru metr贸w, a nie biec 21 km czy wi臋cej. Ja nie cierpia艂am takich trening贸w wydolno艣ciowych, kiedy trzeba by艂o zbudowa膰 tak膮 podstaw臋 wydolno艣ci. A dopiero w momencie, kiedy przesta艂am trenowa膰, to zauwa偶y艂am w艂a艣nie to, 偶e to mi sprawia przyjemno艣膰. Mimo 偶e si臋 fizycznie zm臋cz臋, to jednak ta moja g艂owa tak odpoczywa… W og贸le zaczynaj膮 mi do g艂owy przychodzi膰 r贸偶ne pomys艂y, r贸偶ne projekty. M贸j m膮偶 mi kiedy艣 powiedzia艂, 偶e nie biegasz wi臋cej ni偶 5 km, bo wtedy zaczynasz za du偶o my艣le膰 i ju偶 nie mamy wi臋cej czasu na te wszystkie twoje projekty, 偶eby je zrealizowa膰.

[00:32:59]

D. ABRAMOWICZ: Sport czy ruch, aktywno艣膰 fizyczna np. sprzyja kreatywno艣ci.

[00:33:04]

M. PYREK: To prawda, to prawda. W og贸le teraz te偶, my艣l臋, w dobie tych ogranicze艅, no to na pocz膮tku w tej w艂a艣nie pocz膮tkowej fazie – je偶eli trzymamy si臋 stricte sportu profesjonalnego – to pewnie zauwa偶y艂a艣 te r贸偶ne w mediach spo艂eczno艣ciowych, r贸偶ne sposoby radzenia sobie z brakiem treningu sportowc贸w. Kto艣 sobie zrobi艂 jak膮艣 rzutni臋…

[00:33:32]

D. ABRAMOWICZ: Ale sama do艣wiadczy艂am b臋d膮c na obowi膮zkowej 14-dniowej kwarantannie w Melbourne, podnosi艂am zgrzewki z wod膮 i robi艂am przysiady z fotelem.

[00:33:39]

M. PYREK: Dok艂adne. Czyli tak naprawd臋 nie potrzebujemy si艂owni, tak?

[00:33:43]

D. ABRAMOWICZ: Jak najbardziej.

[00:33:44]

M. PYREK: Tylko wszystko zale偶y od tego, jak si臋 przygotujemy do danego wysi艂ku, kt贸ry chcemy podj膮膰. Ja te偶, tworz膮c z kolei platform臋 tak膮 sportowo-edukacyjn膮, gdzie chcemy pokaza膰 rodzicom, 偶e w艂a艣nie sport… Mo偶na korzysta膰 ze sportu w艂a艣nie przez zabaw臋. To te偶 tworzymy r贸偶ne gry i zabawy, kt贸re pokazuj膮, 偶e maj膮c rzeczy w domu, mo偶esz stworzy膰 dla dziecka niesamowit膮 frajd臋, niesamowit膮 przygod臋, ale w dalszym ci膮gu kszta艂tujesz u niego takie umiej臋tno艣ci stricte sportowe, ale te偶 takie, kt贸re przydadz膮 si臋 w normalnym 艣wiecie. Od razu przytocz臋 taki przyk艂ad, kt贸ry – na mnie przynajmniej – robi ogromne wra偶enie, na przyk艂adzie berka. Je偶eli chcesz si臋 dowiedzie膰, je偶eli nie przekonuje ci臋 to, 偶e sport uczy jakich艣 tam umiej臋tno艣ci, to zobacz: je偶eli we藕miesz berka, to dziecko przede wszystkim uczy si臋 wsp贸艂pracowa膰 w dru偶ynie. Bo gdzie艣 tam, jedna osoba ci臋 goni…

[00:34:58]

D. ABRAMOWICZ: Komunikacja.

[00:34:58]

M. PYREK: Tak, komunikacja. Do tego podejmowanie decyzji szybkie. Dzia艂anie w kryzysie. Ten kto艣 ju偶 na ciebie biegnie, a ty musisz podj膮膰 decyzj臋 szybko, tu i teraz, 偶eby uciec. Je偶eli odniesiesz pora偶k臋, bo jeste艣 z艂apana, musisz teraz wymy艣li膰 tak膮 strategie, 偶eby uwolni膰 si臋 od bycia berkiem, tak? Wi臋c zobaczcie: to bardzo prosty przyk艂ad, kt贸ry pokazuje ci, jak twoje dziecko mo偶e si臋 nauczy膰 radzenia w 偶yciu zawodowym te偶.

[00:35:31]

D. ABRAMOWICZ: Oczywi艣cie. Cudowny w膮tek, absolutnie. Bo chcia艂bym przeczyta膰 pewien cytat, a p贸藕niej odnie艣膰 si臋 do tego, co widz臋 w 艣wiecie: "U艂atwiaj膮c dzieciom oraz m艂odzie偶y dost臋p do aktywno艣ci fizycznej, inspirujemy je do do艂膮czenia do kultury ruchu, a tym samym wierzymy, i偶 w przysz艂o艣ci stan膮 si臋 aktywnymi doros艂ymi". To has艂o znalaz艂am na stronie twojej fundacji. Jest np. taki projekt w Kanadzie, ca艂y program, og贸lnonarodowy program, kt贸ry nazywa si臋 Long-Term Athlete Development, akronim LTAD. Jest to projekt centralny, kt贸rego odnogi funkcjonuj膮 w艂a艣ciwie w ka偶dej federacji sportowej. Projekt ten dzieli w og贸le aktywno艣膰 w cyklu 偶ycia cz艂owieka na kilka etap贸w. Pierwszym, t艂umacz膮c swobodnie na j臋zyk polski, jest zabawa w aktywno艣膰, od narodzenia do 6. roku 偶ycia dziecka. P贸藕niej mamy sportowy fundament, do oko艂o 9. roku 偶ycia. Nauka trenowania do 11.-12. Trenowanie u podstaw do 15. roku 偶ycia. I p贸藕niej ta 艣cie偶ka tego programu dzieli si臋 na takie dwie... W艂a艣ciwie trzy odnogi. Pierwsza to jest: doskonalenie ku sportowi profesjonalnemu, potem mamy sport amatorski i na samym ko艅cu mamy rekreacj臋 ruchow膮, kt贸ra ma prowadzi膰 i kszta艂towa膰 aktywne 偶ycie. Czyli Kanadyjczycy - kr贸tko m贸wi膮c - postanowili na pewnym etapie budowania swojego spo艂ecze艅stwa podej艣膰 do sportu i do aktywno艣ci fizycznej bardzo przekrojowo. A to, 偶e zaczynaj膮 o tym my艣le膰 ju偶 w momencie, w kt贸rym dziecko si臋 rodzi, pokazuje ogromn膮 rol臋 rodzic贸w. To, o czym ty powiedzia艂a艣, pokazuj膮c nawet na przyk艂adzie berka, to jak kompleksowe mog膮 by膰 formy ruchu, jak wiele uczy膰, nie tylko w kontek艣cie d膮偶enia do wyczynu sportowego. To, jak opowiadasz o tym, 偶e dzieci z aktywno艣ci fizycznej mog膮 czerpa膰... W艂a艣ciwie wszystko, o czym powiedzia艂y艣my przez ostatnie kilkana艣cie minut, prowadzi do takiego wniosku, 偶e s膮 osoby w 偶yciu dziecka, w 偶yciu m艂odego cz艂owieka, kt贸re maj膮 ogromny wp艂yw na to, w jaki spos贸b ono my艣li o sobie, o swoim ruchu, by膰 mo偶e kiedy艣 o swoim sporcie. Bo nie ka偶dy ruch - tak jak powiedzia艂y艣my - jest sportem, tym bardziej sportem wyczynowym. Oczywi艣cie m贸wi臋 tutaj o rodzicach, no i o trenerach, ale pewnie o trenerach i o szkoleniu mog艂yby艣my kolejne godziny d艂ugo dyskutowa膰. Rodzice. Kanadyjczycy w swoim programie pokazuj膮: Drogi rodzicu, od pierwszych chwil, momentu, kiedy twoje dziecko pojawia si臋 na tym 艣wiecie, mo偶esz zrobi膰 wiele, 偶eby wprowadza膰 je w ten 艣wiat aktywno艣ci, jest to pomocne na wielu p艂aszczyznach. Jak ty to widzisz u nas w Polsce, pod k膮tem i 艣wiadomo艣ci i tego, w jaki spos贸b my post臋pujemy w tym kontek艣cie?

[00:38:30]

M. PYREK: Ja my艣l臋, 偶e generalnie mamy coraz wi臋ksz膮 艣wiadomo艣膰 na temat tego, jak bardzo sport, a w艂a艣ciwie aktywno艣膰 fizyczna, jest nam potrzebna. Nawet je偶eli rozejrzymy si臋 wok贸艂, no to ju偶 nie dziwi nas biegacz, kt贸ry biegnie rano, w nocy nawet, tylko po prostu biega, bo… No nie dziwi ci臋, po co on biegnie, tak? Tylko wiesz, 偶e on biegnie dla siebie, mo偶e ma jaki艣 cel wyznaczony albo po prostu sprawia mu to przyjemno艣膰. Ju偶 wiele razy m贸wi艂am to, 偶e m臋偶czy藕ni wiedz膮, co to s膮 legginsy, to ju偶 w og贸le dla mnie szczyt 艣wiadomo艣ci sportowej. Ale rzeczywi艣cie jest tak, 偶e… Te偶 chyba wida膰 to po ilo艣ci propozycji i po ofercie zaj臋膰 sportowych pozalekcyjnych. To znaczy, 偶e skoro one s膮, to znaczy, 偶e jest zapotrzebowanie na nie, czyli rzeczywi艣cie rodzice pokazuj膮 dzieciakom coraz wi臋cej dyscyplin sportowych. Aczkolwiek to, co chcia艂abym podkre艣li膰, to bardzo wa偶ne w tym wszystkim jest zaanga偶owanie rodzica. To nie jest tak, 偶e zapiszesz swoje dziecko na 5 r贸偶nych jakich艣 tam zaj臋膰 sportowych w tygodniu i b臋dziesz to traktowa艂 jako po prostu miejsce, w kt贸rym twoje dziecko jest, a ty w tym czasie sobie mo偶esz sobie zrobi膰 swoje rzeczy. To nie na tym polega. Bo to dziecko bardzo szybko wyczuje, 偶e to jest taki zapychacz, te jego zaj臋cia sportowe s膮 takim zapychaczem opieki nad nim, a ty – nie wiem – jedziesz na zakupy.

[00:40:16]

D. ABRAMOWICZ: Czyli aktywno艣膰 rodzica poniek膮d w sporcie dziecka jest bardzo wa偶na? Taka aktywno艣膰 w kontek艣cie obecno艣ci?

[00:40:22]

M. PYREK: Obecno艣ci, tak.

[00:40:23]

D. ABRAMOWICZ: 艢wiadomego uczestniczenia w tym sporcie.

[00:40:25]

M. PYREK: Zdecydowanie. I to zw艂aszcza w tej pierwszej fazie. To uwa偶am, 偶e powinien by膰 rodzic obecny, powinien by膰 zainteresowany 偶ywo tym, co si臋 dzieje. Powinien sam by膰 aktywny, bo tak naprawd臋 jak obserwujesz emocje swojego dziecka, to – dla mnie – to jest zawsze zimny prysznic. Twoje dziecko jest odbiciem lustrzanym ciebie tak naprawd臋. Jak ono si臋 z艂o艣ci, to od razu mo偶esz mie膰 pewno艣膰, 偶e ty tak wygl膮dasz, jak ty si臋 z艂o艣cisz. Bo dzieci nas obserwuj膮. To my jeste艣my najwi臋kszym autorytetem, zw艂aszcza w tej pierwszej cz臋艣ci ich 偶ycia. Ja pami臋tam tak膮 histori臋, bardzo urocz膮 tak naprawd臋, mnie chwyta za serce: jak chodzi艂am biega膰 w niedziel臋 – z regu艂y biegam 5 km – i m贸j syn, kt贸ry mia艂 wtedy 5 lat, przyszed艂 do mnie i te偶 si臋 zacz膮艂 ubiera膰 i m贸wi艂: „Ale mamo, ja id臋 z tob膮 biega膰. Bo ty to lubisz, to ja te偶 chcia艂bym spr贸bowa膰”, jak m贸wi臋: „Grzesiu, ale mama tam biega bardzo d艂ugo i to jeszcze nie jest dobre dla ciebie”, a on m贸wi: „Ale ja umiem bardzo szybko biega膰”. Wi臋c bardzo pokaza艂o mi, 偶e rzeczywi艣cie, je偶eli ja pokazuj臋 mojemu dziecku, 偶e ja 膰wicz臋…

[00:41:39]

D. ABRAMOWICZ: ...i cieszy ci臋 to.

[00:41:40]

M. PYREK: …i ja si臋 w tym bawi臋, to mi sprawia przyjemno艣膰, to moje dziecko widzi, 偶e to jest co艣 fajnego i nabiera nawyku tak naprawd臋.

[00:41:48]

D. ABRAMOWICZ: Analogicznie do rodzica kibicuj膮cego. Te偶 postawy rodzica wobec uprawiania sportu i podejmowania aktywno艣ci fizycznej maj膮 absolutnie wp艂yw na to, jak dziecko patrzy na aktywno艣膰 fizyczn膮?

[00:41:57]

M. PYREK: Dok艂adne, zdecydowanie. To, co na pocz膮tku powiedzia艂y艣my: jak jeste艣my furiatami przed telewizorem, to dziecko mo偶e si臋 zestresowa膰 p贸藕niej, je偶eli jemu co艣 nie wyjdzie na zawodach. Bo sobie pomy艣li: Bo偶e, wr贸c臋 do domu, a ten m贸j ojciec albo matka b臋d膮 po prostu rozczarowani tym moim startem. Wi臋c trzeba naprawd臋 uwa偶a膰. Ja walcz臋 z moim m臋偶em, bo on jest takim g艂o艣nym kibicem. Co prawda by艂 te偶 sportowcem, wi臋c nie jest takim oceniaj膮cym, ale raczej bazuje na do艣膰 sporych emocjach, wi臋c te偶 go gdzie艣 tam stopuje, 偶eby tego nie pokazywa艂. No bo te偶 z troski przede wszystkim o to moje dziecko. Te偶 nie naciskam za bardzo na moje dziecko, je偶eli nie chce startowa膰 w zawodach.

[00:42:20]

D. ABRAMOWICZ: Zatrzymajmy si臋, poprosz臋, na chwilk臋 tutaj. Powiem tak膮 histori臋: 2 lata temu siedzia艂am na trybunach, podczas meczu tenisowego turnieju i s艂ysza艂am... Nie spos贸b by艂o po prostu nie us艂ysze膰, bo by艂a to g艂o艣na rozmowa mamy i dziecka, wydaje mi si臋, 偶e dziecka w wieku oko艂o 6 lat. Ogl膮dali oni ten mecz i dziecko zapyta艂o: "Mamo, a czy ja mog臋 spr贸bowa膰 tenisa?", a mama na to powiedzia艂a: "Ale ty ju偶 chodzisz na pi艂k臋 r臋czn膮 i na no偶n膮, nie ma takiej mo偶liwo艣ci". Bardzo szybko w tej rozmowie uci臋艂a, troszk臋 s艂ycha膰 by艂o w reakcji tego dziecka, 偶e by艂o zaskoczone, taki pomys艂. Jestem ciekawa, co my艣lisz na temat tego, czy rodzice - twoim zdaniem - warto, aby pokazywali dzieciom r贸偶ne formy aktywno艣ci fizycznej. A je艣li tak, to w jaki spos贸b - twoim zdaniem - powinni to robi膰?

[00:43:36]

M. PYREK: Ja my艣l臋, 偶e przede wszystkim powinni艣my jak najwi臋cej tych sport贸w pokazywa膰. Bo to, co dla nas jest atrakcyjne, nie zawsze jest atrakcyjne dla dziecka. A najwa偶niejsza wg mnie rola i zadanie dla rodzica, to jest akceptacja tego, co twoje dziecko czuje. Ja te偶 si臋 wiele razy nie zgadzam z zachowaniem moich dzieci. I oczywi艣cie wtedy, kiedy ono jest tak ewidentnie nie takie, no to je karc臋, ale staram si臋 pod膮偶a膰 za jego wyborami. Bo w ten spos贸b si臋 kszta艂tuje jego droga, jego przyjemno艣ci, jego pasje. Wi臋c naturalne – w moim przypadku – naturalne jest to, 偶e moje dziecko chodzi na zaj臋cia lekkoatletyczne. No ja te偶 prowadz臋 uczniowski klub sportowy, wi臋c te偶 mi naj艂atwiej zaprowadzi膰 go tam, ale na szcz臋艣cie trafi艂am na trenera, kt贸ry wcale si臋 – kt贸ry pracuje razem ze mn膮 – kt贸ry nie wywodzi si臋 wcale od lekkiej atletyki, tylko od koszyk贸wki. I on ma 艣wietne podej艣cie do tych dzieci, bo on ich traktuje jako partner贸w. To jest bardzo wa偶ne. To nie jest cz艂owiek, kt贸ry przychodzi i m贸wi: Zr贸b to, to, to, to i to. Tylko np. jak moje dziecko sobie wymy艣li艂o, 偶e gdzie艣 tam na hali sportowej ma jak膮艣 baz臋, no to je偶eli jest przerwa – bo oni 15 minut trenuj膮, 10 minut si臋 bawi膮 np. skacz膮 po zeskoku do tyczki, bujaj膮 si臋 na linach, maj膮 wolny czas, no to…

[00:45:12]

D. ABRAMOWICZ: Forma zabawy.

[00:45:12]

M. PYREK: Forma zabawy, dok艂adnie. Jest moment, kiedy trzeba zrobi膰, te 15 minut trzeba przepracowa膰, ale jest p贸藕niej przerywnik, kt贸ry m贸wi o tym, 偶e teraz r贸b to, co ci si臋 tu, w tym obiekcie najbardziej podoba. Wi臋c moje dziecko ma swoj膮 baz臋 i siedzi w tej bazie, bawi si臋 w jakie艣 tam Jurassic Park z kumplami i to te偶… O, w艂a艣nie – kumple. To jest bardzo wa偶ne.

[00:45:33]

D. ABRAMOWICZ: Relacje. Taka rzecz, kt贸r膮 daje sport i aktywno艣膰 fizyczna tak偶e dzieciom. Bo m贸wili艣my o komunikacji, o rozwijaniu proces贸w poznawczych, o rozwoju emocjonalnym, ale te偶 w艂a艣nie kompetencje - z jednej strony - spo艂eczne i kontekst relacyjny. Czyli to wszystko, co daje aktywno艣膰 fizyczna, a niekoniecznie to ma w prostej linii prowadzi膰 sze艣ciolatka do wyczynu.

[00:45:56]

M. PYREK: Dok艂adnie. To jest rodzaj przede wszystkim sp臋dzania fajnie wolnego czasu, ja my艣l臋.

[00:46:02]

D. ABRAMOWICZ: Ja nazywam to wychowaniem poprzez sport, na tym etapie. Nie uprawianiem sportu.

[00:46:06]

M. PYREK: Dok艂adnie i to jest bardzo dobre zdanie. Bo uprawia si臋 sport wtedy, kiedy ju偶 podejmujesz decyzj臋, 偶e to jest kierunek zawodowy, wg mnie.

[00:46:18]

D. ABRAMOWICZ: A kiedy, Monika, twoim zdaniem taki moment nadchodzi?

[00:46:19]

M. PYREK: To jest trudne pytanie.

[00:46:23]

D. ABRAMOWICZ: Tak偶e dla rodzica.

[00:46:24]

M. PYREK: Dla rodzica r贸wnie偶. Ja patrz膮c po sobie, to to, co wcze艣niej powiedzia艂am o tym, obserwuj膮c tych moich koleg贸w, kt贸rzy mieli ju偶 20 par臋 lat, a ja twierdzi艂am, 偶e ju偶 w tym czasie nie b臋d臋 trenowa膰, to te偶 pokazuje, jak dziecko patrzy, jak nastolatek patrzy na to wszystko. On od samego pocz膮tku… On nie musi wcale widzie膰, 偶e to ju偶 jest moja droga sportowa. Bo ja b臋d膮c wtedy w tej grupie, mia艂am 10 kole偶anek, kt贸re skaka艂o o tyczce, a finalnie, jak ju偶 mia艂am 21 lat, to zosta艂y 2 z tej ca艂ej grupy.

[00:46:58]

D. ABRAMOWICZ: Chocia偶by przechodz膮c - przepraszam - ten proces ju偶 p贸藕niej przechodzenia ze sportu juniorskiego do seniorskiego nawet, o czym powiedzia艂y艣my. Mn贸stwo jest takich zakr臋t贸w po drodze.

[00:47:05]

M. PYREK: Dok艂adne. Kto艣 wybra艂 studia, kt贸re nie dawa艂y szansy… Zosta艂 w sporcie, ale to ju偶 nie by艂 ten rodzaj godzin wytrenowanych, kt贸re m贸g艂by dawa膰 szans臋 gdzie艣 tam zaistnienia czy awansu, kwalifikacji do kadry narodowej. Ale ja uwa偶am, 偶e bez wzgl臋du na to, w kt贸rym momencie kto艣 zako艅czy艂 swoj膮 przygod臋 ze sportem, to tak czy siak nabra艂 takich umiej臋tno艣ci, kt贸re daj膮 mu szans臋 poradzi膰 sobie w 偶yciu w ka偶dej dziedzinie, bez wzgl臋du na to, czy to jest sport, czy to jest jaka艣 inna bran偶a. Ma艂o tego: ostatnio si臋 uczepi艂am tego, 偶e to, 偶e nasze dzieci uprawiaj膮 sport i np. rezygnuj膮 z kt贸rym艣 momencie, bo zaczyna – nie wiem – interesowa膰 ich co艣 innego, ju偶 nie chc膮 by膰 Lewandowskim, tylko np. nagle chc膮 by膰 jakim艣 naukowcem. No to ja uwa偶am, 偶e one powinny przej艣膰, pozna膰 wiele dyscyplin sportowych, bo wyobra藕my sobie sytuacj臋, w kt贸rej koledzy albo dyrektor, jaki艣 tw贸j szef, zaprasza ci臋 na partyjk臋 tenisa albo zaprosza ci臋 do dru偶yny ekipy, 偶eby po godzinach pogra膰 w kosza. I ty nie umiesz gra膰 w tego kosza.

[00:48:25]

D. ABRAMOWICZ: Albo przebiec Wingsa.

[00:48:26]

M. PYREK: Dok艂adnie, albo przebiec Wingsa.

[00:48:29]

D. ABRAMOWICZ: Przygotowujesz si臋.

[00:48:50]

M. PYREK: Tak. No to zobacz: to od razu tracisz szans臋. Poprzez zacie艣nienie wi臋zi. A mo偶e w trakcie tego grania, usi膮d膮 w przerwie sobie na 艂aweczce i zaczn膮 rozmawia膰 nad jakim艣 projektem. Bo by膰 mo偶e nie by艂o mo偶liwo艣ci w pracy, 偶eby przekaza膰 jakiego艣 twojego pomys艂u szefowi. A tu b臋dzie mo偶liwo艣膰, 偶eby zab艂ysn膮膰 – nie b贸jmy si臋 tego s艂owa – zab艂ysn膮膰. Wi臋c te偶 ten sport pokazuje, te umiej臋tno艣ci, kt贸re zdobywamy, gdzie艣 tam mog膮 si臋 przyda膰 na ka偶dym etapie 偶ycia. Wi臋c ja uwa偶am, 偶e im wi臋cej sport贸w pokazujemy dzieciakom – przede wszystkim to jest budowanie wiedzy, budowanie sprawno艣ci, pozyskiwanie tych umiej臋tno艣ci. Ale te偶 dziecko ma szans臋 znale藕膰 to, co go interesuje. To, co mu si臋 najbardziej podoba. Te偶 uwa偶am, 偶e to, co m贸wi艂am o tej akceptacji: najgorszym chyba jest wyj艣ciem, je偶eli ty jeste艣 fanem jakiej艣 dyscypliny sportu albo ty jeste艣 niezrealizowanym by艂ym sportowcem i pr贸bujesz wcisn膮膰 na si艂臋, i prze艂o偶y膰 te swoje ambicje sportowe niezrealizowane na swoje dziecko. My艣l臋, 偶e to jest najgorsze, co mo偶emy zrobi膰. Jeszcze wracaj膮c do tego, kiedy zaczyna si臋 ten sport zawodowy: w moim przypadku moje my艣lenie dopiero zacz臋艂o si臋 po pierwszym medalu Mistrzostw 艢wiata senior贸w.

[00:50:05]

D. ABRAMOWICZ: Powiedzmy - je艣li to nie tajemnica - ile mia艂a艣 lat?

[00:50:07]

M. PYREK: 21 lat mia艂am dopiero.

[00:50:09]

D. ABRAMOWICZ: Pomy艣la艂a艣 w贸wczas o sobie, 偶e jeste艣 profesjonalnym sportowcem?

[00:50:12]

M. PYREK: Tak. Dopiero wtedy. I 偶e to jest m贸j zaw贸d, 偶e to jest m贸j spos贸b na 偶ycie. I ju偶 wtedy wiedzia艂am, 偶e jestem szcz臋艣ciar膮, bo mog臋 zawodowo wykonywa膰 co艣, co jest moj膮 pasj膮. Czyli pracuj臋, robi臋 to, co mi najbardziej sprawia przyjemno艣膰.

[00:50:32]

D. ABRAMOWICZ: A kiedy pomy艣la艂a艣 o sobie, 偶e uprawiasz sport wyczynowo?

[00:50:37]

M. PYREK: To my艣l臋, 偶e troszk臋 wcze艣niej. W momencie, kiedy zacz臋艂am by膰 wcielana do kadry narodowej.

[00:50:47]

D. ABRAMOWICZ: 17, 18 lat?

[00:50:49]

M. PYREK: 17 lat chyba, to by艂o najwcze艣niej. To jeszcze za czas贸w juniorskich. Ale te偶 chcia艂abym powiedzie膰 to – bo uwa偶am 偶e to jest szalenie istotne – 偶e w momencie, kiedy zosta艂am pierwszy raz powo艂ana do kadry narodowej i zosta艂am umieszczona, zakwaterowana w COS-ie w Spale, ale moja ekipa – jak wa偶ne by艂o dla mnie na pocz膮tku to – 偶e moja ekipa by艂a w centrum Spa艂y w jakim艣 LWP zakwaterowana, a ja by艂am w tym COS-ie. I dla mnie to by艂o tak okropne, ja si臋 czu艂am po prostu jakby mnie kto艣 wyrzuci艂 z grupy.

[00:51:23]

D. ABRAMOWICZ: To ju偶 jest wyj艣cie poza stref臋 komfortu. Zupe艂nie nowe warunki, takie pierwsze razy, z kt贸rymi trzeba sobie poradzi膰.

[00:51:30]

M. PYREK: Mimo 偶e to by艂 awans dla mnie, ewidentny awans, wyr贸偶nienie tak naprawd臋, to to w dalszym ci膮gu i tak sp臋dza艂am czas w tym LWP. Nie siedzia艂am w tym COS-ie, bo ja chcia艂am by膰 z grup膮, z ekip膮, z lud藕mi, z kt贸rymi si臋 znam i z kt贸rymi po prostu 艣wietnie sp臋dzam sw贸j czas. I to te偶 jest bardzo istotne, 偶eby mie膰 te偶 w takim ograniczaniu si臋 – to si臋 tak 艂adnie m贸wi: patologii spo艂ecznych – to jednak przynale偶no艣膰 do takiej grupy…

[00:52:00]

D. ABRAMOWICZ: ... identyfikacja ...

[00:52:01]

M. PYREK: Dok艂adnie. To jest co艣 szalenie wa偶nego w tym wieku nastoletnim, kiedy ta grupa ci臋 trzyma i nie pozwala ci zboczy膰 na jakie艣 czarne 艣cie偶ki.

[00:52:13]

D. ABRAMOWICZ: To kolejna zaleta sportu, o kt贸rej - moim zdaniem, my艣l臋 naszym zdaniem -powinni pami臋ta膰 rodzice rozmawiaj膮cy z dzie膰mi o sporcie, wspieraj膮cy swoje dzieci w sporcie, a niekoniecznie taka warto艣膰 dodana 艣ci艣le zwi膮zana z trenowaniem, wynikami czy potencjalnie te偶 zarabianiem np. pieni臋dzy, szczeg贸lnie w niekt贸rych dyscyplinach sportu. Powiedzia艂a艣: "Mia艂am 21 lat, poczu艂am, 偶e uprawiam ten sport profesjonalnie, 偶e nazywam siebie profesjonalnym sportowcem. Oko艂o 17 lat, kiedy poczu艂am, 偶e uprawiam sport wyczynowo". Do mnie do gabinetu trafiaj膮 rodzice, kt贸rzy o swoich 7-8 letnich dzieciach cz臋sto m贸wi膮, 偶e s膮 one profesjonalnymi sportowcami. I to moim zdaniem troch臋 pod膮偶臋 - du偶o m贸wi艂y艣my o pozytywnych warto艣ciach dodanych sportu - ale teraz chcia艂abym poniek膮d przej艣膰 do wyzwa艅, z jakimi mierzymy si臋 dzisiaj pracuj膮c w sporcie, i do wyzwa艅, przed kt贸rymi te偶 stoj膮 rodzice. Czyli do postrzegania w艂a艣nie sportu inaczej ni偶 to, o czym powiedzia艂y艣my przez ostatnie kilkadziesi膮t minut. Do postrzegania tego sportu profesjonalnego, do my艣lenia o trenowaniu jak o pracy od bardzo wczesnych lat rozwoju dziecka, co prowadzi bardzo cz臋sto to wielu wyzwa艅 i trudno艣ci w p贸藕niejszych etapach, je艣li to dziecko zostaje rzeczywi艣cie sportowcem wyczynowym. I tutaj pod膮偶臋 nieco mo偶e w taki ciemny zau艂ek, ale to poniek膮d te偶 m贸j obowi膮zek i moja zawodowa rzeczywisto艣膰. Chcia艂abym podkre艣li膰, 偶e chocia偶by coraz wi臋cej obserwujemy w艣r贸d sportowc贸w ju偶 nawet w wieku 16, 18 lat, objaw贸w wypalenia. Jest to coraz cz臋stsze zjawisko. Coraz cz臋艣ciej pojawiaj膮 si臋 zaburzenia nastroju, m.in. zaburzenia depresyjne. Oczywi艣cie w pewnym sensie sport jest szk艂em powi臋kszaj膮cym og贸艂 spo艂ecze艅stwa, ale tak dzieje si臋 te偶 w sporcie i bardzo wiele w膮tk贸w pracy mojej ze sportowcami dotyczy te偶 stosunku ich rodzic贸w, szczeg贸lnie na wcze艣niejszych etapach ich 偶ycia i funkcjonowania w sporcie i tego budowania postaw, kt贸re p贸藕niej niekoniecznie s膮 konstruktywne. A wi臋c z jednej strony: zmieniamy si臋 my, zmienia si臋 sport, wa偶ne jest to oczywi艣cie, 偶eby艣my dostrzegali to, jak wiele on niesie w kontek艣cie spo艂ecznym dla rozwoju m艂odego cz艂owieka. Ale z drugiej strony: obserwujemy coraz wcze艣niejsze d膮偶enie - zw艂aszcza rodzic贸w - do specjalizacji dzieci w sporcie. Co ty o tym my艣lisz?

[00:54:47]

M PYREK: Bardzo du偶o teraz si臋 m贸wi na temat p贸藕nej specjalizacji, tak naprawd臋. Sport – tak jak chyba wynika z tych moich wylicze艅, z moich odczu膰 – do wieku nastoletniego, tej szko艂y 艣redniej, powinien by膰 zabaw膮. Oczywi艣cie wy艂膮czymy z tego dyscypliny takie wczesno-rozwojowe, czyli pewne gimnastyk臋, 艂y偶wiarstwo, gdzie rzeczywi艣cie te sukcesy przychodz膮 zdecydowanie szybciej ni偶 – nie wiem – w lekkiej atletyce, czy nawet w tenisie. Te kariery trwaj膮 bardzo d艂ugo i te偶 rodzic musi – je偶eli rzeczywi艣cie widzi potencja艂 swojego dziecka, a nie jest to jego chciejstwo, tylko widzi potencja艂 dziecka – to, 偶eby mie膰 to na uwadze. 呕e to twoje dziecko w tym rygorze takim treningowym b臋dzie przez nast臋pne 20 lat albo i wi臋cej. Wi臋c, 偶eby mie膰 to po prostu na uwadze. 呕e teraz przebod藕cowanie, nawet takie emocjonalne, dziecka w tym wczesnym etapie jego przygody ze sportem… Bo uwa偶am, 偶e to jest przygoda ze sportem, tak naprawd臋.

[00:56:03]

D. ABRAMOWICZ: Ja cz臋sto - przepraszam, 偶e wejd臋 ci w s艂owo - m贸wi臋 o sportowej drodze, kt贸ra by膰 mo偶e na pewnym etapie stanie si臋 karier臋 dopiero.

[00:56:09]

M. PYREK: Dok艂adnie. To nie prowadzi do niczego, takie przebod藕cowanie nie prowadzi do niczego dobrego. Bo zbyt du偶e oczekiwania po stronie rodzic贸w, mog膮 w og贸le zniszczy膰 pasj臋 dziecka. Jak to tak postrzegam.

[00:56:25]

D. ABRAMOWICZ: Bo pasja staje si臋 destrukcyjna, zamiast rozwijaj膮ca.

[00:56:28]

M. PYREK: Dok艂adnie. Spe艂niasz po prostu oczekiwania swojego rodzica. Oczywi艣cie mam nadziej臋, 偶e ci rodzice s膮 jednak w mniejszo艣ci. Ale te偶 jeszcze 偶eby tak troch臋 mo偶e mo偶e nakre艣li膰 pozytywny jeszcze wp艂yw uprawiania… Mo偶e nie uprawiania, bo tak m贸wili艣my o uprawianiu sportu zawodowo – to p贸藕niej – ale w og贸le bawienia si臋 w sport. To ja mam tak膮 swoj膮 histori臋 dotycz膮c膮 decyzji o p贸j艣ciu mojego syna do klasy sportowej w pierwszej klasie szko艂y podstawowej. Mia艂am bardzo d艂ug膮 dyskusj臋 z rodzicami na temat tego, 偶e oni od razu postrzegali klas臋 sportow膮 jako wyczyn. I to te偶 nie t臋dy droga, bo ja np. nie widz臋 – mam nadziej臋, 偶e m贸j syn kiedy艣 mi to wybaczy – ale nie widz臋 wielkiego potencja艂u w moim dziecku, takiego sportowego. M贸wi si臋, 偶e talent si臋 kszta艂tuje do 9. roku 偶ycia…

D. ABRAMOWICZ: Za to uwielbia kosmos...00:57:29]

D. ABRAMOWICZ: Za to uwielbia kosmos...

[00:57:30]

M. PYREK: Uwielbia kosmos, chce by膰 naukowcem…

[00:57:32]

D. ABRAMOWICZ: ... i LEGO.

[00:57:32]

M. PYREK: I LEGO. Ale ja mu za ka偶dym razem m贸wi臋, nawet jak ma w膮tpliwo艣膰 i nie chce mu si臋 i艣膰 na trening… Ale z regu艂y dzieje si臋 to dlatego 偶e np. si臋 mnie pyta: „Czy b臋dzie Igor?”, „A czy b臋dzie Julek”, bo chodzi mu po prostu o koleg贸w. To zawsze mu m贸wi臋: „Ale zobacz, 偶eby by膰 naukowcem, to musisz mie膰 bardzo sprawny umys艂. Musisz si臋 potrafi膰 koncentrowa膰 bardzo mocno. Musisz mie膰 dotleniony ten umys艂, a sport w艂a艣nie ci to daje. Wi臋c ta kondycja taka og贸lna, fizyczna, b臋dzie te偶 bardzo dobrze dzia艂a膰 na to, 偶e b臋dziesz zapami臋tywa艂 ile艣 rzeczy, b臋dziesz potrafi艂 si臋 skoncentrowa膰”. Ale te偶 pami臋tam w艂a艣nie to zaskoczenie tych rodzic贸w. Bo tak jak wspomnia艂am: moje dziecko nie ma jeszcze takiego ewidentnego talentu sportowego. Mo偶e nigdy go nie b臋dzie mia艂o, nie wiem tego. Ale dla mnie warto艣ci膮 by艂o to, 偶e moje dziecko b臋dzie mia艂o 2 godziny WF-u codzienne w szkole.

[00:58:29]

D. ABRAMOWICZ: Absolutnie.

[00:58:29]

M. PYREK: I wiedzia艂am, 偶e od przej艣cia przedszkolnego – takiego siedzenia na dywanie, takiej swobody – do przej艣cia, do siedzenia w 艂awce przez 45 minut albo tam i p贸藕niej, ile艣 razy w ci膮gu dnia, to takie 2 godziny b臋d膮 dla niego uwolnieniem tych emocji…

[00:58:50]

D. ABRAMOWICZ: I w艂a艣nie - przepraszam - ale szans膮 na rozw贸j tych wszystkich umiej臋tno艣ci i kompetencji, o kt贸rych powiedzia艂y艣my wcze艣niej.

[00:58:56]

M. PYREK: Dok艂adnie. A czy ono tak si臋 zakocha w tym sporcie, 偶e np. w czwartej klasie, kiedy jest kolejny nab贸r do klasy sportowej, kiedy ono… To jest d艂uga droga do momentu, kiedy ono b臋dzie mia艂o szans臋 podj膮膰 decyzj臋, czy ono chce i艣膰 dalej do tej klasy sportowej. I wtedy ja ju偶 daj臋 woln膮 r臋k臋. Bo albo b臋dzie chcia艂 i艣膰 w ten kosmos i dinozaury i bycie naukowcem, albo mo偶e jednak ten talent sportowy si臋 objawi i b臋dzie chcia艂 w drug膮 stron臋 i艣膰. Ale powiem szczerze, 偶e ja nie naciskam na 偶adn膮 ze stron. Raczej pokazuj臋 bez przerwy. Ja bym chcia艂a, 偶eby ten sport by艂 obecny w 偶yciu mojego dziecka, po prostu widz臋 wiele korzy艣ci. Ale je偶eli si臋 oka偶e, 偶e… Nawet, je偶eli na pocz膮tku jego drogi oka偶e si臋, 偶e ma ten talent i – powiedzmy – b臋dzie go rozwija艂, ale w momencie, kiedy przyjdzie wypalenie w takim w艂a艣nie wczesnym momencie, no to ja zaakceptuj臋 jego decyzj臋. Oczywi艣cie b臋d臋 pr贸bowa艂a przeci膮gn膮膰 przez chwil臋, bo dzieci czasem gubi膮 si臋 w tych swoich decyzjach. Pami臋tam, 偶e kiedy艣 s艂ysza艂am takie – nie wiem, czy to jest dobre okre艣lenie, czy nie – s艂ysza艂am takie stwierdzenie, 偶e je偶eli chcesz sprawdzi膰, czy twojemu dziecku zale偶y na sporcie, to nie przypomnij mu kilka razy o treningu. Ja nie wiem, czy to jest dobre, zw艂aszcza…

[00:01:00:20]

D. ABRAMOWICZ: To zale偶y - ulubiona odpowied藕 psycholog贸w na ka偶de pytanie.

[01:00:22]

M. PYREK: No w艂asnie. My艣l臋, 偶e w tej pierwszej fazie to nie jest dobre, bo dziecko o niczym nie pami臋ta.

[01:00:27]

D. ABRAMOWICZ: Poza tym, tak jak powiedzia艂y艣my: rol膮 rodzica jest kszta艂towanie tych postaw i stosunku wobec aktywno艣ci fizycznej. Ale p贸藕niej te偶 rozmowa z dzieckiem, opowiadanie przez dziecko o tym, jakie czerpie do艣wiadczenia z aktywno艣ci fizycznej - to, co powiedzia艂a艣 wcze艣niej - 偶ywe zainteresowanie rodzica sportem dziecka, jest te偶 fantastycznym sposobem na pog艂臋bienie trwa艂ej i bliskiej relacji rodzic-dziecko, kt贸ra jest oparta na pewnym budowaniu pasji i zainteresowania. To te偶 kolejna funkcja aktywno艣ci fizycznej, kt贸ra nawet mo偶e sta膰 si臋 sportem wyczynowym w pewnym momencie. Taka, kt贸ra mo偶e te偶 cementowa膰 relacje rodzinne.

[01:01:03]

M. PYREK: Dok艂adnie. Inn膮 te偶 kwesti膮 jest… To si臋 te偶 cz臋sto s艂yszy o takim klubie oszala艂ych rodzic贸w.

[01:01:10]

D. ABRAMOWICZ: KOR... Dla zaznajomionych znane bardzo zjawisko, szczeg贸lnie z pi艂ki no偶nej i tenisa, ale rozlewaj膮ce si臋 tak偶e na inne dyscypliny sportu.

[01:01:18]

M. PYREK: Dok艂adne. I to zjawisko nie powinno mie膰 miejsca. I to przede wszystkim podwa偶anie roli trenera nie powinno mie膰 w og贸le miejsca, ani na stadionie, ani w domu, w rozmowach. Ja uwa偶am tak samo z nauczycielami: je偶eli masz zastrze偶enia do nauczyciela, to id藕 z nim porozmawiaj, bo mo偶e dziecko si臋 myli, przekazuje ci jaki艣 pogl膮d, kt贸ry nie do ko艅ca jest prawdziwy, a je偶eli ty b臋dziesz z nim rozmawia艂 i nawet cz臋sto obra偶a艂 nauczyciela czy trenera, no to od razu w og贸le znika autorytet jego. Wi臋c trzeba wybra膰 inn膮 drog臋. Najpierw porozmawia膰 z nauczycielem czy trenerem, 偶e taka sytuacja, tu jest taka komunikacja, 偶e chcieliby艣my to wyja艣ni膰 i rozwi膮za膰 przede wszystkim to zjawisko. Ale te偶 ostatnio by艂am na takim szkoleniu – bra艂am udzia艂 – kt贸re prowadzi Weronika Nowakowska…

[01:02:21]

D. ABRAMOWICZ: .Pozdrawiamy.

[01:02:21]

M. PYREK: Tak. Dlaczego si臋 tak zawiesi艂am? Bo sobie chcia艂am przypomnie膰, co tam by艂o takiego bardzo istotnego powiedziane, co na mnie zrobi艂o wra偶enie. I w艂a艣nie sobie przypomnia艂am, 偶e chodzi艂o o nazywanie uczu膰. 呕e to jest bardzo istotne, bo my rodzice albo zamykamy si臋, np. w momencie pora偶ki widzimy ten stres dziecka, t膮 rozpacz, nie do ko艅ca wiemy, jak zareagowa膰. Bo z jednej strony: chcemy powiedzie膰: „Super gra艂e艣!鈥, a dziecko wie, 偶e po prostu nie gra艂o dobrze. Wi臋c to te偶 jest takie sprzedawanie dziecku takiego fa艂szywego… My chcemy dobrze oczywi艣cie, ale taki jak obraz, 偶e my wierzymy, wierzymy w to dziecko bez wzgl臋du na wszystko – OK, tak jest, ale te偶 musimy nazwa膰 to uczucie, kt贸re zaw艂adn臋艂o nim w tym czasie. Ja si臋 te偶 tego ucz臋, bo te偶 mi si臋 wydaje, 偶e jak ja go poklepi臋 – to moje dziecko – po plecach i powiem: „Dla mnie jeste艣 zawsze 艣wietny”, to to nie jest do ko艅ca wsparcie. Trzeba oczywi艣cie wyrazi膰 to wsparcie, ale te偶 m贸wi si臋 o takiej zasadzie 24 godzin, 偶eby poczeka膰 a偶 to – nie chodzi stricte o 24 godziny – tylko poczeka膰 na moment, kiedy dziecko samo b臋dzie chcia艂o o tej pora偶ce porozmawia膰, a nie dr膮偶y膰 od razu. Ja pami臋tam, 偶e mia艂am kiedy艣 robione takie badania psychologiczne i okaza艂o si臋, 偶e gdzie艣 tam mam – nie wiem, czy to dobrze nazw臋, to mnie poprawisz – cechy mistrza. I to pami臋tam te偶, bardzo by艂o istotne, 偶eby m贸j trener us艂ysza艂. Nie 偶ebym tylko ja mia艂a t臋 艣wiadomo艣膰, ale 偶eby m贸j trener to us艂ysza艂. 呕e do mnie nie trafia, je偶eli jako pierwsze skieruje do mnie s艂owa krytyki, to do mnie to nie trafia.

[01:04:17]

D. ABRAMOWICZ: Tylko najpierw pozytywne wzmocnienie.

[01:04:18]

M. PYREK: Najpierw pozytywne, a dopiero p贸藕niej to, co mam zmieni膰. Bo inaczej w og贸le ten rodzaj mojego rozumowania nie przyswaja tego, co trener chce mi przekaza膰. Mimo 偶e on cz臋sto nie ma w og贸le z艂ych intencji. Ale to jest bardzo istotne, taki spos贸b komunikacji. 呕eby jednak nie m贸wi膰 od razu, co by艂o 藕le. Dlatego nie analizowa膰 od razu tego, po starcie.

[01:04:43]

D. ABRAMOWICZ: To samo dotyczy rodzic贸w.

[01:04:44]

M. PYREK: Tak, dok艂adnie. I je偶eli dziecko chce milcze膰, no to milcz razem z nim. Te偶 jest bardzo trudna rola… W moim przypadku m贸j m膮偶 by艂 tak膮 poduszk膮, kt贸r膮 ja nazwa艂am „bezpiecze艅stwa”, on m贸g艂by nazwa膰 to workiem treningowym, pewnie. Ale rzeczywi艣cie ci臋偶kie to jest dla rodzica, kiedy okazuje si臋, 偶e to dziecko wyrzuca te wszystkie emocje na ciebie. Ale z drugiej strony: to ty musisz mie膰 t臋 艣wiadomo艣膰, 偶e nim targaj膮 olbrzymie emocje. Ja kiedy艣 bra艂am udzia艂 w takim programie, kt贸ry mia艂 za zadanie udowodni膰 badania jakich艣 tam ameryka艅skich badaczy – bo oni wszyscy robi膮 badania, takie ekstremalne zw艂aszcza – oni postawili tak膮 teza, 偶e stres przedstartowy jest por贸wnywalny ze stresami w momencie zagro偶enia 偶ycia.

[01:05:04]

D. ABRAMOWICZ: Zgadza si臋. Bardzo cz臋sto tak jest.

[01:05:42]

M. PYREK: Tak. I ja mog臋 powiedzie膰: jak us艂ysza艂am to, to rzeczywi艣cie tak jest. My nie widzimy perspektywy. Staj膮c na starcie, u nas nie ma perspektywy kolejnych zawod贸w, tylko to jest tu i teraz. To jest: albo mi wyjdzie tu i teraz, albo to jest koniec 艣wiata. I rzeczywi艣cie tak jest. I je偶eli rodzic u艣wiadomi sobie ten poziom – rodzic, kt贸ry nigdy nie by艂 w sporcie oczywi艣cie, m贸wimy o takich – u艣wiadomi sobie poziom stresu u dziecka, no to 艂atwiej mu b臋dzie przyj膮膰 takie…

[01:06:15]

D. ABRAMOWICZ: ... troch臋 szersz膮 perspektyw臋.

[01:06:17]

M. PYREK: Tak, r贸偶nych emocji dziecka. Ale z drugiej strony ja uwa偶am, 偶e to dobrze, 偶e to dziecko wyrzuca te emocje.

[01:06:22]

D. ABRAMOWICZ: Wtedy to oznacza, 偶e rodzic jest tak膮 bezpieczn膮 przystani膮, dziecko czuje si臋 komfortowo w relacji.

[01:06:26]

M. PYREK: Jest relacja, dok艂adnie. My艣l臋, 偶e chyba na tym najbardziej nam zale偶y, 偶eby mie膰 jak najd艂u偶ej tak膮 relacj臋 i to dobr膮 relacj臋 z dzieckiem. A je偶eli – nie wiem – dziecko m贸wi, 偶e: „Zawali艂em”, a ty m贸wisz: „A co ty, daj spok贸j, nie zawali艂e艣, jeste艣 dobry” czy co艣, to w og贸le nie ma dyskusji. My chcemy dobrze, ale te偶 podcinamy mu skrzyd艂a, m贸wi膮c: „Daj spok贸j”, bo jednak wydaje mi si臋, 偶e trzeba po prostu zaakceptowa膰 to, co on m贸wi, bo on to czuje, tu i teraz.

[01:06:56]

D. ABRAMOWICZ: To jest jego perspektywa.

[01:06:57]

M. PYREK: Dok艂adnie. I oczywi艣cie p贸藕niej przyjdzie czas na analiz臋 tego, mo偶na mu co艣 podpowiedzie膰, jaki艣 rodzaj – nie wiem – zapytania go nawet… Bo ja te偶 sobie wyobra偶am, 偶e cz臋sto nie wiemy jako rodzice, co powiedzie膰 dziecku po pora偶ce. Mo偶e jak ju偶 opadn膮 te emocje, to trzeba po prostu zapyta膰 dziecko, co by chcia艂o, co uwa偶a, 偶e mu pomo偶e w takiej sytuacji. Ale ju偶 w momencie, kiedy te emocje opadn膮 tak naprawd臋.

[01:07:25]

D. ABRAMOWICZ: Tutaj pozwol臋 sobie da膰 rodzicom drobne narz臋dzie: zgadzam si臋 w stu procentach, 偶e nie trzeba wiedzie膰 te偶 zawsze, co powiedzie膰 dziecku. To, co warto absolutnie robi膰, to w艂a艣nie dzieli膰 si臋 swoimi emocjami tak偶e. I rodzic ma pe艂ne prawo powiedzie膰 do dziecka: "Wiesz, nie wiem, jak to jest czu膰 si臋 tak, jak ty teraz, przegra膰 np. jaki艣 wy艣cig czy masz poczucie, 偶e przegra艂e艣 jakie艣 wa偶ne dla siebie zawody, ale np. mi zdarzy艂o si臋 kiedy艣 ponie艣膰 pora偶k臋 w tym i w tym i w tym" i np. mo偶emy przytoczy膰 w贸wczas jakie艣 nasze do艣wiadczenie z obszaru zawodowego czy edukacyjnego. Dziecko - po pierwsze - widzi, 偶e rodzi膰 te偶 cz艂owiek i mimo tego, 偶e nie jest sportowcem czy by膰 mo偶e nie rozumie do ko艅ca tego 艣wiata, to stara si臋 zrozumie膰 emocje dziecka. Kiedy rodzic nazywa w艂asne emocje, pokazuje, 偶e jest bardzo ludzki, co te偶 sprzyja pog艂臋bieniu relacji z dzieckiem i daje szans臋 w艂a艣nie pog艂臋bienia chocia偶by tego poczucia, 偶e rodzic mo偶e by膰 t膮 bezpieczn膮 baz膮 dla dziecka i zawsze b臋dzie te偶 od razu radzi艂 i szuka艂 rozwi膮za艅. Bo nie zawsze trzeba, ale czasami po prostu warto jest wys艂ucha膰 i pokaza膰, 偶e samemu te偶 bywa si臋 w dosy膰 wymagaj膮cej sytuacji. I to jest bardzo wa偶ne - troch臋 podsumowuj膮c ten w膮tek - z perspektywy dbania o w艂asny dobrostan jako rodzic. O w艂asne emocje, a tak偶e o w艂asny poziom napi臋cia. To, co powiedzia艂a艣, jest bardzo, ale to bardzo istotne. I chcia艂abym, aby to wybrzmia艂o w naszej rozmowie, 偶e niezale偶nie od tego, czy dziecko zaczyna swoj膮 przygod臋 ze sportem i jest na etapie kszta艂towania poszczeg贸lnych cech motorycznych czy zasob贸w poznawczych, czy jest to sportowiec ju偶 wchodz膮cy w 艣wiat sportu profesjonalnego, to wa偶nym jest absolutnie - wr臋cz kluczowym - aby rodzic dba艂 o w艂asne emocje i w艂asny komfort wobec sportu w艂asnego dziecka. To rodzic jest pierwszym i najwa偶niejszym kibicem swojego dziecka absolutnie, ale si艂膮 rzeczy z powod贸w, o kt贸rych powiedzia艂a艣, on cz臋sto jest te偶 najbardziej wystawiony na trudne emocje dziecka w sporcie. Umiej臋tno艣ci w艂asne i zasoby w艂asne pozwalaj膮 zdecydowanie bardziej konstruktywnie funkcjonowa膰 i w 艣wiecie sportu dziecka, i zachowa膰 w艂asny komfort w tym wszystkim. I to wa偶ny, my艣l臋, kontekst tego w膮tku. No to ostatnia sprawa: jakie twoim zdaniem z perspektywy sportowca, rodzica, osoby funkcjonuj膮cej w sferze edukacji, w 艣wiecie sportu, s膮 najwa偶niejsze dzisiaj takie kompetencje umiej臋tno艣ci sportowego rodzica?

[01:10:09]

M. PYREK: Cierpliwo艣膰 przede wszystkim. My艣l臋, 偶e nawet po prostu generalnie, nie je偶eli chodzi o sport. Ale no rzeczywi艣cie rodzic sportowy to te偶 cierpliwy, ja si臋 te偶 tego ucz臋, to jest naprawd臋 na wag臋 z艂ota. I my艣l臋, 偶e cierpliwo艣膰 i akceptacja, to s膮 najwi臋ksze warto艣ci, kt贸re mo偶emy da膰 naszemu dziecku. Ale te偶 my艣l臋, 偶e takie wywa偶enie przede wszystkim, 偶eby nie popada膰 w skrajno艣ci. Je偶eli dziecko zarazi si臋 jak膮艣 pasj膮, to 偶eby a偶 tak 艣lepo nie rzuca膰 wszystkiego innego, tylko pod膮偶a膰 w tym jednym kierunku. Bo dzieci maj膮 inn膮 perspektyw臋 czasu ni偶 my i im si臋 mo偶e wydawa膰 to, co teraz jest dla nich najwa偶niejsze na 艣wiecie, to pojutrze ju偶 nie b臋dzie, a my np. zainwestowali艣my mn贸stwo czasu i pieni臋dzy w przygotowania do nie wiadomo jakiego profesjonalizmu. Wi臋c 偶eby rzeczywi艣cie stara膰 si臋 wywa偶y膰 to wszystko. Ale ja uwa偶am, 偶e przede wszystkim by膰 przy dziecku, to jest najwa偶niejsze. Te偶 doszkala膰 si臋, szuka膰 odpowiedzi. My si臋 nie rodzimy z wiedz膮 na temat tego, jak by膰 dobrym rodzicem, nie ma nawet 偶adnej instrukcji obs艂ugi dziecka, wi臋c po prostu wszystko przez do艣wiadczenie. I to, co kiedy艣 wydawa艂o si臋 by膰 dobre, tak jak np. – w moim przypadku – ta obecno艣膰 rodzica, chyba na mnie nie wp艂ywa艂a… Znaczy: ani nieobecno艣膰, ani obecno艣膰 rodzica…

[01:11:54]

D. ABRAMOWICZ: To tak jak na mnie.

[01:11:55]

M. PYREK: Tak mi si臋 wydaje, 偶e to ani nie mia艂o znaczenia, czy oni s膮, czy oni nie s膮. My艣l臋, 偶e tak jak m贸j tata by艂 pierwszy raz na zawodach, kiedy ja mia艂am 29 lat, by艂am doros艂膮 osob膮, to bardziej na mnie wp艂yn膮艂 pod wzgl臋dem takiego martwienia si臋, czy on sobie organizacyjnie poradzi膰 , czy on dotrze na to miejsce w wielkim stadionie, to by艂o takie trudniejsze dla mnie ni偶 ten stres zwi膮zany z jego obecno艣ci膮 i kibicowaniem. To ju偶 nie mia艂o znaczenia. Ale te偶 spotka艂am si臋 kiedy艣 z tak膮 opini膮 psycholog贸w, 偶e w takim wieku nastoletnim nawet lepiej, 偶eby rodzic nie by艂 na tym stadionie. I w og贸le wa偶ne jest to, 偶eby zapyta膰 dziecko, czy ono chce, 偶yczy sobie obecno艣ci rodzica na stadionie.

[01:12:39]

D. ABRAMOWICZ: To te偶 jest do wypracowania, absolutnie. W zale偶no艣ci od temperamentu dziecka w艂a艣nie rodzica, znowu od tego, jakie rodzic ma zasoby i w jaki spos贸b reaguje na to, co dzieje si臋 na tym stadionie czy na innej arenie rywalizacji. Jest to bardzo - my艣l臋 - indywidualna wsp贸艂cze艣nie kwestia, na kt贸r膮 absolutnie warto zwraca膰 uwag臋.

[01:12:58]

M. PYREK: Oczywi艣cie. Ja sobie nie wyobra偶am sytuacji, kiedy moje dziecko m贸wi, 偶e ja nie mog臋 by膰 na zawodach. Bo od razu moja wyobra藕nia mnie ponosi i od razu sobie my艣l臋, 偶e gdzie艣 za krzakami b臋d臋 wypatrywa膰. Bo trudno mi jest sobie wyobrazi膰, 偶eby nie widzie膰 jego startu, nie kibicowa膰 mu. Ale chyba najtrudniejsze b臋dzie dla mnie to, je偶eli on powie, 偶e on sobie tego nie 偶yczy. To trzeba b臋dzie to wzi膮膰 na klat臋 i p贸j艣膰 do domu i poczeka膰 a偶 b臋dzie chcia艂o mi o tym opowiedzie膰. Ale te偶 wracaj膮c w艂a艣nie do – to ju偶 oczywi艣cie m贸wimy o takim powiedzmy p贸艂sporcie zawodowym – ale wracaj膮c w og贸le jeszcze do tych relacji, to my teraz biegniemy po prostu, za szybko ten 艣wiat ucieka.

[01:13:44]

D. ABRAMOWICZ: ...sportowy te偶.

[01:13:45]

M. PYREK: Te偶. I my艣l臋, 偶e w og贸le bycie z dzie膰mi jest trudne teraz, bo pracujemy zdecydowanie za d艂ugo. Cz臋sto nawet jak wychodzimy z pracy, to nie wychodzimy z pracy, tylko w dalszym ci膮gu jeste艣my na mailach i dzia艂amy bardzo projektowo. To te偶 jest fajna umiej臋tno艣膰 sportowa, kt贸ra… Jak s膮 mistrzostwa 艣wiata, to si臋 przygotowujesz na mistrza 艣wiata, po prostu, tu i teraz, i 100 procent albo i wi臋cej po艣wi臋casz temu. Ale z drugiej strony: takie przyk艂adanie zbyt du偶ego wektora do pracy… Np. ja jestem tak膮 osob膮, kt贸ra pracuje na 100 procent, bo nie umie inaczej, bo tak mnie sport nauczy艂. Ale czasem zbyt mocno si臋 po艣wi臋cam czemu艣 i zatracam i po prostu zapominam o ca艂ym 艣wiecie. Wi臋c trzeba te偶 gdzie艣 tam wywa偶y膰 to wszystko. Ale drugiej jeszcze strony – czy mo偶e z trzeciej i czwartej ju偶 – to budowanie tych relacji. Sport daje t臋 mo偶liwo艣膰 bycia z dzieckiem i poznania jego reakcji na jak膮艣 sytuacj臋 stresow膮 na niepowodzenie.

[01:14:57]

D. ABRAMOWICZ: Zag艂臋bienia si臋 w jego 艣wiat, prawda?

[01:14:58]

M. PYREK: Tak. Nawet czasem nie jeste艣 – np. to tak sobie ja sobie wyobra偶am – 偶e jest jaki艣 problem w szkole. Nauczyciel ci zwraca uwag臋, 偶e dziecko si臋 tak i tak zachowuje nieodpowiednio. Ty tego w og贸le nie widzisz w domu. Ale wyjd藕 z nim na podw贸rko, zagraj z nim, ale nie tak, 偶e dasz mu wygra膰, tylko naprawd臋 zagraj z nim w jak膮艣 gr臋 albo podejmiecie jakie艣 wyzwanie i zobaczysz wtedy, jakie emocje nim targaj膮. I mo偶e wyjdzie co艣, co ci臋 bardzo zaskoczy. Ale je偶eli tego nie zrobisz, nie b臋dziesz mia艂 szansy pozna膰 tych emocji i zareagowa膰 odpowiednio. Wi臋c te偶 to wsp贸lne bawienie si臋 w sport, to buduje po prostu relacj臋, tak膮 blisko艣膰 moim zdaniem. I ja si臋 tego trzymam.

[01:15:42]

D. ABRAMOWICZ: Absolutnie, niech to b臋dzie klamra. My艣l臋, 偶e poza wszystkim i ca艂膮 specyfik膮 wsp贸艂czesnego 艣wiata, tak偶e 艣wiata sportu i tym d膮偶eniem do mistrzostwa, kt贸re przy艣wieca cz臋sto tak偶e rodzicom, warto aby艣my pami臋tali absolutnie na ka偶dym etapie tej sportowej drogi dziecka - czy to dziecka ma艂ego, czy ju偶 doros艂ego dziecka - o tym, 偶e sport mo偶e uczy膰 偶ycia, 偶e wychowanie poprzez sport mo偶e by膰 wspania艂ym 藕r贸d艂em nabywania r贸偶nych kompetencji spo艂ecznych w przysz艂o艣ci, tak偶e zawodowych, i wreszcie doskona艂膮 szans膮 na to, 偶eby budowa膰 trwa艂膮 i blisk膮 relacj臋 rodzic-dziecko, kt贸ra oparta jest o blisko艣膰 i zaufanie.

[01:16:17]

M. PYREK: Dok艂adne, zgadzam si臋 w stu procentach.

[01:16:20]

D. ABRAMOWICZ: Bardzo ci dzi臋kuj臋. My艣l臋, 偶e mogliby艣my d艂ugie godziny rozmawia膰.

[01:16:24]

M. PYREK: Przegada艂y艣my, co?

[01:16:26]

D. ABRAMOWICZ: Mam nadziej臋, 偶e m贸j debiut w tej formie wypad艂 w miar臋 przyzwoicie.

[01:16:31]

M. PYREK: Bardzo dobrze.

[01:16:33]

D. ABRAMOWICZ: Bardzo mnie ekscytuje to, kiedy ta rozmowa ju偶 pojawi si臋 w przestrzeni. Mam nadziej臋, 偶e b臋dzie warto艣ci膮 dodan膮 dla wielu os贸b. Bardzo ci dzi臋kuj臋 za twoje spojrzenie tak przekrojowe, dojrza艂e i 艣wiadome.

[01:16:46]

M. PYREK: Bardzo dzi臋kuj臋.

[01:16:47]

D. ABRAMOWICZ: Wszystkiego dobrego, du偶o zdrowia.

[01:16:49]

M. PYREK: Dzi臋kuj臋, wzajemnie.

Prowadz膮cy

Daria Abramowicz
Psycholog w sporcie i biznesie

Uko艅czy艂a psychologi臋 ze specjalno艣ci膮 psychologia kliniczna na SWPS Uniwersytecie Humanistycznospo艂ecznym w Warszawie oraz szkolenie I stopnia w Centrum Terapii Skoncentrowanej na Rozwi膮zaniach CTSR, a tak偶e studia podyplomowe z psychologii sportu na SWPS Uniwersytecie Humanistycznospo艂ecznym w Warszawie. Na co dzie艅 wsp贸艂pracuje m.in. z Ig膮 艢wi膮tek. Wi臋cej na www.dariaabramowicz.com.

Go艣膰 podcastu

Monika Pyrek
Sportowiec, lekkoatletka

Pozosta艂e odcinki (17)

01.12.2022
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/wygrana-mimo-przegranej/
KopiujSkopiowano
10.11.2022
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/presja-perfekcji-nie-robmy-tego-dzieciom/
KopiujSkopiowano
27.10.2022
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/dziecko-kocha-sport-byle-nie-przedobrzyc/
KopiujSkopiowano
22.09.2022
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz, Jaros艂aw Ku藕niar
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/presja-to-przywilej/
KopiujSkopiowano
09.06.2022
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/nauczylam-sie-wylaczac-tryb-turniejowy/
KopiujSkopiowano
04.06.2022
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/uwaga-pasja/
KopiujSkopiowano
14.05.2022
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/stres/
KopiujSkopiowano
10.03.2022
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/pomagajmy-madrze-zadbajmy-tez-o-siebie/
KopiujSkopiowano
26.08.2021
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/biznes-i-sport-polaczenie-powodujace-psychologiczne-skutki/
KopiujSkopiowano
13.08.2021
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/igrzyska-w-tokio-byly-przelomowe-sport-sie-zmienia/
KopiujSkopiowano
13.06.2021
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/depression-in-sport/
KopiujSkopiowano
01.06.2021
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/regeneracja-rutyna-jak-zadbac-o-siebie/
KopiujSkopiowano
26.03.2021
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/psychologia-online-jak-szukac-wsparcia/
KopiujSkopiowano
12.02.2021
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/australian-open-wielki-szlem-w-pandemii/
KopiujSkopiowano
28.01.2021
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/daria-abramowicz-o-mnie/
KopiujSkopiowano
28.01.2021
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/wspolczesna-psychologia-w-sporcie/
KopiujSkopiowano
28.01.2021
Prowadz膮cy: Daria Abramowicz
Udost臋pnij
https://voicehouse.co/odcinki/sport-w-czasach-pandemii/
KopiujSkopiowano
Do艂膮cz do Voice House Club

Twoje ulubione autorki i autorzy, kt贸rych znasz z naszych podcast贸w, przygotowuj膮 dla Ciebie specjalne serie odcink贸w. Dajemy wiedz臋, poszerzamy horyzonty, m膮drze bawimy i pomagamy si臋 rozwija膰 w przyst臋pny spos贸b.

Zamknij
U偶ywamy cookies, 偶eby indywidualnie odpowiada膰 na potrzeby s艂uchaczy. Zasady przechowywania i dost臋pu do plik贸w cookies mo偶esz zmieni膰 w ustawieniach swojej przegl膮darki.