13.03.2021
Prowadz─ůcy: Daria Abramowicz

Sportowi rodzice. Monika Pyrek

Moniki Pyrek przedstawia─ç nie trzeba. Jednak od czasu, gdy zako┼äczy┼éa karier─Ö jako zawodniczka, sport bardzo si─Ö zmieni┼é: i od strony wiedzy, i przygotowania trener├│w, i wsparcia dla zawodnik├│w, i dba┼éo┼Ťci o ich zdrowie – nie tylko fizyczne. W┼éa┼Ťnie o tym Daria Abramowicz rozmawia z utytu┼éowan─ů lekkoatletk─ů.

Pyta j─ů r├│wnie┼╝, jak rodzice – kiedy┼Ť nieobecni w karierze sportowej swoich dzieci – powinni je wspiera─ç, by sport by┼é rado┼Ťci─ů, a nie obowi─ůzkiem czy stresem. A tak┼╝e – co robi─ç, by aktywno┼Ť─ç fizyczna wychowywa┼éa i spe┼énia┼éa potrzeby rozwojowe naszych dzieci.

Czytaj wi─Öcej
13.03.2021
/
Psychologia

Pyta j─ů r├│wnie┼╝, jak rodzice – kiedy┼Ť nieobecni w karierze sportowej swoich dzieci – powinni je wspiera─ç, by sport by┼é rado┼Ťci─ů, a nie obowi─ůzkiem czy stresem. A tak┼╝e – co robi─ç, by aktywno┼Ť─ç fizyczna wychowywa┼éa i spe┼énia┼éa potrzeby rozwojowe naszych dzieci.

Udost─Öpnij
https://voicehouse.co/odcinki/sportowi-rodzice-monika-pyrek/
KopiujSkopiowano

Transkrypcja

[00:02:47]

D. ABRAMOWICZ: Dzie┼ä dobry. My┼Ťl─Ö, ┼╝e w tych covidowych czasach nie b─Ödzie przesad─ů, je┼╝eli powiem, ┼╝e fantastycznie jest si─Ö zobaczy─ç. Zachowuj─ůc oczywi┼Ťcie dystans i wszystkie zasady, to cudownie ci─Ö widzie─ç.

[00:02:57]

M. PYREK: Dzie┼ä dobry. Rzeczywi┼Ťcie, no to jest co┼Ť szczeg├│lnego w tych czasach. ┼╗e nie tylko przez komputer, nie tylko przez kamerk─Ö, ale rzeczywi┼Ťcie mimo dystansu fajnie zobaczy─ç u┼Ťmiech kogo┼Ť.

[00:03:10]

D. ABRAMOWICZ: Dok┼éadnie. Drodzy Pa┼ästwo, Monika Pyrek, utytu┼éowana polska lekkoatletka z ogromnym do┼Ťwiadczeniem, pr─Ö┼╝nie dzia┼éaj─ůca te┼╝ w obszarze dzisiaj, wsp├│┼écze┼Ťnie, non-profit, w obszarze edukacji spo┼éecznej, w┼éa┼Ťnie w kontek┼Ťcie rozwoju, aktywno┼Ťci fizycznej dzieci i m┼éodzie┼╝y. Prywatnie mama dw├│ch m┼éodych m─Ö┼╝czyzn. Monika, zaczn─Ö od pytania, bo... Mo┼╝e jeszcze inaczej: dla mnie to te┼╝ pierwszy raz, kiedy pr├│buj─Ö prowadzi─ç jak─ů┼Ť narracj─Ö i pod─ů┼╝y─ç z ni─ů w takim kierunku podczas podcastu. W og├│le to jest m├│j pierwszy raz, czwarty chyba podcast czy pi─ůty, a rozmowa tym bardziej. I mam pewn─ů struktur─Ö, ale mam nadziej─Ö, ┼╝e nasza rozmowa b─Ödzie mog┼éa p┼éyn─ů─ç. I chcia┼éam zacz─ů─ç od pytania dotycz─ůcego tego, czy ogl─ůda┼éa┼Ť - ja znam odpowied┼║ na to pytanie - czy ogl─ůda┼éa┼Ť halowe mistrzostwa Europy.

[00:04:06]

M. PYREK: Oczywi┼Ťcie. To jest taka oczywista oczywisto┼Ť─ç tak naprawd─Ö dla mnie. Z tego wzgl─Ödu oczywi┼Ťcie, ┼╝e jestem by┼é─ů lekkoatletk─ů. A tak naprawd─Ö w dalszym ci─ůgu okre┼Ťlam si─Ö jako lekkoatletka, bo nie czuj─Ö si─Ö wcale, ┼╝e tego ju┼╝ nie ma. W dalszym ci─ůgu ta dyscyplina jest mi bardzo bliska, te┼╝ z tego wzgl─Ödu, ┼╝e w┼éa┼Ťnie dzia┼éam w strukturach tej dyscypliny. Chocia┼╝by Toru┼ä jest mi bardzo bliski ze wzgl─Ödu na to, ┼╝e razem z Markiem Plawgo robili┼Ťmy prezentacj─Ö przed Rad─ů Europy…

[00:04:45]

D. ABRAMOWICZ: Chyba nie przesadz─Ö, je┼Ťli powiem, ┼╝e zdobyli┼Ťcie t─Ö imprez─Ö.

[00:04:47]

M. PYREK: Troch─Ö tak, troch─Ö si─Ö czuj─Ö… Czujemy si─Ö zwyci─Östwami tego ca┼éego show. Bo rzeczywi┼Ťcie to by┼éo bardzo trudne zadanie. Stan─ů─ç przed rad─ů europejskiego etowarzyszenia, w og├│le przygotowa─ç si─Ö do tego i to w j─Özyku angielskim. Mimo ┼╝e oczywi┼Ťcie z Markiem m├│wimy p┼éynnie, no to jednak zawsze gdzie┼Ť z ty┼éu g┼éowy zostaje, ┼╝e to jednak jest tw├│j drugi j─Özyk, a nie ten podstawowy. I zawsze si─Ö mo┼╝e zdarzy─ç jakie┼Ť zaci─Öcie albo zapomnisz np. jakiego┼Ť s┼éowa. Wi─Öc przygotowywali┼Ťmy si─Ö z Markiem przynajmniej tak, jak do mistrza ┼Ťwiata rzeczywi┼Ťcie, i online, a p├│┼║niej jeszcze prawie ca┼éy dzie┼ä przed w hotelu ─çwiczyli┼Ťmy prezentacj─Ö. Bardzo fajn─ů prezentacj─Ö, bo tak─ů opart─ů przede wszystkim na ┼╝artach zwi─ůzanych z piernikami… Uwa┼╝am w og├│le, ┼╝e maskotka mistrzostw by┼éa jednak…

[00:05:49]

D. ABRAMOWICZ: ...cudowna.

[00:05:49]

M. PYREK: …jedna z pi─Ökniejszych maskotek na ┼Ťwiecie, naprawd─Ö. Cudowne to by┼éo.

[00:05:53]

D. ABRAMOWICZ: Absolutnie.

[00:05:54]

M. PYREK: Tak ┼╝e rzeczywi┼Ťcie czuj─Ö si─Ö przez to jeszcze bardziej zwi─ůzana z tymi mistrzostwami. Niestety nie by┼éam na miejscu. Mia┼éam zaproszenie, ale ze wzgl─Öd├│w r├│┼╝nych logistycznych tych czas├│w zdecydowali┼Ťmy jednak, ┼╝e dobrze b─Ödzie obejrze─ç mistrzostwa przed telewizorem i tam kibicowa─ç naszym, przede wszystkim.

[00:06:16]

D. ABRAMOWICZ: Jasne. Ja te┼╝ ogl─ůda┼éam. Zd─ů┼╝y┼éa wr├│ci─ç z d┼éugiego dosy─ç tenisowego tourn├ęe i ogl─ůda┼éam. A zapyta┼éam o to, bo chcia┼éabym zapyta─ç ci─Ö, czy ogl─ůdaj─ůc tego typu imprezy dzisiaj z perspektywy osoby, kt├│ra jest ju┼╝ po w┼éasnej karierze w roli zawodnika, i dzisiaj masz pewnie du┼╝o szersze spojrzenie na sport ni┼╝ wtedy, kiedy swoj─ů karier─Ö sko┼äczy┼éa┼Ť: czy zauwa┼╝y┼éa┼Ť, ┼╝e co┼Ť si─Ö w tej lekkiej atletyce zmieni┼éo? A je┼Ťli tak, to co? Jakie s─ů twoim zdaniem najwi─Öksze zmiany?

[00:06:45]

M. PYREK: Ja my┼Ťl─Ö, ┼╝e to, ┼╝e taka zmiana pokoleniowa jest bardzo p┼éynna. To jest na pewno ogromny plus dla tej dyscypliny. Bo kiedy┼Ť nie by┼éo czego┼Ť takiego. Ja pami─Ötam, jak wchodzi┼éam jako bardzo m┼éoda zawodniczka na zgrupowania chocia┼╝by do o┼Ťrodka w Spale. No to pami─Ötam, ┼╝e jeszcze np. za moich czas├│w siedzia┼é tam Artur Partyka, tak ┼╝e…

[00:07:12]

D. ABRAMOWICZ: Je┼Ťli mog─Ö tylko powiedzie─ç: Artur Partyka, kt├│ry by┼é jednym z pionier├│w wprowadzania oddzia┼éywa┼ä psychologicznych w sporcie, szczeg├│lnie w lekkiej atletyce, w og├│le nowinek technologicznych. Mn├│stwo ciekawych historii ma do opowiedzenia w tym temacie.

[00:07:25]

M. PYREK: To prawda. On takim mentorem by┼é dla nas. Z jednej strony by┼é takim naszym koleg─ů i tak─ů bardzo weso┼é─ů i radosn─ů osob─ů, kt├│ra rzeczywi┼Ťcie – powiem kolokwialnie – rozwala┼éa towarzystwo. Ale rzeczywi┼Ťcie by┼é takim mentorem, kt├│ry pokazywa┼é drog─Ö. Pokazywa┼é drog─Ö skupienia te┼╝ na tym, co chce osi─ůgn─ů─ç. Te jego takie zwyczaje startowe i przedstartowe – one naprawd─Ö robi┼éy wra┼╝enie na zawodnikach i by┼éy czym┼Ť nowym. Wcze┼Ťniej si─Ö w og├│le o tym nie m├│wi┼éo, nie zauwa┼╝a┼éo si─Ö nawet tego. A w skoku wzwy┼╝ akurat to s─ů… Moja konkurencja i skok wzwy┼╝ s─ů bardzo podobne, mimo ┼╝e ja zaczynam od skok├│w wzwy┼╝ i trener troch─Ö mnie oszuka┼é, bo powiedzia┼é, ┼╝e mog─Ö kontynuowa─ç i trenowa─ç i jedn─ů, i drug─ů konkurencj─Ö. P├│┼║niej si─Ö okaza┼éo, ┼╝e niestety nie ze wzgl─Ödu na inny rodzaj odbicia. W skoku wzwy┼╝ jest raczej blok, a w skoku o tyczce trzeba przej┼Ť─ç przez t─Ö nog─Ö, wi─Öc te treningi odbicia s─ů ca┼ékowicie inne. Ale rzeczywi┼Ťcie te┼╝ znam specyfik─Ö – przez to, ┼╝e zaczyna┼éam – znam specyfik─Ö skoku wzwy┼╝ i skoku o tyczce, wi─Öc mog─Ö powiedzie─ç, ┼╝e s─ů podobne pod wzgl─Ödem psychologicznym przede wszystkim. Bo siedzimy d┼éugie godziny tam wewn─ůtrz…

[00:08:46]

D. ABRAMOWICZ: Ten rytm przygotowania si─Ö do oddania skoku, kr├│tkiej regeneracji pomi─Ödzy poszczeg├│lnymi pr├│bami - ta specyfika jest bardzo podobna w tych konkurencjach.

[00:08:54]

M. PYREK: Bardzo podobna. Te┼╝ ilo┼Ť─ç pr├│b na danej wysoko┼Ťci. Czy po trzy, przenoszenie, taktyka… Co wa┼╝ne i my┼Ťl─Ö, ┼╝e niedostrzegalne, te┼╝ w┼éa┼Ťnie jako aspekt psychologiczny, to to, ┼╝e to s─ů jedyne dwie konkurencje w lekkiej atletyce, w kt├│rej mimo ┼╝e wygrasz, to i tak wewn─ůtrz siebie, w swojej g┼éowie przegrywasz.

[00:09:18]

D. ABRAMOWICZ: Ko┼äczysz nieudan─ů pr├│b─ů...

[00:09:18]

M. PYREK: Bo ko┼äczysz trzema zrzutkami. Oczywi┼Ťcie, je┼╝eli sam podejmiesz decyzj─Ö, ┼╝e nie wygra┼ée┼Ť i nie chcesz skaka─ç wy┼╝ej, to oczywi┼Ťcie to jest twoja decyzja. Aczkolwiek ja te┼╝ uwa┼╝am, ┼╝e to jest jaki┼Ť rodzaj poddania si─Ö.

[00:09:32]

D. ABRAMOWICZ: Chyba, ┼╝e by┼éa┼Ť Jelen─ů Isinbajew─ů bij─ůc─ů co centymetr rekord ┼Ťwiata, kilkana┼Ťcie razy.

[00:09:35]

M. PYREK: Dok┼éadnie, i tylko za jeden si─Ö p┼éaci – to jest kalkulacja ju┼╝, ch┼éodna kalkulacja. Ale rzeczywi┼Ťcie, je┼╝eli pr├│bujesz, no to ko┼äczysz zawody, kiedy nie pokonasz kolejnej wysoko┼Ťci. I to pod wzgl─Ödem psychologicznym, my┼Ťl─Ö, ┼╝e jest bardzo trudne. Ja pami─Ötam, ┼╝e kiedy┼Ť S┼éawek Szmal mi opowiada┼é tak─ů histori─Ö – te┼╝ w┼éa┼Ťnie d┼éugo na ten temat rozmawiali┼Ťmy – i on przytacza┼é swoje uczucia. Ja te┼╝ w og├│le nie mia┼éam ┼Ťwiadomo┼Ťci, ┼╝e bramkarz mo┼╝e tak czu─ç. ┼╗e mimo ┼╝e dru┼╝yna zwyci─Ö┼╝a, to on jednak wpu┼Ťci┼é ile┼Ť bramek.

[00:10:12]

D. ABRAMOWICZ: Jak najbardziej. To indywidualne wykonanie mo┼╝e by─ç zupe┼énie inne, nie┼Ť─ç zupe┼énie inne emocje ni┼╝ to, co wida─ç na poziomie zespo┼éu.

[00:10:20]

M. PYREK: Dok┼éadne. Wi─Öc dla mnie to te┼╝ by┼éo szokuj─ůce, nie by┼éam ┼Ťwiadoma tego, ┼╝e tak mo┼╝na czu─ç. Ale rzeczywi┼Ťcie, jak si─Ö popatrzy: ka┼╝da konkurencja, ka┼╝da dyscyplina, ka┼╝da pozycja nawet w┼éa┼Ťnie zawodnika, na kt├│rej gra, ma inne podej┼Ťcie ze wzgl─Ödu psychologii sportu.

[00:10:44]

D. ABRAMOWICZ: Swoj─ů unikatow─ů histori─Ö.

[00:10:46]

M. PYREK: Dok┼éadnie. Ale – wracaj─ůc – jeszcze powiem, dlaczego „lekka”. Bo si─Ö tutaj rozwin─Ö┼éam w drug─ů stron─Ö, ale rzeczywi┼Ťcie ta zmiana pokoleniowa jest bardzo p┼éynna. No np. w sztafecie 4 razy 400 kobiet to wida─ç. Mimo ┼╝e te podstawowe zawodniczki, te ÔÇ×anio┼éki Matusi┼äskiegoÔÇŁ gdzie┼Ť albo nie startowa┼éy ze wzgl─Ödu na kontuzje – w ostatniej chwili Justyna ┼Üwi─Öty te┼╝ odnios┼éa drobn─ů kontuzj─Ö, ale ze wzgl─Ödu na rok olimpijski nie ryzykowa┼éa – to jednak wesz┼éy kolejne zawodniczki, kt├│re pokaza┼éy, ┼╝e w ka┼╝dym sk┼éadzie si─Ö licz─ů. I to jest pi─Ökne.

[00:11:24]

D. ABRAMOWICZ: Jak najbardziej. To w og├│le jest ciekawy... My┼Ťl─Ö sobie o tym, ┼╝e to takie ciekawe zestawienie. Bo Ma┼égorzata Ho┼éub pobieg┼éa super zmian─Ö, tak─ů bardzo profesorsk─ů poci─ůgn─Ö┼éa, a potem ┼Ťwie┼╝a, m┼éoda krew... Wida─ç by┼éo oczywi┼Ťcie taktycznie, ┼╝e jest daleka droga jeszcze pewnie do doskona┼éo┼Ťci w tym kontek┼Ťcie, ale to po┼é─ůczenie do┼Ťwiadczenia ze ┼Ťwie┼╝o┼Ťci─ů i t─ů m┼éodzie┼äcz─ů energi─ů te┼╝ na pewno by┼éo bardzo widoczne w tym biegu.

[00:11:49]

M. PYREK: Dok┼éadnie. Ale jeszcze to, co wa┼╝ne, to my┼Ťl─Ö, ┼╝e… Zreszt─ů Ma┼égosia Ho┼éub gdzie┼Ť w komentarzach p├│┼║niej w mediach spo┼éeczno┼Ťciowych napisa┼éa, ┼╝e wredna, starsza pani przeprasza za to, co gdzie┼Ť tam powiedzia┼éa, ale si─Ö cieszy, ┼╝e to zmobilizowa┼éo. Wi─Öc te┼╝ ci starsi zawodnicy odgrywaj─ů bardzo du┼╝─ů rol─Ö. Ale to, ┼╝e te dziewczyny da┼éy z siebie wszystko, to te┼╝ pokazuje, ┼╝e do wywiadu stan─Ö┼éy tylko dwie. Bo te dwie gdzie┼Ť umar┼éy po prostu, gdzie┼Ť tam siedzia┼éy pewnie w k─ůcie hali i dochodzi┼éy do siebie.

[00:12:27]

D. ABRAMOWICZ: Klasyczny objaw po 400 metrach.

[00:12:30]

M. PYREK: To pokazuje t─Ö waleczno┼Ť─ç, tak naprawd─Ö. I drug─ů, na pewno tak─ů bardzo, bardzo istotn─ů spraw─ů, dlaczego polska lekkoatletyka jest tak wysoko klasyfikowana teraz i takie mamy sukcesy: to jest na pewno walka z dopingiem. Je┼╝eli spojrzymy na histori─Ö wstecz, no to zawsze jak kto┼Ť z naszych zawodnik├│w by┼é na podium, to gdzie┼Ť tam przed by┼éa np. Rosja, w kt├│rej oficjalnie stwierdzono system dopingowy. Zreszt─ů Rosja jest wy┼é─ůczona z mo┼╝liwo┼Ťci startowania. Wi─Öc my┼Ťl─Ö, ┼╝e te┼╝ taki bardzo mocny nacisk na walk─Ö z dopingiem te┼╝ odstrasza innych potencjalnych dopingowicz├│w, ┼╝eby nie szli t─ů drog─ů tak naprawd─Ö. Wi─Öc to te┼╝ pokazuje w ko┼äcu, ┼╝e my jako nar├│d mamy ┼Ťwietnych sportowc├│w, kt├│rzy mog─ů w ko┼äcu pokaza─ç, ┼╝e s─ů w czo┼é├│wce ┼Ťwiatowej.

[00:13:30]

D. ABRAMOWICZ: Chcia┼éabym troch─Ö pozosta─ç przy w─ůtku tej zmiany pokoleniowej. Bo je┼Ťli zmiana pokoleniowa, to pewnie p┼éynnie mo┼╝emy przej┼Ť─ç do tego, w jaki spos├│b si─Ö trenuje i w jaki spos├│b si─Ö szkoli. Jestem ciekawa, czy twoim zdaniem... Czy ty widzisz jakie┼Ť zmiany? Je┼Ťli tak, to jakie? I troch─Ö te┼╝ czy uwa┼╝asz, ┼╝e istotna jest tutaj rola rodzic├│w? Teraz tak p┼éynnie chcia┼ébym przej┼Ť─ç do g┼é├│wnego tematu naszego spotkania. Pozwol─Ö sobie troch─Ö opowiedzie─ç o sobie i o swoim do┼Ťwiadczeniu. Ja wywodz─ůc si─Ö z ┼╝eglarstwa, my┼Ťl─Ö o nim przez pryzmat tego, co zna┼éam i widzia┼éam sama je uprawiaj─ůc, potem pracuj─ůc jako trener, ale patrz─Ö, jak ono ewoluuje pod absolutnie ka┼╝dym wzgl─Ödem przyk┼éadania wagi do innych element├│w uzupe┼éniaj─ůcych ten trening g┼é├│wny: czy przygotowanie motoryczne, od┼╝ywianie w┼éa┼Ťnie, aspekt przygotowania mentalnego... Nawet patrz─ůc - szczeg├│lnie u kobiet - na sylwetki ┼╝eglarek, jak to strong is the new skinny, to po pierwsze: w og├│le mn├│stwo takich kontekst├│w zmian pokoleniowych i spo┼éecznych. Ale my┼Ťl─Ö, ┼╝e zmieni┼éo si─Ö te┼╝ - i zmienia si─Ö nieustannie - szkolenie. A co za tym idzie: zmienia si─Ö podej┼Ťcie do treningu, podej┼Ťcie do rozwoju w sporcie. Czy twoim zdaniem to si─Ö zmienia? Je┼Ťli tak, to w jaki spos├│b?

[00:14:50]

M. PYREK: Zdecydowanie si─Ö zmienia. My┼Ťl─Ö, ┼╝e wszystkie aspekty tu, kt├│ra poruszy┼éa┼Ť, id─ů do przodu. Kiedy┼Ť – przynajmniej w lekkiej atletyce, bo oczywi┼Ťcie za ni─ů si─Ö mog─Ö wypowiada─ç – w wi─Ökszo┼Ťci trenerami byli… ju┼╝ wys┼éu┼╝eni trenerzy, o tak to nazw─Ö. I oni bazowali przede wszystkim na swoich do┼Ťwiadczeniach i na swojej wiedzy. Nie by┼éo ch─Öci szkolenia si─Ö, kszta┼écenia dalej, szukania takich nowinek, chocia┼╝by nawet szukania pomocy w technologii. Zdecydowanie tego brakowa┼éo. Nawet niekt├│rzy trenerzy byli do takiego stopnia skupieni na tej w┼éasnej wiedzy, ┼╝e gdzie┼Ť si─Ö chowali z treningami. I pami─Ötam zawodniczki i zawodnik├│w, kt├│rzy np. zastygali po prostu jak zamro┼╝eni, jak kto┼Ť inny wchodzi┼é na stadion albo na hal─Ö, albo trenowali w og├│le w ca┼ékiem innych godzinach. Nie tak, jak pan B├│g przykaza┼é, czyli po ┼Ťniadaniu przed obiadem i p├│┼║niej po obiedzie przed kolacj─ů, tylko gdzie┼Ť tam w godzinach, kiedy mogli si─Ö schowa─ç na hali. Albo jakie┼Ť odgradzanie si─Ö kurtynami… To takie ju┼╝ nie do ko┼äca – wg mnie – dobre sytuacje, bo ci trenerzy nie mieli szansy przekaza─ç te┼╝ swojej wiedzy. Wielokrotnie bardzo, bardzo dobrej wiedzy, dzi─Öki kt├│rej zawodnicy zdobywali dobre rezultaty rezultaty, zdobywali medale. Czyli ta wiedza by┼éa dobra i ona by┼éa oparta na praktyce te┼╝ i to nawet nale┼╝a┼éoby dla dobra dyscypliny i te┼╝ dobrego imienia tego trenera, przekaza─ç j─ů dalej przede wszystkim, zrobi─ç tak─ů szko┼é─Ö swoj─ů i kszta┼éci─ç m┼éodych zawodnik├│w. By┼é te┼╝ taki moment, ┼╝e w og├│le nie dopuszczano m┼éodych zawodnik├│w, tych, kt├│rzy ju┼╝ ko┼äczyli kariery zawodowe, nie wpuszczano ich w og├│le do zwi─ůzk├│w.

[00:16:49]

D. ABRAMOWICZ: Zamkni─Öte grupy, gdzie nie by┼éo te┼╝ mo┼╝liwo┼Ťci dzielenia si─Ö wiedz─ů i w jaki┼Ť spos├│b kszta┼écenia nowych pokole┼ä trener├│w?

[00:16:57]

M. PYREK: Tak, dok┼éadnie. Nie nie by┼éo w og├│le ┼╝adnej dyskusji, ┼╝adnego porozumienia. Teraz to si─Ö zmienia zdecydowanie. To ju┼╝ si─Ö zmienia┼éo, jak jeszcze ja trenowa┼éam. I rzeczywi┼Ťcie coraz wi─Öcej… Zwi─ůzek nawet, organizowa┼é szkole┼ä dla trener├│w. Ci trenerzy… Ja nie wiem, z czego to wynika┼éo. Czy mo┼╝e z jakiej┼Ť takiej nie┼Ťmia┼éo┼Ťci? Mo┼╝e to jest z┼ée s┼éowo, ale troszk─Ö si─Ö wstydzili tego, ┼╝e chcieliby si─Ö czego┼Ť nauczy─ç, bo uwa┼╝ali, ┼╝e je┼╝eli jeste┼Ť trenerem kadry narodowej, to ty jeste┼Ť ekspertem.

[00:17:28]

D. ABRAMOWICZ: To stereotypy, nie?

[00:17:29]

M. PYREK: Tak, stereotypy. A tak naprawd─Ö, co ci szkodzi poszerzy─ç wiedz─Ö, zastanowi─ç si─Ö? Ja pami─Ötam, ┼╝e mia┼éam taki epizod w swoim ┼╝yciu, kiedy konsultowa┼éam swoje treningi z trenerem Pietrowem, on by┼é trenerem Sergieja Bubki i p├│┼║niej Jeleny Isinbajewej. Ja pami─Ötam jego tak─ů wszechstronn─ů wiedz─Ö. On zaczyna┼é dzie┼ä od gazety sportowej, w kt├│rej po prostu czyta┼é o ka┼╝dej dyscyplinie, o ka┼╝dej. I potrafi┼é powiedzie─ç np. o tenisi┼Ťcie co┼Ť, dlaczego co┼Ť tam on ┼║le zrobi┼é. No bo jakby tu nog─Ö ustawi┼é, to gdzie┼Ť przeni├│s┼é ci─Ö┼╝ar cia┼éa, to to by si─Ö wydarzy┼éo… Tak ┼╝e to pokazuje, ┼╝e je┼╝eli czerpiesz te┼╝ z innych dyscyplin, to ty si─Ö stajesz genialnym trenerem, tak naprawd─Ö. Mo┼╝esz to przetestowa─ç na zawodniku, mo┼╝e zaproponowa─ç te┼╝ zawodniczce, co czasem s─ů krn─ůbrni i nie chc─ů pr├│bowa─ç nowych rzeczy. To te┼╝ jest rola trenera, ┼╝eby przekona─ç go do jakich┼Ť zmian. Ja generalnie to, czego mnie sport nauczy┼é, to to, ┼╝e zmiana oczywi┼Ťcie jest przera┼╝aj─ůca, ale jest czym┼Ť, co daje szans─Ö. Daje nadziej─Ö, ┼╝e co┼Ť si─Ö nowego wydarzy. A cz─Östo my si─Ö boimy jakiekolwiek zmiany. Czasem trzeba podj─ů─ç radykalne decyzje. Ja jako zawodniczka 22-letnia zmieni┼éam trenera na trenera, kt├│ry dopiero przyjecha┼é do Polski, pochodzi┼é z Ukrainy, a uciek┼éam od trenera kadry. Czyli w og├│le by┼éam napi─Ötnowana przez jaki┼Ť czas…

[00:19:01]

D. ABRAMOWICZ: Dzia┼éanie pod pr─ůd.

[00:19:02]

M. PYREK: Dok┼éadnie. ┼╗e jak to? Jak to to mo┼╝e by─ç? ┼╗e ja id─Ö do niedo┼Ťwiadczonego trenera. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e sp─Ödzi┼éam p├│┼║niej z tym trenerem… Pracowali┼Ťmy przez 12 lat i zdobywa┼éam najwy┼╝sze swoje, najwa┼╝niejsze sukcesy. Chodzi te┼╝ o jaki┼Ť rodzaj zaufania. Je┼╝eli widzisz, ┼╝e ten trener si─Ö kszta┼éci… W┼éa┼Ťnie m├│j trener. Dlaczego ja trafi┼éam do trenera Pietrowa? My┼Ťl─Ö, ┼╝e ma┼éo trener├│w, niewielu trener├│w w Polsce zdecydowa┼éoby si─Ö na telefon do takiego trenera do guru jakiej┼Ť konkurencji, ┼╝eby poprosi─ç o pomoc. M├│j trener si─Ö zdecydowa┼é i to zrobi┼éo na mnie ogromne wra┼╝enie, ┼╝e on chcia┼é konsultowa─ç sw├│j trening z tak wybitnym trenerem. I te┼╝ to dla niego, na przysz┼éo┼Ť─ç, to jest jego wiedza, jego zdobywania nowych do┼Ťwiadcze┼ä. On zbudowa┼é te┼╝ poprzez to swoj─ů wiedz─Ö i swoj─ů pozycj─Ö na ┼Ťwiecie.

[00:19:52]

D. ABRAMOWICZ: Niesamowite s─ů te opowie┼Ťci. My┼Ťl─Ö, ┼╝e w og├│le o zmianach i ewolucji sportu mog┼éyby┼Ťmy d┼éugimi godzinami, o r├│┼╝nych dyscyplinach. Czyli zmiana pokoleniowa. Czyli zmiana w podej┼Ťciu trener├│w, wi─Öksza otwarto┼Ť─ç na rozw├│j. Zmiana na pewno w poziomie dost─Öpu do nowych technologii. Zmiana na poziomie walki z dopingiem. I to prowadzi mnie do poruszenia tematu zmiany w postawach rodzicielskich. Twoim zdaniem rodzice zmienili, zmieniaj─ů swoje postawy na przestrzeni lat, dotycz─ůce sportu ich dzieci? Tak jak i ca┼éy sport si─Ö zmienia?

[00:20:26]

M. PYREK: My┼Ťl─Ö, ┼╝e tak. Te┼╝ mog─Ö od razu powiedzie─ç na swoim przyk┼éadzie: moi rodzice tak naprawd─Ö byli nieobecni w trakcie tej mojej przygody ze sportem. Warunkiem by┼éo to, ┼╝ebym nie zaniedbywa┼éa szko┼éy. Ale nie mieli┼Ťmy tradycji sportowych w rodzinie, wi─Öc moi rodzice nie do ko┼äca byli ┼Ťwiadomi, jak ten ┼Ťwiat sportu wygl─ůda. Wi─Öc do momentu, kiedy widzieli moje u┼Ťmiechy na twarzy i zadowolenie, i ch─Ö─ç chodzenia na treningi, to nie pytali, czy co┼Ť jest nie tak, czy co┼Ť nie gra. Zdecydowanie teraz… W og├│le jeszcze dodam jako tak─ů zabawn─ů pewnie histori─Ö, z drugiej strony troszk─Ö smutn─ů, ┼╝e m├│j tata by┼é pierwszy raz na moich zawodach w 2009 roku, czyli kilka lat p├│┼║niej sko┼äczy┼éam trenowa─ç.

[00:21:21]

D. ABRAMOWICZ: Z uwagi na zawód, który wykonywał, czy...?

[00:21:25]

M. PYREK: Ze wzgl─Ödu na zaw├│d, tak, bo by┼é marynarzem i go po prostu nie by┼éo, mijali┼Ťmy si─Ö cz─Östo w domu. Ale te┼╝ zawsze m├│wi, bo on by┼é… Dlaczego ja trafi┼éam do sportu? Bo on by┼é ┼Ťwietnym kibicem sportowym. I by┼é takim kulturalnym kibicem sportowym. Nie takim, kt├│ry…

[00:21:41]

D. ABRAMOWICZ: Takim empatycznym?

[00:21:42]

M. PYREK: Tak, empatycznym, kt├│ry nie krzyczy z kanapy: „Ty, co ty tam robisz?! Dlaczego ty tam kopn─ů┼ée┼Ť pi┼ék─Ö?!” albo: „Nie umiesz skaka─ç!”. Tylko tak─ů osob─ů, kt├│ra rozumia┼éa emocje sportowe. W┼éa┼Ťciwie teraz, jak o tym m├│wi─Ö, to mnie dziwi, sk─ůd w┼éa┼Ťciwie mia┼é to co┼Ť w sobie. I te┼╝ ostatnio rozmawia┼éam w┼éa┼Ťnie – a propos rodzic├│w – to te┼╝ jest bardzo wa┼╝ne, jakimi my jeste┼Ťmy kibicami. Bo dziecko obserwuje twoje reakcje, jak ty reagujesz na dan─ů trudno┼Ť─ç w sporcie. I je┼╝eli dziecko trafia do sportu, widzi twoje szale┼ästwo tu, to sobie to przek┼éada, jak tobie nie wyjdzie. Ja, dziecko, id─Ö na zawody, nie wychodzi mi i jak ja sobie przypomn─Ö t─Ö reakcj─Ö mojego rodzica, kt├│ry przed telewizorem szala┼é, to te┼╝ ogromne obci─ů┼╝enie dla dziecka. Tak wi─Öc te┼╝ to – je┼╝eli mog─Ö w kategorii przestrogi te┼╝ powiedzie─ç – to jest bardzo istotne. Bo nam si─Ö wydaje, ┼╝e to jest nieistotne, ja te┼╝ sobie dopiero w┼éa┼Ťnie s┼éuchaj─ůc rozmowy na ten temat, u┼Ťwiadomi┼éam, ┼╝e rzeczywi┼Ťcie te nasze wybuchy… Czasem tak kibicujemy, ┼╝e jeste┼Ťmy smutni po prostu – to te┼╝ dla takiego dziecka, ma┼éego sportowca mo┼╝e by─ç szalenie istotne w jego podej┼Ťciu do pora┼╝ki np.

[00:23:00]

D. ABRAMOWICZ: Tak jest, pe┼éna zgoda. Czyli punkt 1, je┼╝eli chodzi o postawy rodzic├│w i o takie budowanie ┼Ťwiadomo┼Ťci - mam nadziej─Ö, ┼╝e troch─Ö do┼éo┼╝ymy tym dzisiejszym odcinkiem do tego cegie┼ék─Ö - dzieci ucz─ů si─Ö poprzez modelowanie, na┼Ťladowanie, podgl─ůdaj─ů. Jest te┼╝ mn├│stwo bada┼ä na temat tego, ┼╝e w┼éa┼Ťnie postawy kibicowskie rodzic├│w w spos├│b istotny odbijaj─ů si─Ö i wp┼éywaj─ů na stosunek do aktywno┼Ťci fizycznej dzieci, szczeg├│lnie do radzenia sobie z niepowodzeniem. I wp┼éywaj─ů na odczuwany poziom stresu, wtedy, kiedy dzieci podejmuj─ů aktywno┼Ť─ç fizyczn─ů. Wi─Öc tutaj absolutnie podpisuje si─Ö w pe┼éni pod tym, co powiedzia┼éa┼Ť. Skoro wi─Öc rodzic-kibic, skoro wi─Öc ma swoje emocje i te emocje kibicowania wp┼éywaj─ů na funkcjonowanie dziecka, to emocje w stosunku do sportu dziecka te┼╝ na nie wp┼éywaj─ů. Jakie s─ů twoje obserwacje?

[00:23:58]

M. PYREK: Ja powiem szczerze, ┼╝e ja staram si─Ö by─ç po┼Ťrodku. Bo ja – z jednej strony – by┼éam sportowcem, kt├│ry na pytania od dziennikarzy pt. „Czy twoje dziecko b─Ödzie sportowcem?”, pierwsza my┼Ťl, kt├│ra pojawia mi si─Ö w g┼éowie, to jest: „Bro┼ä ci─Ö, Panie Bo┼╝e”. I to nie ze wzgl─Ödu na to, ┼╝e ten sport jest do bani, bo tak nie jest. Bo ja jestem taka, jaka jestem dzi─Öki temu, ┼╝e uprawia┼éam sport, mnie on ukszta┼étowa┼é jako cz┼éowieka. To, ┼╝e ja tu siedz─Ö i tak sobie swobodnie z tob─ů rozmawiam na r├│┼╝ne tematy, no to pewnie jako dziecko szkolne ja si─Ö w og├│le nie zg┼éasza┼éam do odpowiedzi. Siedzia┼éam jako zahukana, nie┼Ťmia┼éa dziewczynka, kt├│ra oczywi┼Ťcie… Ju┼╝ teraz wiem, ┼╝e mam umiej─Ötno┼Ť─ç s┼éuchania i ch┼éoni─Öcia tej wiedzy i analizowania tego p├│┼║niej, przetrawiania wewn─ůtrz siebie. Ale rzeczywi┼Ťcie ja nie by┼éam taka hej, do przodu. I to, ┼╝e teraz sobie radz─Ö w tym ┼Ťwiecie – ┼╝e tak powiem – normalnym po sporcie, to te┼╝ dzi─Öki temu, ┼╝e ten sport mnie ukszta┼étowa┼é, nauczy┼é mnie wielu umiej─Ötno┼Ťci, takich bardzo przydatnych. To si─Ö wydaje, ┼╝e to s─ů takie stricte sportowe rzeczy, kt├│re si─Ö tylko w sporcie przydadz─ů, ale one – jak wychodzisz ze sportu – to rzeczywi┼Ťcie to jest bardzo cenna nauka, kt├│ra daje ci przetrwa─ç, tak naprawd─Ö w tym ┼Ťwiecie zewn─Ötrznym. Tak ┼╝e wracaj─ůc do tego, jak rodzic powinien postrzega─ç sport, to ja- rzeczywi┼Ťcie z jednej strony – m├│wi─Ö: „Nie, nie, nieÔÇŁ. Bo wiem, ile to trud├│w po prostu. Ile trud├│w trzeba przej┼Ť─ç, ta droga sportowa od juniora, od m┼éodzika juniora, poprzez m┼éodzie┼╝owca i w tym momencie chyba najtrudniej wydaje mi si─Ö. Czyli gdzie┼Ť, kiedy jeste┼Ťmy na studiach, kszta┼écimy si─Ö, ale jednocze┼Ťnie uprawiamy sport na bardzo wysokim poziomie, to w momencie, kiedy pojawia si─Ö kontuzja albo jakie┼Ť wahania formy, wtedy cz┼éowiek stoi przed – ten m┼éody cz┼éowiek – stoi przed ogromnymi dylematami. W kt├│r─ů stron─Ö i┼Ť─ç? Czy to ju┼╝ jest koniec? Czy jednak trzeba przez to przej┼Ť─ç? Ja te┼╝ z takiej filozofii wychodz─Ö… Kiedy tworzy┼éam fundusz stypendialny dla m┼éodych sportowc├│w, to te┼╝ wide┼éki wiekowe, kt├│re tworzy┼éam, one s─ů mi─Ödzy 16. do 25. roku ┼╝ycia. W┼éa┼Ťnie ┼╝eby da─ç szans─Ö przede wszystkim tym starszym zawodnikom przej┼Ť─ç ten moment waha┼ä.

[00:26:42]

D. ABRAMOWICZ: Ze sportu te┼╝ juniorskiego do seniorskiego, ten moment, kt├│ry jest jednym z najwi─Ökszych wyzwa┼ä w og├│le, pod wieloma wzgl─Ödami u nas w Polsce. My┼Ťl─Ö sobie o tym, ┼╝e to jest tak: i matura, i potencjalne my┼Ťli o studiach, wyb├│r ┼Ťcie┼╝ki ┼╝yciowej, dojrzewanie oczywi┼Ťcie, prawdopodobnie pierwsze zwi─ůzki pojawiaj─ůce si─Ö w ┼╝yciu m┼éodego cz┼éowieka...

[00:27:03]

M. PYREK: Czasem ju┼╝ rodzina, za┼éo┼╝enie rodziny. No i wtedy ta odpowiedzialno┼Ť─ç za rodzin─Ö, a ty jednak bawisz si─Ö sport dalej. Wi─Öc to te┼╝ jest ogromne obci─ů┼╝enie dla cz┼éowieka. No ja te┼╝ – z takich ┼Ťmiesznych historii – pami─Ötam, jak zaczyna┼éam skaka─ç o tyczce i gdzie┼Ť tam podgl─ůda┼éy┼Ťmy starszych koleg├│w na treningu technicznym. Oni mieli ze 24 lata, ja wtedy mia┼éam mo┼╝e 17. I – pami─Ötam – tak sobie patrzy┼éam na nich, m├│wi┼éam: „Bo┼╝e, jacy oni s─ů starzy…”

[00:27:36]

D. ABRAMOWICZ: Bli┼╝ej ni┼╝ dalej.

[00:27:36]

M. PYREK: Tak. M├│wi─Ö: „Przecie┼╝ jak ja b─Öd─Ö mia┼éa tyle lat, to ju┼╝ na pewno nie b─Öd─Ö trenowa─ç”. A p├│┼║niej si─Ö okaza┼éo, ┼╝e jeszcze par─Ö ┼éadnych lat do┼éo┼╝y┼éam do tego. To jak─ů ja musia┼éam by─ç ju┼╝ staruch─ů – ┼╝e tak powiem – sportow─ů? Ale te┼╝ pami─Ötam, ┼╝e powiedzia┼éam sobie kiedy┼Ť, ┼╝e je┼╝eli w trakcie rozgrzewki albo gdzie┼Ť na starcie kt├│ra┼Ť z zawodniczek powie do mnie: „Prosz─Ö pani”, to oznacza, ┼╝e to ju┼╝ jest czas… To jest ten czas. I s┼éuchaj: naprawd─Ö si─Ö to wydarzy┼éo. W ostatnim moim starcie halowym na Mistrzostwach Polski w Spale, gdzie┼Ť tam w trakcie rozgrzewki stawa┼éa dziewczyna za mn─ů i m├│wi┼éa: „Prosz─Ö pani─ů, ja b─Öd─Ö za pani─ů”, a ja m├│wi─Ö: „Dobrze, dobrze…”.

[00:28:20]

D. ABRAMOWICZ: Ju┼╝ z pe┼én─ů ┼Ťwiadomo┼Ťci─ů i godno┼Ťci─ů przyj─Ö┼éa┼Ť to.

[00:28:22]

M. PYREK: Dok┼éadnie, przyj─Ö┼éam to. Ale wiedzia┼éam, ┼╝e taki czas nast─ůpi, wi─Öc to te┼╝ jest dobrze, ┼╝eby si─Ö przygotowa─ç na ten czas. Tak ┼╝e jeszcze wracaj─ůc, bo dooko┼éa wielu w─ůtk├│w, ale chcia┼ébym si─Ö skupi─ç na tych rodzicach. Wi─Öc ja oczywi┼Ťcie najpierw m├│wi─Ö, ┼╝e nie. P├│┼║niej m├│wi─Ö, ┼╝e tak, bo ten sport tak wiele uczy, ┼╝e chcia┼éabym, ┼╝eby moje dziecko tego do┼Ťwiadczy┼éo. A kolejn─ů rzecz─ů jest to, czy ono b─Ödzie chcia┼éo p├│j┼Ť─ç w sport profesjonalny. Bo ja uwa┼╝am, ┼╝e sport jest dla wszystkich…

[00:28:53]

D. ABRAMOWICZ: Superwa┼╝ne w rozr├│┼╝nieniu.

[00:28:54]

M. PYREK: I sport tak naprawd─Ö powinien by─ç nieod┼é─ůczn─ů cz─Ö┼Ťci─ů naszego dnia. Nie ┼╝ycia nawet, dnia. Ka┼╝dego dnia. Bo to jest cz─Ö┼Ť─ç dba┼éo┼Ťci o nasze zdrowie. Je┼╝eli m├│wi si─Ö o tym, ┼╝e – teraz to takie jest s┼éynne – ┼╝e 5000 krok├│w trzeba wykona─ç – to jest takie absolutne minimum – to w┼éa┼Ťnie to te┼╝ jest sport. Mo┼╝e w┼éa┼Ťnie pokazywanie dzieciakom, ┼╝e taka aktywno┼Ť─ç fizyczna, jakakolwiek. To nie musi by─ç od razu wysi┼éek fizyczny taki, kt├│ry zwala ci─Ö z n├│g. Bo te┼╝ my┼Ťl─Ö, ┼╝e to jest problem sportu zawodowego, sportu profesjonalnego, w kt├│rym nie m├│wi si─Ö… Troch─Ö za ma┼éo si─Ö m├│wi┼é o rado┼Ťci…

[00:29:33]

D. ABRAMOWICZ: ...o pasji rozwijaj─ůcej.

[00:29:34]

M. PYREK: Tak, o pasji. O tym dlaczego oni to robi─ů w┼éa┼Ťciwie ci sportowcy? No przecie┼╝ nie robi─ů dlatego, ┼╝eby si─Ö po prostu zakatowa─ç treningiem, tylko dlatego, ┼╝e to im sprawia ogromn─ů przyjemno┼Ť─ç. Ale ┼éatwiej powiedzie─ç o tym, co od razu ci si─Ö nasuwa – to, co jest trudne ni┼╝ to, co ci rzeczywi┼Ťcie sprawia przyjemno┼Ť─ç. I rzeczywi┼Ťcie w tym sporcie zawodowym jest za du┼╝o mowy o wyrzeczeniach, o tym, jaka jest presja, o tym, co tam musieli┼Ťmy po┼Ťwi─Öci─ç… I tak ja jako zawodniczka, jako m┼éoda dziewczyna – nie wiem – nie by┼éam na studni├│wce swojej. To jest po┼Ťwi─Öcenie, wyrzeczenie, OK, ale w tym czasie by┼éam na Halowych Mistrzostwach ┼Üwiata w Maebashi. To te┼╝ dla mnie by┼é awans spo┼éeczny. Wi─Öc gdzie moich rodzic├│w by┼éoby sta─ç, ┼╝ebym ja sobie do Japonii pojecha┼éa w wieku 19 lat? Nie ma szans w og├│le. Nie wiem, czy w og├│le ┼╝yciowo by┼éoby. Wi─Öc to m├│wienie o tym dooko┼éa, o tym, co jest z┼ée, troch─Ö zaburza ten dobry obraz sportu, ten bardzo pozytywny przekaz. Wi─Öc ja si─Ö upar┼éam te┼╝ w dzia┼éaniach moich fundacyjnych, ┼╝eby pokazywa─ç, ┼╝e sport jest zabaw─ů. Sport po prostu jest przyjemno┼Ťci─ů, sport jest takim rodzajem odstresowania, wyrzucenia tych wszystkich emocji nagromadzonych. Dlaczego dzieciaki powinny mie─ç codziennie WF w szkole? Dlatego, ┼╝eby si─Ö wykrzycza┼éy chocia┼╝by, ┼╝eby wybiega┼éy si─Ö. Dlaczego jest tak g┼éo┼Ťno na przerwach?

[00:31:03]

D. ABRAMOWICZ: Aktywno┼Ť─ç fizyczna jest podstawow─ů potrzeb─ů wsp├│┼éczesnego cz┼éowieka, tak samo jak dbanie o sen, odpowiednie od┼╝ywianie. Szczeg├│lnie COVID te┼╝ pokaza┼é nam to, ┼╝e ta potrzeba ruchu powinna by─ç zaspokajana absolutnie w takim samym stopniu, jak te inne podstawowe potrzeby.

[00:31:15]

M. PYREK: Dok┼éadnie. Uwa┼╝am, ┼╝e to, co si─Ö pozytywnego sta┼éo przez… Dzi─Öki tak naprawd─Ö, chyba tu mog─Ö powiedzie─ç, ┼╝e dzi─Öki izolacji, to to, ┼╝e zauwa┼╝yli┼Ťmy to, ┼╝e ta aktywno┼Ť─ç jest nam potrzebna. ┼╗e to le┼╝enie w domu, siedzenie, nie jest wcale dla nas dobre.

[00:31:30]

D. ABRAMOWICZ: Czujemy si─Ö ┼║le.

[00:31:31]

M. PYREK: Tak, czujemy si─Ö – dok┼éadnie tak, jak m├│wisz – czujemy si─Ö ┼║le. Sport podnosi jakie┼Ť takie og├│lne – nie m├│wi─Ö o ci┼Ťnieniu t─Ötniczym – takie ci┼Ťnienie twoje.

[00:31:42]

D. ABRAMOWICZ: Daje wi─Öcej energii, witalno┼Ťci.

[00:31:45]

M. PYREK: To, ┼╝e m├│wi si─Ö o tych tajemniczych endorfinach, kt├│re wÔÇŽ Hormonach szcz─Ö┼Ťcia, kt├│re gdzie┼Ť tam si─Ö pojawiaj─ů w naszych g┼éowach. Ja powiem szczerze, ┼╝e zacz─Ö┼éam do┼Ťwiadcza─ç, zauwa┼╝a─ç to dopiero, jak sko┼äczy┼éam uprawia─ç sport profesjonalnie. Tam by┼éo mn├│stwo innych bod┼║c├│w, nie by┼éo czasu, ┼╝eby my┼Ťle─ç w ten spos├│b. A teraz, kiedy nie cierpia┼éam biega─ç jako zawodniczka, ja by┼éam dobra w konkurencji, w kt├│rej nie trzeba biega─ç maraton├│w albo jakich┼Ť d┼éugich dystans├│w, tylko jest potrzebna taka wytrzyma┼éo┼Ť─ç szybko┼Ťciowa. Czyli ja musz─Ö 40 razy przebiec szybko odcinek 30-paru metr├│w, a nie biec 21 km czy wi─Öcej. Ja nie cierpia┼éam takich trening├│w wydolno┼Ťciowych, kiedy trzeba by┼éo zbudowa─ç tak─ů podstaw─Ö wydolno┼Ťci. A dopiero w momencie, kiedy przesta┼éam trenowa─ç, to zauwa┼╝y┼éam w┼éa┼Ťnie to, ┼╝e to mi sprawia przyjemno┼Ť─ç. Mimo ┼╝e si─Ö fizycznie zm─Öcz─Ö, to jednak ta moja g┼éowa tak odpoczywa… W og├│le zaczynaj─ů mi do g┼éowy przychodzi─ç r├│┼╝ne pomys┼éy, r├│┼╝ne projekty. M├│j m─ů┼╝ mi kiedy┼Ť powiedzia┼é, ┼╝e nie biegasz wi─Öcej ni┼╝ 5 km, bo wtedy zaczynasz za du┼╝o my┼Ťle─ç i ju┼╝ nie mamy wi─Öcej czasu na te wszystkie twoje projekty, ┼╝eby je zrealizowa─ç.

[00:32:59]

D. ABRAMOWICZ: Sport czy ruch, aktywno┼Ť─ç fizyczna np. sprzyja kreatywno┼Ťci.

[00:33:04]

M. PYREK: To prawda, to prawda. W og├│le teraz te┼╝, my┼Ťl─Ö, w dobie tych ogranicze┼ä, no to na pocz─ůtku w tej w┼éa┼Ťnie pocz─ůtkowej fazie – je┼╝eli trzymamy si─Ö stricte sportu profesjonalnego – to pewnie zauwa┼╝y┼éa┼Ť te r├│┼╝ne w mediach spo┼éeczno┼Ťciowych, r├│┼╝ne sposoby radzenia sobie z brakiem treningu sportowc├│w. Kto┼Ť sobie zrobi┼é jak─ů┼Ť rzutni─Ö…

[00:33:32]

D. ABRAMOWICZ: Ale sama do┼Ťwiadczy┼éam b─Öd─ůc na obowi─ůzkowej 14-dniowej kwarantannie w Melbourne, podnosi┼éam zgrzewki z wod─ů i robi┼éam przysiady z fotelem.

[00:33:39]

M. PYREK: Dokładne. Czyli tak naprawdę nie potrzebujemy siłowni, tak?

[00:33:43]

D. ABRAMOWICZ: Jak najbardziej.

[00:33:44]

M. PYREK: Tylko wszystko zale┼╝y od tego, jak si─Ö przygotujemy do danego wysi┼éku, kt├│ry chcemy podj─ů─ç. Ja te┼╝, tworz─ůc z kolei platform─Ö tak─ů sportowo-edukacyjn─ů, gdzie chcemy pokaza─ç rodzicom, ┼╝e w┼éa┼Ťnie sport… Mo┼╝na korzysta─ç ze sportu w┼éa┼Ťnie przez zabaw─Ö. To te┼╝ tworzymy r├│┼╝ne gry i zabawy, kt├│re pokazuj─ů, ┼╝e maj─ůc rzeczy w domu, mo┼╝esz stworzy─ç dla dziecka niesamowit─ů frajd─Ö, niesamowit─ů przygod─Ö, ale w dalszym ci─ůgu kszta┼étujesz u niego takie umiej─Ötno┼Ťci stricte sportowe, ale te┼╝ takie, kt├│re przydadz─ů si─Ö w normalnym ┼Ťwiecie. Od razu przytocz─Ö taki przyk┼éad, kt├│ry – na mnie przynajmniej – robi ogromne wra┼╝enie, na przyk┼éadzie berka. Je┼╝eli chcesz si─Ö dowiedzie─ç, je┼╝eli nie przekonuje ci─Ö to, ┼╝e sport uczy jakich┼Ť tam umiej─Ötno┼Ťci, to zobacz: je┼╝eli we┼║miesz berka, to dziecko przede wszystkim uczy si─Ö wsp├│┼épracowa─ç w dru┼╝ynie. Bo gdzie┼Ť tam, jedna osoba ci─Ö goni…

[00:34:58]

D. ABRAMOWICZ: Komunikacja.

[00:34:58]

M. PYREK: Tak, komunikacja. Do tego podejmowanie decyzji szybkie. Dzia┼éanie w kryzysie. Ten kto┼Ť ju┼╝ na ciebie biegnie, a ty musisz podj─ů─ç decyzj─Ö szybko, tu i teraz, ┼╝eby uciec. Je┼╝eli odniesiesz pora┼╝k─Ö, bo jeste┼Ť z┼éapana, musisz teraz wymy┼Ťli─ç tak─ů strategie, ┼╝eby uwolni─ç si─Ö od bycia berkiem, tak? Wi─Öc zobaczcie: to bardzo prosty przyk┼éad, kt├│ry pokazuje ci, jak twoje dziecko mo┼╝e si─Ö nauczy─ç radzenia w ┼╝yciu zawodowym te┼╝.

[00:35:31]

D. ABRAMOWICZ: Oczywi┼Ťcie. Cudowny w─ůtek, absolutnie. Bo chcia┼ébym przeczyta─ç pewien cytat, a p├│┼║niej odnie┼Ť─ç si─Ö do tego, co widz─Ö w ┼Ťwiecie: "U┼éatwiaj─ůc dzieciom oraz m┼éodzie┼╝y dost─Öp do aktywno┼Ťci fizycznej, inspirujemy je do do┼é─ůczenia do kultury ruchu, a tym samym wierzymy, i┼╝ w przysz┼éo┼Ťci stan─ů si─Ö aktywnymi doros┼éymi". To has┼éo znalaz┼éam na stronie twojej fundacji. Jest np. taki projekt w Kanadzie, ca┼éy program, og├│lnonarodowy program, kt├│ry nazywa si─Ö Long-Term Athlete Development, akronim LTAD. Jest to projekt centralny, kt├│rego odnogi funkcjonuj─ů w┼éa┼Ťciwie w ka┼╝dej federacji sportowej. Projekt ten dzieli w og├│le aktywno┼Ť─ç w cyklu ┼╝ycia cz┼éowieka na kilka etap├│w. Pierwszym, t┼éumacz─ůc swobodnie na j─Özyk polski, jest zabawa w aktywno┼Ť─ç, od narodzenia do 6. roku ┼╝ycia dziecka. P├│┼║niej mamy sportowy fundament, do oko┼éo 9. roku ┼╝ycia. Nauka trenowania do 11.-12. Trenowanie u podstaw do 15. roku ┼╝ycia. I p├│┼║niej ta ┼Ťcie┼╝ka tego programu dzieli si─Ö na takie dwie... W┼éa┼Ťciwie trzy odnogi. Pierwsza to jest: doskonalenie ku sportowi profesjonalnemu, potem mamy sport amatorski i na samym ko┼äcu mamy rekreacj─Ö ruchow─ů, kt├│ra ma prowadzi─ç i kszta┼étowa─ç aktywne ┼╝ycie. Czyli Kanadyjczycy - kr├│tko m├│wi─ůc - postanowili na pewnym etapie budowania swojego spo┼éecze┼ästwa podej┼Ť─ç do sportu i do aktywno┼Ťci fizycznej bardzo przekrojowo. A to, ┼╝e zaczynaj─ů o tym my┼Ťle─ç ju┼╝ w momencie, w kt├│rym dziecko si─Ö rodzi, pokazuje ogromn─ů rol─Ö rodzic├│w. To, o czym ty powiedzia┼éa┼Ť, pokazuj─ůc nawet na przyk┼éadzie berka, to jak kompleksowe mog─ů by─ç formy ruchu, jak wiele uczy─ç, nie tylko w kontek┼Ťcie d─ů┼╝enia do wyczynu sportowego. To, jak opowiadasz o tym, ┼╝e dzieci z aktywno┼Ťci fizycznej mog─ů czerpa─ç... W┼éa┼Ťciwie wszystko, o czym powiedzia┼éy┼Ťmy przez ostatnie kilkana┼Ťcie minut, prowadzi do takiego wniosku, ┼╝e s─ů osoby w ┼╝yciu dziecka, w ┼╝yciu m┼éodego cz┼éowieka, kt├│re maj─ů ogromny wp┼éyw na to, w jaki spos├│b ono my┼Ťli o sobie, o swoim ruchu, by─ç mo┼╝e kiedy┼Ť o swoim sporcie. Bo nie ka┼╝dy ruch - tak jak powiedzia┼éy┼Ťmy - jest sportem, tym bardziej sportem wyczynowym. Oczywi┼Ťcie m├│wi─Ö tutaj o rodzicach, no i o trenerach, ale pewnie o trenerach i o szkoleniu mog┼éyby┼Ťmy kolejne godziny d┼éugo dyskutowa─ç. Rodzice. Kanadyjczycy w swoim programie pokazuj─ů: Drogi rodzicu, od pierwszych chwil, momentu, kiedy twoje dziecko pojawia si─Ö na tym ┼Ťwiecie, mo┼╝esz zrobi─ç wiele, ┼╝eby wprowadza─ç je w ten ┼Ťwiat aktywno┼Ťci, jest to pomocne na wielu p┼éaszczyznach. Jak ty to widzisz u nas w Polsce, pod k─ůtem i ┼Ťwiadomo┼Ťci i tego, w jaki spos├│b my post─Öpujemy w tym kontek┼Ťcie?

[00:38:30]

M. PYREK: Ja my┼Ťl─Ö, ┼╝e generalnie mamy coraz wi─Öksz─ů ┼Ťwiadomo┼Ť─ç na temat tego, jak bardzo sport, a w┼éa┼Ťciwie aktywno┼Ť─ç fizyczna, jest nam potrzebna. Nawet je┼╝eli rozejrzymy si─Ö wok├│┼é, no to ju┼╝ nie dziwi nas biegacz, kt├│ry biegnie rano, w nocy nawet, tylko po prostu biega, bo… No nie dziwi ci─Ö, po co on biegnie, tak? Tylko wiesz, ┼╝e on biegnie dla siebie, mo┼╝e ma jaki┼Ť cel wyznaczony albo po prostu sprawia mu to przyjemno┼Ť─ç. Ju┼╝ wiele razy m├│wi┼éam to, ┼╝e m─Ö┼╝czy┼║ni wiedz─ů, co to s─ů legginsy, to ju┼╝ w og├│le dla mnie szczyt ┼Ťwiadomo┼Ťci sportowej. Ale rzeczywi┼Ťcie jest tak, ┼╝e… Te┼╝ chyba wida─ç to po ilo┼Ťci propozycji i po ofercie zaj─Ö─ç sportowych pozalekcyjnych. To znaczy, ┼╝e skoro one s─ů, to znaczy, ┼╝e jest zapotrzebowanie na nie, czyli rzeczywi┼Ťcie rodzice pokazuj─ů dzieciakom coraz wi─Öcej dyscyplin sportowych. Aczkolwiek to, co chcia┼éabym podkre┼Ťli─ç, to bardzo wa┼╝ne w tym wszystkim jest zaanga┼╝owanie rodzica. To nie jest tak, ┼╝e zapiszesz swoje dziecko na 5 r├│┼╝nych jakich┼Ť tam zaj─Ö─ç sportowych w tygodniu i b─Ödziesz to traktowa┼é jako po prostu miejsce, w kt├│rym twoje dziecko jest, a ty w tym czasie sobie mo┼╝esz sobie zrobi─ç swoje rzeczy. To nie na tym polega. Bo to dziecko bardzo szybko wyczuje, ┼╝e to jest taki zapychacz, te jego zaj─Öcia sportowe s─ů takim zapychaczem opieki nad nim, a ty – nie wiem – jedziesz na zakupy.

[00:40:16]

D. ABRAMOWICZ: Czyli aktywno┼Ť─ç rodzica poniek─ůd w sporcie dziecka jest bardzo wa┼╝na? Taka aktywno┼Ť─ç w kontek┼Ťcie obecno┼Ťci?

[00:40:22]

M. PYREK: Obecno┼Ťci, tak.

[00:40:23]

D. ABRAMOWICZ: Świadomego uczestniczenia w tym sporcie.

[00:40:25]

M. PYREK: Zdecydowanie. I to zw┼éaszcza w tej pierwszej fazie. To uwa┼╝am, ┼╝e powinien by─ç rodzic obecny, powinien by─ç zainteresowany ┼╝ywo tym, co si─Ö dzieje. Powinien sam by─ç aktywny, bo tak naprawd─Ö jak obserwujesz emocje swojego dziecka, to – dla mnie – to jest zawsze zimny prysznic. Twoje dziecko jest odbiciem lustrzanym ciebie tak naprawd─Ö. Jak ono si─Ö z┼éo┼Ťci, to od razu mo┼╝esz mie─ç pewno┼Ť─ç, ┼╝e ty tak wygl─ůdasz, jak ty si─Ö z┼éo┼Ťcisz. Bo dzieci nas obserwuj─ů. To my jeste┼Ťmy najwi─Ökszym autorytetem, zw┼éaszcza w tej pierwszej cz─Ö┼Ťci ich ┼╝ycia. Ja pami─Ötam tak─ů histori─Ö, bardzo urocz─ů tak naprawd─Ö, mnie chwyta za serce: jak chodzi┼éam biega─ç w niedziel─Ö – z regu┼éy biegam 5 km – i m├│j syn, kt├│ry mia┼é wtedy 5 lat, przyszed┼é do mnie i te┼╝ si─Ö zacz─ů┼é ubiera─ç i m├│wi┼é: „Ale mamo, ja id─Ö z tob─ů biega─ç. Bo ty to lubisz, to ja te┼╝ chcia┼ébym spr├│bowa─ç”, jak m├│wi─Ö: „Grzesiu, ale mama tam biega bardzo d┼éugo i to jeszcze nie jest dobre dla ciebie”, a on m├│wi: „Ale ja umiem bardzo szybko biega─ç”. Wi─Öc bardzo pokaza┼éo mi, ┼╝e rzeczywi┼Ťcie, je┼╝eli ja pokazuj─Ö mojemu dziecku, ┼╝e ja ─çwicz─Ö…

[00:41:39]

D. ABRAMOWICZ: ...i cieszy ci─Ö to.

[00:41:40]

M. PYREK: …i ja si─Ö w tym bawi─Ö, to mi sprawia przyjemno┼Ť─ç, to moje dziecko widzi, ┼╝e to jest co┼Ť fajnego i nabiera nawyku tak naprawd─Ö.

[00:41:48]

D. ABRAMOWICZ: Analogicznie do rodzica kibicuj─ůcego. Te┼╝ postawy rodzica wobec uprawiania sportu i podejmowania aktywno┼Ťci fizycznej maj─ů absolutnie wp┼éyw na to, jak dziecko patrzy na aktywno┼Ť─ç fizyczn─ů?

[00:41:57]

M. PYREK: Dok┼éadne, zdecydowanie. To, co na pocz─ůtku powiedzia┼éy┼Ťmy: jak jeste┼Ťmy furiatami przed telewizorem, to dziecko mo┼╝e si─Ö zestresowa─ç p├│┼║niej, je┼╝eli jemu co┼Ť nie wyjdzie na zawodach. Bo sobie pomy┼Ťli: Bo┼╝e, wr├│c─Ö do domu, a ten m├│j ojciec albo matka b─Öd─ů po prostu rozczarowani tym moim startem. Wi─Öc trzeba naprawd─Ö uwa┼╝a─ç. Ja walcz─Ö z moim m─Ö┼╝em, bo on jest takim g┼éo┼Ťnym kibicem. Co prawda by┼é te┼╝ sportowcem, wi─Öc nie jest takim oceniaj─ůcym, ale raczej bazuje na do┼Ť─ç sporych emocjach, wi─Öc te┼╝ go gdzie┼Ť tam stopuje, ┼╝eby tego nie pokazywa┼é. No bo te┼╝ z troski przede wszystkim o to moje dziecko. Te┼╝ nie naciskam za bardzo na moje dziecko, je┼╝eli nie chce startowa─ç w zawodach.

[00:42:20]

D. ABRAMOWICZ: Zatrzymajmy si─Ö, poprosz─Ö, na chwilk─Ö tutaj. Powiem tak─ů histori─Ö: 2 lata temu siedzia┼éam na trybunach, podczas meczu tenisowego turnieju i s┼éysza┼éam... Nie spos├│b by┼éo po prostu nie us┼éysze─ç, bo by┼éa to g┼éo┼Ťna rozmowa mamy i dziecka, wydaje mi si─Ö, ┼╝e dziecka w wieku oko┼éo 6 lat. Ogl─ůdali oni ten mecz i dziecko zapyta┼éo: "Mamo, a czy ja mog─Ö spr├│bowa─ç tenisa?", a mama na to powiedzia┼éa: "Ale ty ju┼╝ chodzisz na pi┼ék─Ö r─Öczn─ů i na no┼╝n─ů, nie ma takiej mo┼╝liwo┼Ťci". Bardzo szybko w tej rozmowie uci─Ö┼éa, troszk─Ö s┼éycha─ç by┼éo w reakcji tego dziecka, ┼╝e by┼éo zaskoczone, taki pomys┼é. Jestem ciekawa, co my┼Ťlisz na temat tego, czy rodzice - twoim zdaniem - warto, aby pokazywali dzieciom r├│┼╝ne formy aktywno┼Ťci fizycznej. A je┼Ťli tak, to w jaki spos├│b - twoim zdaniem - powinni to robi─ç?

[00:43:36]

M. PYREK: Ja my┼Ťl─Ö, ┼╝e przede wszystkim powinni┼Ťmy jak najwi─Öcej tych sport├│w pokazywa─ç. Bo to, co dla nas jest atrakcyjne, nie zawsze jest atrakcyjne dla dziecka. A najwa┼╝niejsza wg mnie rola i zadanie dla rodzica, to jest akceptacja tego, co twoje dziecko czuje. Ja te┼╝ si─Ö wiele razy nie zgadzam z zachowaniem moich dzieci. I oczywi┼Ťcie wtedy, kiedy ono jest tak ewidentnie nie takie, no to je karc─Ö, ale staram si─Ö pod─ů┼╝a─ç za jego wyborami. Bo w ten spos├│b si─Ö kszta┼étuje jego droga, jego przyjemno┼Ťci, jego pasje. Wi─Öc naturalne – w moim przypadku – naturalne jest to, ┼╝e moje dziecko chodzi na zaj─Öcia lekkoatletyczne. No ja te┼╝ prowadz─Ö uczniowski klub sportowy, wi─Öc te┼╝ mi naj┼éatwiej zaprowadzi─ç go tam, ale na szcz─Ö┼Ťcie trafi┼éam na trenera, kt├│ry wcale si─Ö – kt├│ry pracuje razem ze mn─ů – kt├│ry nie wywodzi si─Ö wcale od lekkiej atletyki, tylko od koszyk├│wki. I on ma ┼Ťwietne podej┼Ťcie do tych dzieci, bo on ich traktuje jako partner├│w. To jest bardzo wa┼╝ne. To nie jest cz┼éowiek, kt├│ry przychodzi i m├│wi: Zr├│b to, to, to, to i to. Tylko np. jak moje dziecko sobie wymy┼Ťli┼éo, ┼╝e gdzie┼Ť tam na hali sportowej ma jak─ů┼Ť baz─Ö, no to je┼╝eli jest przerwa – bo oni 15 minut trenuj─ů, 10 minut si─Ö bawi─ů np. skacz─ů po zeskoku do tyczki, bujaj─ů si─Ö na linach, maj─ů wolny czas, no to…

[00:45:12]

D. ABRAMOWICZ: Forma zabawy.

[00:45:12]

M. PYREK: Forma zabawy, dok┼éadnie. Jest moment, kiedy trzeba zrobi─ç, te 15 minut trzeba przepracowa─ç, ale jest p├│┼║niej przerywnik, kt├│ry m├│wi o tym, ┼╝e teraz r├│b to, co ci si─Ö tu, w tym obiekcie najbardziej podoba. Wi─Öc moje dziecko ma swoj─ů baz─Ö i siedzi w tej bazie, bawi si─Ö w jakie┼Ť tam Jurassic Park z kumplami i to te┼╝… O, w┼éa┼Ťnie – kumple. To jest bardzo wa┼╝ne.

[00:45:33]

D. ABRAMOWICZ: Relacje. Taka rzecz, kt├│r─ů daje sport i aktywno┼Ť─ç fizyczna tak┼╝e dzieciom. Bo m├│wili┼Ťmy o komunikacji, o rozwijaniu proces├│w poznawczych, o rozwoju emocjonalnym, ale te┼╝ w┼éa┼Ťnie kompetencje - z jednej strony - spo┼éeczne i kontekst relacyjny. Czyli to wszystko, co daje aktywno┼Ť─ç fizyczna, a niekoniecznie to ma w prostej linii prowadzi─ç sze┼Ťciolatka do wyczynu.

[00:45:56]

M. PYREK: Dok┼éadnie. To jest rodzaj przede wszystkim sp─Ödzania fajnie wolnego czasu, ja my┼Ťl─Ö.

[00:46:02]

D. ABRAMOWICZ: Ja nazywam to wychowaniem poprzez sport, na tym etapie. Nie uprawianiem sportu.

[00:46:06]

M. PYREK: Dokładnie i to jest bardzo dobre zdanie. Bo uprawia się sport wtedy, kiedy już podejmujesz decyzję, że to jest kierunek zawodowy, wg mnie.

[00:46:18]

D. ABRAMOWICZ: A kiedy, Monika, twoim zdaniem taki moment nadchodzi?

[00:46:19]

M. PYREK: To jest trudne pytanie.

[00:46:23]

D. ABRAMOWICZ: Tak┼╝e dla rodzica.

[00:46:24]

M. PYREK: Dla rodzica r├│wnie┼╝. Ja patrz─ůc po sobie, to to, co wcze┼Ťniej powiedzia┼éam o tym, obserwuj─ůc tych moich koleg├│w, kt├│rzy mieli ju┼╝ 20 par─Ö lat, a ja twierdzi┼éam, ┼╝e ju┼╝ w tym czasie nie b─Öd─Ö trenowa─ç, to te┼╝ pokazuje, jak dziecko patrzy, jak nastolatek patrzy na to wszystko. On od samego pocz─ůtku… On nie musi wcale widzie─ç, ┼╝e to ju┼╝ jest moja droga sportowa. Bo ja b─Öd─ůc wtedy w tej grupie, mia┼éam 10 kole┼╝anek, kt├│re skaka┼éo o tyczce, a finalnie, jak ju┼╝ mia┼éam 21 lat, to zosta┼éy 2 z tej ca┼éej grupy.

[00:46:58]

D. ABRAMOWICZ: Chocia┼╝by przechodz─ůc - przepraszam - ten proces ju┼╝ p├│┼║niej przechodzenia ze sportu juniorskiego do seniorskiego nawet, o czym powiedzia┼éy┼Ťmy. Mn├│stwo jest takich zakr─Öt├│w po drodze.

[00:47:05]

M. PYREK: Dok┼éadne. Kto┼Ť wybra┼é studia, kt├│re nie dawa┼éy szansy… Zosta┼é w sporcie, ale to ju┼╝ nie by┼é ten rodzaj godzin wytrenowanych, kt├│re m├│g┼éby dawa─ç szans─Ö gdzie┼Ť tam zaistnienia czy awansu, kwalifikacji do kadry narodowej. Ale ja uwa┼╝am, ┼╝e bez wzgl─Ödu na to, w kt├│rym momencie kto┼Ť zako┼äczy┼é swoj─ů przygod─Ö ze sportem, to tak czy siak nabra┼é takich umiej─Ötno┼Ťci, kt├│re daj─ů mu szans─Ö poradzi─ç sobie w ┼╝yciu w ka┼╝dej dziedzinie, bez wzgl─Ödu na to, czy to jest sport, czy to jest jaka┼Ť inna bran┼╝a. Ma┼éo tego: ostatnio si─Ö uczepi┼éam tego, ┼╝e to, ┼╝e nasze dzieci uprawiaj─ů sport i np. rezygnuj─ů z kt├│rym┼Ť momencie, bo zaczyna – nie wiem – interesowa─ç ich co┼Ť innego, ju┼╝ nie chc─ů by─ç Lewandowskim, tylko np. nagle chc─ů by─ç jakim┼Ť naukowcem. No to ja uwa┼╝am, ┼╝e one powinny przej┼Ť─ç, pozna─ç wiele dyscyplin sportowych, bo wyobra┼║my sobie sytuacj─Ö, w kt├│rej koledzy albo dyrektor, jaki┼Ť tw├│j szef, zaprasza ci─Ö na partyjk─Ö tenisa albo zaprosza ci─Ö do dru┼╝yny ekipy, ┼╝eby po godzinach pogra─ç w kosza. I ty nie umiesz gra─ç w tego kosza.

[00:48:25]

D. ABRAMOWICZ: Albo przebiec Wingsa.

[00:48:26]

M. PYREK: Dokładnie, albo przebiec Wingsa.

[00:48:29]

D. ABRAMOWICZ: Przygotowujesz si─Ö.

[00:48:50]

M. PYREK: Tak. No to zobacz: to od razu tracisz szans─Ö. Poprzez zacie┼Ťnienie wi─Özi. A mo┼╝e w trakcie tego grania, usi─ůd─ů w przerwie sobie na ┼éaweczce i zaczn─ů rozmawia─ç nad jakim┼Ť projektem. Bo by─ç mo┼╝e nie by┼éo mo┼╝liwo┼Ťci w pracy, ┼╝eby przekaza─ç jakiego┼Ť twojego pomys┼éu szefowi. A tu b─Ödzie mo┼╝liwo┼Ť─ç, ┼╝eby zab┼éysn─ů─ç – nie b├│jmy si─Ö tego s┼éowa – zab┼éysn─ů─ç. Wi─Öc te┼╝ ten sport pokazuje, te umiej─Ötno┼Ťci, kt├│re zdobywamy, gdzie┼Ť tam mog─ů si─Ö przyda─ç na ka┼╝dym etapie ┼╝ycia. Wi─Öc ja uwa┼╝am, ┼╝e im wi─Öcej sport├│w pokazujemy dzieciakom – przede wszystkim to jest budowanie wiedzy, budowanie sprawno┼Ťci, pozyskiwanie tych umiej─Ötno┼Ťci. Ale te┼╝ dziecko ma szans─Ö znale┼║─ç to, co go interesuje. To, co mu si─Ö najbardziej podoba. Te┼╝ uwa┼╝am, ┼╝e to, co m├│wi┼éam o tej akceptacji: najgorszym chyba jest wyj┼Ťciem, je┼╝eli ty jeste┼Ť fanem jakiej┼Ť dyscypliny sportu albo ty jeste┼Ť niezrealizowanym by┼éym sportowcem i pr├│bujesz wcisn─ů─ç na si┼é─Ö, i prze┼éo┼╝y─ç te swoje ambicje sportowe niezrealizowane na swoje dziecko. My┼Ťl─Ö, ┼╝e to jest najgorsze, co mo┼╝emy zrobi─ç. Jeszcze wracaj─ůc do tego, kiedy zaczyna si─Ö ten sport zawodowy: w moim przypadku moje my┼Ťlenie dopiero zacz─Ö┼éo si─Ö po pierwszym medalu Mistrzostw ┼Üwiata senior├│w.

[00:50:05]

D. ABRAMOWICZ: Powiedzmy - je┼Ťli to nie tajemnica - ile mia┼éa┼Ť lat?

[00:50:07]

M. PYREK: 21 lat miałam dopiero.

[00:50:09]

D. ABRAMOWICZ: Pomy┼Ťla┼éa┼Ť w├│wczas o sobie, ┼╝e jeste┼Ť profesjonalnym sportowcem?

[00:50:12]

M. PYREK: Tak. Dopiero wtedy. I ┼╝e to jest m├│j zaw├│d, ┼╝e to jest m├│j spos├│b na ┼╝ycie. I ju┼╝ wtedy wiedzia┼éam, ┼╝e jestem szcz─Ö┼Ťciar─ů, bo mog─Ö zawodowo wykonywa─ç co┼Ť, co jest moj─ů pasj─ů. Czyli pracuj─Ö, robi─Ö to, co mi najbardziej sprawia przyjemno┼Ť─ç.

[00:50:32]

D. ABRAMOWICZ: A kiedy pomy┼Ťla┼éa┼Ť o sobie, ┼╝e uprawiasz sport wyczynowo?

[00:50:37]

M. PYREK: To my┼Ťl─Ö, ┼╝e troszk─Ö wcze┼Ťniej. W momencie, kiedy zacz─Ö┼éam by─ç wcielana do kadry narodowej.

[00:50:47]

D. ABRAMOWICZ: 17, 18 lat?

[00:50:49]

M. PYREK: 17 lat chyba, to by┼éo najwcze┼Ťniej. To jeszcze za czas├│w juniorskich. Ale te┼╝ chcia┼éabym powiedzie─ç to – bo uwa┼╝am ┼╝e to jest szalenie istotne – ┼╝e w momencie, kiedy zosta┼éam pierwszy raz powo┼éana do kadry narodowej i zosta┼éam umieszczona, zakwaterowana w COS-ie w Spale, ale moja ekipa – jak wa┼╝ne by┼éo dla mnie na pocz─ůtku to – ┼╝e moja ekipa by┼éa w centrum Spa┼éy w jakim┼Ť LWP zakwaterowana, a ja by┼éam w tym COS-ie. I dla mnie to by┼éo tak okropne, ja si─Ö czu┼éam po prostu jakby mnie kto┼Ť wyrzuci┼é z grupy.

[00:51:23]

D. ABRAMOWICZ: To ju┼╝ jest wyj┼Ťcie poza stref─Ö komfortu. Zupe┼énie nowe warunki, takie pierwsze razy, z kt├│rymi trzeba sobie poradzi─ç.

[00:51:30]

M. PYREK: Mimo ┼╝e to by┼é awans dla mnie, ewidentny awans, wyr├│┼╝nienie tak naprawd─Ö, to to w dalszym ci─ůgu i tak sp─Ödza┼éam czas w tym LWP. Nie siedzia┼éam w tym COS-ie, bo ja chcia┼éam by─ç z grup─ů, z ekip─ů, z lud┼║mi, z kt├│rymi si─Ö znam i z kt├│rymi po prostu ┼Ťwietnie sp─Ödzam sw├│j czas. I to te┼╝ jest bardzo istotne, ┼╝eby mie─ç te┼╝ w takim ograniczaniu si─Ö – to si─Ö tak ┼éadnie m├│wi: patologii spo┼éecznych – to jednak przynale┼╝no┼Ť─ç do takiej grupy…

[00:52:00]

D. ABRAMOWICZ: ... identyfikacja ...

[00:52:01]

M. PYREK: Dok┼éadnie. To jest co┼Ť szalenie wa┼╝nego w tym wieku nastoletnim, kiedy ta grupa ci─Ö trzyma i nie pozwala ci zboczy─ç na jakie┼Ť czarne ┼Ťcie┼╝ki.

[00:52:13]

D. ABRAMOWICZ: To kolejna zaleta sportu, o kt├│rej - moim zdaniem, my┼Ťl─Ö naszym zdaniem -powinni pami─Öta─ç rodzice rozmawiaj─ůcy z dzie─çmi o sporcie, wspieraj─ůcy swoje dzieci w sporcie, a niekoniecznie taka warto┼Ť─ç dodana ┼Ťci┼Ťle zwi─ůzana z trenowaniem, wynikami czy potencjalnie te┼╝ zarabianiem np. pieni─Ödzy, szczeg├│lnie w niekt├│rych dyscyplinach sportu. Powiedzia┼éa┼Ť: "Mia┼éam 21 lat, poczu┼éam, ┼╝e uprawiam ten sport profesjonalnie, ┼╝e nazywam siebie profesjonalnym sportowcem. Oko┼éo 17 lat, kiedy poczu┼éam, ┼╝e uprawiam sport wyczynowo". Do mnie do gabinetu trafiaj─ů rodzice, kt├│rzy o swoich 7-8 letnich dzieciach cz─Östo m├│wi─ů, ┼╝e s─ů one profesjonalnymi sportowcami. I to moim zdaniem troch─Ö pod─ů┼╝─Ö - du┼╝o m├│wi┼éy┼Ťmy o pozytywnych warto┼Ťciach dodanych sportu - ale teraz chcia┼éabym poniek─ůd przej┼Ť─ç do wyzwa┼ä, z jakimi mierzymy si─Ö dzisiaj pracuj─ůc w sporcie, i do wyzwa┼ä, przed kt├│rymi te┼╝ stoj─ů rodzice. Czyli do postrzegania w┼éa┼Ťnie sportu inaczej ni┼╝ to, o czym powiedzia┼éy┼Ťmy przez ostatnie kilkadziesi─ůt minut. Do postrzegania tego sportu profesjonalnego, do my┼Ťlenia o trenowaniu jak o pracy od bardzo wczesnych lat rozwoju dziecka, co prowadzi bardzo cz─Östo to wielu wyzwa┼ä i trudno┼Ťci w p├│┼║niejszych etapach, je┼Ťli to dziecko zostaje rzeczywi┼Ťcie sportowcem wyczynowym. I tutaj pod─ů┼╝─Ö nieco mo┼╝e w taki ciemny zau┼éek, ale to poniek─ůd te┼╝ m├│j obowi─ůzek i moja zawodowa rzeczywisto┼Ť─ç. Chcia┼éabym podkre┼Ťli─ç, ┼╝e chocia┼╝by coraz wi─Öcej obserwujemy w┼Ťr├│d sportowc├│w ju┼╝ nawet w wieku 16, 18 lat, objaw├│w wypalenia. Jest to coraz cz─Östsze zjawisko. Coraz cz─Ö┼Ťciej pojawiaj─ů si─Ö zaburzenia nastroju, m.in. zaburzenia depresyjne. Oczywi┼Ťcie w pewnym sensie sport jest szk┼éem powi─Ökszaj─ůcym og├│┼é spo┼éecze┼ästwa, ale tak dzieje si─Ö te┼╝ w sporcie i bardzo wiele w─ůtk├│w pracy mojej ze sportowcami dotyczy te┼╝ stosunku ich rodzic├│w, szczeg├│lnie na wcze┼Ťniejszych etapach ich ┼╝ycia i funkcjonowania w sporcie i tego budowania postaw, kt├│re p├│┼║niej niekoniecznie s─ů konstruktywne. A wi─Öc z jednej strony: zmieniamy si─Ö my, zmienia si─Ö sport, wa┼╝ne jest to oczywi┼Ťcie, ┼╝eby┼Ťmy dostrzegali to, jak wiele on niesie w kontek┼Ťcie spo┼éecznym dla rozwoju m┼éodego cz┼éowieka. Ale z drugiej strony: obserwujemy coraz wcze┼Ťniejsze d─ů┼╝enie - zw┼éaszcza rodzic├│w - do specjalizacji dzieci w sporcie. Co ty o tym my┼Ťlisz?

[00:54:47]

M PYREK: Bardzo du┼╝o teraz si─Ö m├│wi na temat p├│┼║nej specjalizacji, tak naprawd─Ö. Sport – tak jak chyba wynika z tych moich wylicze┼ä, z moich odczu─ç – do wieku nastoletniego, tej szko┼éy ┼Ťredniej, powinien by─ç zabaw─ů. Oczywi┼Ťcie wy┼é─ůczymy z tego dyscypliny takie wczesno-rozwojowe, czyli pewne gimnastyk─Ö, ┼éy┼╝wiarstwo, gdzie rzeczywi┼Ťcie te sukcesy przychodz─ů zdecydowanie szybciej ni┼╝ – nie wiem – w lekkiej atletyce, czy nawet w tenisie. Te kariery trwaj─ů bardzo d┼éugo i te┼╝ rodzic musi – je┼╝eli rzeczywi┼Ťcie widzi potencja┼é swojego dziecka, a nie jest to jego chciejstwo, tylko widzi potencja┼é dziecka – to, ┼╝eby mie─ç to na uwadze. ┼╗e to twoje dziecko w tym rygorze takim treningowym b─Ödzie przez nast─Öpne 20 lat albo i wi─Öcej. Wi─Öc, ┼╝eby mie─ç to po prostu na uwadze. ┼╗e teraz przebod┼║cowanie, nawet takie emocjonalne, dziecka w tym wczesnym etapie jego przygody ze sportem… Bo uwa┼╝am, ┼╝e to jest przygoda ze sportem, tak naprawd─Ö.

[00:56:03]

D. ABRAMOWICZ: Ja często - przepraszam, że wejdę ci w słowo - mówię o sportowej drodze, która być może na pewnym etapie stanie się karierę dopiero.

[00:56:09]

M. PYREK: Dok┼éadnie. To nie prowadzi do niczego, takie przebod┼║cowanie nie prowadzi do niczego dobrego. Bo zbyt du┼╝e oczekiwania po stronie rodzic├│w, mog─ů w og├│le zniszczy─ç pasj─Ö dziecka. Jak to tak postrzegam.

[00:56:25]

D. ABRAMOWICZ: Bo pasja staje si─Ö destrukcyjna, zamiast rozwijaj─ůca.

[00:56:28]

M. PYREK: Dok┼éadnie. Spe┼éniasz po prostu oczekiwania swojego rodzica. Oczywi┼Ťcie mam nadziej─Ö, ┼╝e ci rodzice s─ů jednak w mniejszo┼Ťci. Ale te┼╝ jeszcze ┼╝eby tak troch─Ö mo┼╝e mo┼╝e nakre┼Ťli─ç pozytywny jeszcze wp┼éyw uprawiania… Mo┼╝e nie uprawiania, bo tak m├│wili┼Ťmy o uprawianiu sportu zawodowo – to p├│┼║niej – ale w og├│le bawienia si─Ö w sport. To ja mam tak─ů swoj─ů histori─Ö dotycz─ůc─ů decyzji o p├│j┼Ťciu mojego syna do klasy sportowej w pierwszej klasie szko┼éy podstawowej. Mia┼éam bardzo d┼éug─ů dyskusj─Ö z rodzicami na temat tego, ┼╝e oni od razu postrzegali klas─Ö sportow─ů jako wyczyn. I to te┼╝ nie t─Ödy droga, bo ja np. nie widz─Ö – mam nadziej─Ö, ┼╝e m├│j syn kiedy┼Ť mi to wybaczy – ale nie widz─Ö wielkiego potencja┼éu w moim dziecku, takiego sportowego. M├│wi si─Ö, ┼╝e talent si─Ö kszta┼étuje do 9. roku ┼╝ycia…

D. ABRAMOWICZ: Za to uwielbia kosmos...00:57:29]

D. ABRAMOWICZ: Za to uwielbia kosmos...

[00:57:30]

M. PYREK: Uwielbia kosmos, chce by─ç naukowcem…

[00:57:32]

D. ABRAMOWICZ: ... i LEGO.

[00:57:32]

M. PYREK: I LEGO. Ale ja mu za ka┼╝dym razem m├│wi─Ö, nawet jak ma w─ůtpliwo┼Ť─ç i nie chce mu si─Ö i┼Ť─ç na trening… Ale z regu┼éy dzieje si─Ö to dlatego ┼╝e np. si─Ö mnie pyta: „Czy b─Ödzie Igor?”, „A czy b─Ödzie Julek”, bo chodzi mu po prostu o koleg├│w. To zawsze mu m├│wi─Ö: „Ale zobacz, ┼╝eby by─ç naukowcem, to musisz mie─ç bardzo sprawny umys┼é. Musisz si─Ö potrafi─ç koncentrowa─ç bardzo mocno. Musisz mie─ç dotleniony ten umys┼é, a sport w┼éa┼Ťnie ci to daje. Wi─Öc ta kondycja taka og├│lna, fizyczna, b─Ödzie te┼╝ bardzo dobrze dzia┼éa─ç na to, ┼╝e b─Ödziesz zapami─Ötywa┼é ile┼Ť rzeczy, b─Ödziesz potrafi┼é si─Ö skoncentrowa─ç”. Ale te┼╝ pami─Ötam w┼éa┼Ťnie to zaskoczenie tych rodzic├│w. Bo tak jak wspomnia┼éam: moje dziecko nie ma jeszcze takiego ewidentnego talentu sportowego. Mo┼╝e nigdy go nie b─Ödzie mia┼éo, nie wiem tego. Ale dla mnie warto┼Ťci─ů by┼éo to, ┼╝e moje dziecko b─Ödzie mia┼éo 2 godziny WF-u codzienne w szkole.

[00:58:29]

D. ABRAMOWICZ: Absolutnie.

[00:58:29]

M. PYREK: I wiedzia┼éam, ┼╝e od przej┼Ťcia przedszkolnego – takiego siedzenia na dywanie, takiej swobody – do przej┼Ťcia, do siedzenia w ┼éawce przez 45 minut albo tam i p├│┼║niej, ile┼Ť razy w ci─ůgu dnia, to takie 2 godziny b─Öd─ů dla niego uwolnieniem tych emocji…

[00:58:50]

D. ABRAMOWICZ: I w┼éa┼Ťnie - przepraszam - ale szans─ů na rozw├│j tych wszystkich umiej─Ötno┼Ťci i kompetencji, o kt├│rych powiedzia┼éy┼Ťmy wcze┼Ťniej.

[00:58:56]

M. PYREK: Dok┼éadnie. A czy ono tak si─Ö zakocha w tym sporcie, ┼╝e np. w czwartej klasie, kiedy jest kolejny nab├│r do klasy sportowej, kiedy ono… To jest d┼éuga droga do momentu, kiedy ono b─Ödzie mia┼éo szans─Ö podj─ů─ç decyzj─Ö, czy ono chce i┼Ť─ç dalej do tej klasy sportowej. I wtedy ja ju┼╝ daj─Ö woln─ů r─Ök─Ö. Bo albo b─Ödzie chcia┼é i┼Ť─ç w ten kosmos i dinozaury i bycie naukowcem, albo mo┼╝e jednak ten talent sportowy si─Ö objawi i b─Ödzie chcia┼é w drug─ů stron─Ö i┼Ť─ç. Ale powiem szczerze, ┼╝e ja nie naciskam na ┼╝adn─ů ze stron. Raczej pokazuj─Ö bez przerwy. Ja bym chcia┼éa, ┼╝eby ten sport by┼é obecny w ┼╝yciu mojego dziecka, po prostu widz─Ö wiele korzy┼Ťci. Ale je┼╝eli si─Ö oka┼╝e, ┼╝e… Nawet, je┼╝eli na pocz─ůtku jego drogi oka┼╝e si─Ö, ┼╝e ma ten talent i – powiedzmy – b─Ödzie go rozwija┼é, ale w momencie, kiedy przyjdzie wypalenie w takim w┼éa┼Ťnie wczesnym momencie, no to ja zaakceptuj─Ö jego decyzj─Ö. Oczywi┼Ťcie b─Öd─Ö pr├│bowa┼éa przeci─ůgn─ů─ç przez chwil─Ö, bo dzieci czasem gubi─ů si─Ö w tych swoich decyzjach. Pami─Ötam, ┼╝e kiedy┼Ť s┼éysza┼éam takie – nie wiem, czy to jest dobre okre┼Ťlenie, czy nie – s┼éysza┼éam takie stwierdzenie, ┼╝e je┼╝eli chcesz sprawdzi─ç, czy twojemu dziecku zale┼╝y na sporcie, to nie przypomnij mu kilka razy o treningu. Ja nie wiem, czy to jest dobre, zw┼éaszcza…

[00:01:00:20]

D. ABRAMOWICZ: To zale┼╝y - ulubiona odpowied┼║ psycholog├│w na ka┼╝de pytanie.

[01:00:22]

M. PYREK: No w┼éasnie. My┼Ťl─Ö, ┼╝e w tej pierwszej fazie to nie jest dobre, bo dziecko o niczym nie pami─Öta.

[01:00:27]

D. ABRAMOWICZ: Poza tym, tak jak powiedzia┼éy┼Ťmy: rol─ů rodzica jest kszta┼étowanie tych postaw i stosunku wobec aktywno┼Ťci fizycznej. Ale p├│┼║niej te┼╝ rozmowa z dzieckiem, opowiadanie przez dziecko o tym, jakie czerpie do┼Ťwiadczenia z aktywno┼Ťci fizycznej - to, co powiedzia┼éa┼Ť wcze┼Ťniej - ┼╝ywe zainteresowanie rodzica sportem dziecka, jest te┼╝ fantastycznym sposobem na pog┼é─Öbienie trwa┼éej i bliskiej relacji rodzic-dziecko, kt├│ra jest oparta na pewnym budowaniu pasji i zainteresowania. To te┼╝ kolejna funkcja aktywno┼Ťci fizycznej, kt├│ra nawet mo┼╝e sta─ç si─Ö sportem wyczynowym w pewnym momencie. Taka, kt├│ra mo┼╝e te┼╝ cementowa─ç relacje rodzinne.

[01:01:03]

M. PYREK: Dok┼éadnie. Inn─ů te┼╝ kwesti─ů jest… To si─Ö te┼╝ cz─Östo s┼éyszy o takim klubie oszala┼éych rodzic├│w.

[01:01:10]

D. ABRAMOWICZ: KOR... Dla zaznajomionych znane bardzo zjawisko, szczeg├│lnie z pi┼éki no┼╝nej i tenisa, ale rozlewaj─ůce si─Ö tak┼╝e na inne dyscypliny sportu.

[01:01:18]

M. PYREK: Dok┼éadne. I to zjawisko nie powinno mie─ç miejsca. I to przede wszystkim podwa┼╝anie roli trenera nie powinno mie─ç w og├│le miejsca, ani na stadionie, ani w domu, w rozmowach. Ja uwa┼╝am tak samo z nauczycielami: je┼╝eli masz zastrze┼╝enia do nauczyciela, to id┼║ z nim porozmawiaj, bo mo┼╝e dziecko si─Ö myli, przekazuje ci jaki┼Ť pogl─ůd, kt├│ry nie do ko┼äca jest prawdziwy, a je┼╝eli ty b─Ödziesz z nim rozmawia┼é i nawet cz─Östo obra┼╝a┼é nauczyciela czy trenera, no to od razu w og├│le znika autorytet jego. Wi─Öc trzeba wybra─ç inn─ů drog─Ö. Najpierw porozmawia─ç z nauczycielem czy trenerem, ┼╝e taka sytuacja, tu jest taka komunikacja, ┼╝e chcieliby┼Ťmy to wyja┼Ťni─ç i rozwi─ůza─ç przede wszystkim to zjawisko. Ale te┼╝ ostatnio by┼éam na takim szkoleniu – bra┼éam udzia┼é – kt├│re prowadzi Weronika Nowakowska…

[01:02:21]

D. ABRAMOWICZ: .Pozdrawiamy.

[01:02:21]

M. PYREK: Tak. Dlaczego si─Ö tak zawiesi┼éam? Bo sobie chcia┼éam przypomnie─ç, co tam by┼éo takiego bardzo istotnego powiedziane, co na mnie zrobi┼éo wra┼╝enie. I w┼éa┼Ťnie sobie przypomnia┼éam, ┼╝e chodzi┼éo o nazywanie uczu─ç. ┼╗e to jest bardzo istotne, bo my rodzice albo zamykamy si─Ö, np. w momencie pora┼╝ki widzimy ten stres dziecka, t─ů rozpacz, nie do ko┼äca wiemy, jak zareagowa─ç. Bo z jednej strony: chcemy powiedzie─ç: „Super gra┼ée┼Ť!ÔÇŁ, a dziecko wie, ┼╝e po prostu nie gra┼éo dobrze. Wi─Öc to te┼╝ jest takie sprzedawanie dziecku takiego fa┼észywego… My chcemy dobrze oczywi┼Ťcie, ale taki jak obraz, ┼╝e my wierzymy, wierzymy w to dziecko bez wzgl─Ödu na wszystko – OK, tak jest, ale te┼╝ musimy nazwa─ç to uczucie, kt├│re zaw┼éadn─Ö┼éo nim w tym czasie. Ja si─Ö te┼╝ tego ucz─Ö, bo te┼╝ mi si─Ö wydaje, ┼╝e jak ja go poklepi─Ö – to moje dziecko – po plecach i powiem: „Dla mnie jeste┼Ť zawsze ┼Ťwietny”, to to nie jest do ko┼äca wsparcie. Trzeba oczywi┼Ťcie wyrazi─ç to wsparcie, ale te┼╝ m├│wi si─Ö o takiej zasadzie 24 godzin, ┼╝eby poczeka─ç a┼╝ to – nie chodzi stricte o 24 godziny – tylko poczeka─ç na moment, kiedy dziecko samo b─Ödzie chcia┼éo o tej pora┼╝ce porozmawia─ç, a nie dr─ů┼╝y─ç od razu. Ja pami─Ötam, ┼╝e mia┼éam kiedy┼Ť robione takie badania psychologiczne i okaza┼éo si─Ö, ┼╝e gdzie┼Ť tam mam – nie wiem, czy to dobrze nazw─Ö, to mnie poprawisz – cechy mistrza. I to pami─Ötam te┼╝, bardzo by┼éo istotne, ┼╝eby m├│j trener us┼éysza┼é. Nie ┼╝ebym tylko ja mia┼éa t─Ö ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ale ┼╝eby m├│j trener to us┼éysza┼é. ┼╗e do mnie nie trafia, je┼╝eli jako pierwsze skieruje do mnie s┼éowa krytyki, to do mnie to nie trafia.

[01:04:17]

D. ABRAMOWICZ: Tylko najpierw pozytywne wzmocnienie.

[01:04:18]

M. PYREK: Najpierw pozytywne, a dopiero później to, co mam zmienić. Bo inaczej w ogóle ten rodzaj mojego rozumowania nie przyswaja tego, co trener chce mi przekazać. Mimo że on często nie ma w ogóle złych intencji. Ale to jest bardzo istotne, taki sposób komunikacji. Żeby jednak nie mówić od razu, co było źle. Dlatego nie analizować od razu tego, po starcie.

[01:04:43]

D. ABRAMOWICZ: To samo dotyczy rodzic├│w.

[01:04:44]

M. PYREK: Tak, dok┼éadnie. I je┼╝eli dziecko chce milcze─ç, no to milcz razem z nim. Te┼╝ jest bardzo trudna rola… W moim przypadku m├│j m─ů┼╝ by┼é tak─ů poduszk─ů, kt├│r─ů ja nazwa┼éam „bezpiecze┼ästwa”, on m├│g┼éby nazwa─ç to workiem treningowym, pewnie. Ale rzeczywi┼Ťcie ci─Ö┼╝kie to jest dla rodzica, kiedy okazuje si─Ö, ┼╝e to dziecko wyrzuca te wszystkie emocje na ciebie. Ale z drugiej strony: to ty musisz mie─ç t─Ö ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ┼╝e nim targaj─ů olbrzymie emocje. Ja kiedy┼Ť bra┼éam udzia┼é w takim programie, kt├│ry mia┼é za zadanie udowodni─ç badania jakich┼Ť tam ameryka┼äskich badaczy – bo oni wszyscy robi─ů badania, takie ekstremalne zw┼éaszcza – oni postawili tak─ů teza, ┼╝e stres przedstartowy jest por├│wnywalny ze stresami w momencie zagro┼╝enia ┼╝ycia.

[01:05:04]

D. ABRAMOWICZ: Zgadza si─Ö. Bardzo cz─Östo tak jest.

[01:05:42]

M. PYREK: Tak. I ja mog─Ö powiedzie─ç: jak us┼éysza┼éam to, to rzeczywi┼Ťcie tak jest. My nie widzimy perspektywy. Staj─ůc na starcie, u nas nie ma perspektywy kolejnych zawod├│w, tylko to jest tu i teraz. To jest: albo mi wyjdzie tu i teraz, albo to jest koniec ┼Ťwiata. I rzeczywi┼Ťcie tak jest. I je┼╝eli rodzic u┼Ťwiadomi sobie ten poziom – rodzic, kt├│ry nigdy nie by┼é w sporcie oczywi┼Ťcie, m├│wimy o takich – u┼Ťwiadomi sobie poziom stresu u dziecka, no to ┼éatwiej mu b─Ödzie przyj─ů─ç takie…

[01:06:15]

D. ABRAMOWICZ: ... troch─Ö szersz─ů perspektyw─Ö.

[01:06:17]

M. PYREK: Tak, r├│┼╝nych emocji dziecka. Ale z drugiej strony ja uwa┼╝am, ┼╝e to dobrze, ┼╝e to dziecko wyrzuca te emocje.

[01:06:22]

D. ABRAMOWICZ: Wtedy to oznacza, ┼╝e rodzic jest tak─ů bezpieczn─ů przystani─ů, dziecko czuje si─Ö komfortowo w relacji.

[01:06:26]

M. PYREK: Jest relacja, dok┼éadnie. My┼Ťl─Ö, ┼╝e chyba na tym najbardziej nam zale┼╝y, ┼╝eby mie─ç jak najd┼éu┼╝ej tak─ů relacj─Ö i to dobr─ů relacj─Ö z dzieckiem. A je┼╝eli – nie wiem – dziecko m├│wi, ┼╝e: „Zawali┼éem”, a ty m├│wisz: „A co ty, daj spok├│j, nie zawali┼ée┼Ť, jeste┼Ť dobry” czy co┼Ť, to w og├│le nie ma dyskusji. My chcemy dobrze, ale te┼╝ podcinamy mu skrzyd┼éa, m├│wi─ůc: „Daj spok├│j”, bo jednak wydaje mi si─Ö, ┼╝e trzeba po prostu zaakceptowa─ç to, co on m├│wi, bo on to czuje, tu i teraz.

[01:06:56]

D. ABRAMOWICZ: To jest jego perspektywa.

[01:06:57]

M. PYREK: Dok┼éadnie. I oczywi┼Ťcie p├│┼║niej przyjdzie czas na analiz─Ö tego, mo┼╝na mu co┼Ť podpowiedzie─ç, jaki┼Ť rodzaj – nie wiem – zapytania go nawet… Bo ja te┼╝ sobie wyobra┼╝am, ┼╝e cz─Östo nie wiemy jako rodzice, co powiedzie─ç dziecku po pora┼╝ce. Mo┼╝e jak ju┼╝ opadn─ů te emocje, to trzeba po prostu zapyta─ç dziecko, co by chcia┼éo, co uwa┼╝a, ┼╝e mu pomo┼╝e w takiej sytuacji. Ale ju┼╝ w momencie, kiedy te emocje opadn─ů tak naprawd─Ö.

[01:07:25]

D. ABRAMOWICZ: Tutaj pozwol─Ö sobie da─ç rodzicom drobne narz─Ödzie: zgadzam si─Ö w stu procentach, ┼╝e nie trzeba wiedzie─ç te┼╝ zawsze, co powiedzie─ç dziecku. To, co warto absolutnie robi─ç, to w┼éa┼Ťnie dzieli─ç si─Ö swoimi emocjami tak┼╝e. I rodzic ma pe┼éne prawo powiedzie─ç do dziecka: "Wiesz, nie wiem, jak to jest czu─ç si─Ö tak, jak ty teraz, przegra─ç np. jaki┼Ť wy┼Ťcig czy masz poczucie, ┼╝e przegra┼ée┼Ť jakie┼Ť wa┼╝ne dla siebie zawody, ale np. mi zdarzy┼éo si─Ö kiedy┼Ť ponie┼Ť─ç pora┼╝k─Ö w tym i w tym i w tym" i np. mo┼╝emy przytoczy─ç w├│wczas jakie┼Ť nasze do┼Ťwiadczenie z obszaru zawodowego czy edukacyjnego. Dziecko - po pierwsze - widzi, ┼╝e rodzi─ç te┼╝ cz┼éowiek i mimo tego, ┼╝e nie jest sportowcem czy by─ç mo┼╝e nie rozumie do ko┼äca tego ┼Ťwiata, to stara si─Ö zrozumie─ç emocje dziecka. Kiedy rodzic nazywa w┼éasne emocje, pokazuje, ┼╝e jest bardzo ludzki, co te┼╝ sprzyja pog┼é─Öbieniu relacji z dzieckiem i daje szans─Ö w┼éa┼Ťnie pog┼é─Öbienia chocia┼╝by tego poczucia, ┼╝e rodzic mo┼╝e by─ç t─ů bezpieczn─ů baz─ů dla dziecka i zawsze b─Ödzie te┼╝ od razu radzi┼é i szuka┼é rozwi─ůza┼ä. Bo nie zawsze trzeba, ale czasami po prostu warto jest wys┼éucha─ç i pokaza─ç, ┼╝e samemu te┼╝ bywa si─Ö w dosy─ç wymagaj─ůcej sytuacji. I to jest bardzo wa┼╝ne - troch─Ö podsumowuj─ůc ten w─ůtek - z perspektywy dbania o w┼éasny dobrostan jako rodzic. O w┼éasne emocje, a tak┼╝e o w┼éasny poziom napi─Öcia. To, co powiedzia┼éa┼Ť, jest bardzo, ale to bardzo istotne. I chcia┼éabym, aby to wybrzmia┼éo w naszej rozmowie, ┼╝e niezale┼╝nie od tego, czy dziecko zaczyna swoj─ů przygod─Ö ze sportem i jest na etapie kszta┼étowania poszczeg├│lnych cech motorycznych czy zasob├│w poznawczych, czy jest to sportowiec ju┼╝ wchodz─ůcy w ┼Ťwiat sportu profesjonalnego, to wa┼╝nym jest absolutnie - wr─Öcz kluczowym - aby rodzic dba┼é o w┼éasne emocje i w┼éasny komfort wobec sportu w┼éasnego dziecka. To rodzic jest pierwszym i najwa┼╝niejszym kibicem swojego dziecka absolutnie, ale si┼é─ů rzeczy z powod├│w, o kt├│rych powiedzia┼éa┼Ť, on cz─Östo jest te┼╝ najbardziej wystawiony na trudne emocje dziecka w sporcie. Umiej─Ötno┼Ťci w┼éasne i zasoby w┼éasne pozwalaj─ů zdecydowanie bardziej konstruktywnie funkcjonowa─ç i w ┼Ťwiecie sportu dziecka, i zachowa─ç w┼éasny komfort w tym wszystkim. I to wa┼╝ny, my┼Ťl─Ö, kontekst tego w─ůtku. No to ostatnia sprawa: jakie twoim zdaniem z perspektywy sportowca, rodzica, osoby funkcjonuj─ůcej w sferze edukacji, w ┼Ťwiecie sportu, s─ů najwa┼╝niejsze dzisiaj takie kompetencje umiej─Ötno┼Ťci sportowego rodzica?

[01:10:09]

M. PYREK: Cierpliwo┼Ť─ç przede wszystkim. My┼Ťl─Ö, ┼╝e nawet po prostu generalnie, nie je┼╝eli chodzi o sport. Ale no rzeczywi┼Ťcie rodzic sportowy to te┼╝ cierpliwy, ja si─Ö te┼╝ tego ucz─Ö, to jest naprawd─Ö na wag─Ö z┼éota. I my┼Ťl─Ö, ┼╝e cierpliwo┼Ť─ç i akceptacja, to s─ů najwi─Öksze warto┼Ťci, kt├│re mo┼╝emy da─ç naszemu dziecku. Ale te┼╝ my┼Ťl─Ö, ┼╝e takie wywa┼╝enie przede wszystkim, ┼╝eby nie popada─ç w skrajno┼Ťci. Je┼╝eli dziecko zarazi si─Ö jak─ů┼Ť pasj─ů, to ┼╝eby a┼╝ tak ┼Ťlepo nie rzuca─ç wszystkiego innego, tylko pod─ů┼╝a─ç w tym jednym kierunku. Bo dzieci maj─ů inn─ů perspektyw─Ö czasu ni┼╝ my i im si─Ö mo┼╝e wydawa─ç to, co teraz jest dla nich najwa┼╝niejsze na ┼Ťwiecie, to pojutrze ju┼╝ nie b─Ödzie, a my np. zainwestowali┼Ťmy mn├│stwo czasu i pieni─Ödzy w przygotowania do nie wiadomo jakiego profesjonalizmu. Wi─Öc ┼╝eby rzeczywi┼Ťcie stara─ç si─Ö wywa┼╝y─ç to wszystko. Ale ja uwa┼╝am, ┼╝e przede wszystkim by─ç przy dziecku, to jest najwa┼╝niejsze. Te┼╝ doszkala─ç si─Ö, szuka─ç odpowiedzi. My si─Ö nie rodzimy z wiedz─ů na temat tego, jak by─ç dobrym rodzicem, nie ma nawet ┼╝adnej instrukcji obs┼éugi dziecka, wi─Öc po prostu wszystko przez do┼Ťwiadczenie. I to, co kiedy┼Ť wydawa┼éo si─Ö by─ç dobre, tak jak np. – w moim przypadku – ta obecno┼Ť─ç rodzica, chyba na mnie nie wp┼éywa┼éa… Znaczy: ani nieobecno┼Ť─ç, ani obecno┼Ť─ç rodzica…

[01:11:54]

D. ABRAMOWICZ: To tak jak na mnie.

[01:11:55]

M. PYREK: Tak mi si─Ö wydaje, ┼╝e to ani nie mia┼éo znaczenia, czy oni s─ů, czy oni nie s─ů. My┼Ťl─Ö, ┼╝e tak jak m├│j tata by┼é pierwszy raz na zawodach, kiedy ja mia┼éam 29 lat, by┼éam doros┼é─ů osob─ů, to bardziej na mnie wp┼éyn─ů┼é pod wzgl─Ödem takiego martwienia si─Ö, czy on sobie organizacyjnie poradzi─ç , czy on dotrze na to miejsce w wielkim stadionie, to by┼éo takie trudniejsze dla mnie ni┼╝ ten stres zwi─ůzany z jego obecno┼Ťci─ů i kibicowaniem. To ju┼╝ nie mia┼éo znaczenia. Ale te┼╝ spotka┼éam si─Ö kiedy┼Ť z tak─ů opini─ů psycholog├│w, ┼╝e w takim wieku nastoletnim nawet lepiej, ┼╝eby rodzic nie by┼é na tym stadionie. I w og├│le wa┼╝ne jest to, ┼╝eby zapyta─ç dziecko, czy ono chce, ┼╝yczy sobie obecno┼Ťci rodzica na stadionie.

[01:12:39]

D. ABRAMOWICZ: To te┼╝ jest do wypracowania, absolutnie. W zale┼╝no┼Ťci od temperamentu dziecka w┼éa┼Ťnie rodzica, znowu od tego, jakie rodzic ma zasoby i w jaki spos├│b reaguje na to, co dzieje si─Ö na tym stadionie czy na innej arenie rywalizacji. Jest to bardzo - my┼Ťl─Ö - indywidualna wsp├│┼écze┼Ťnie kwestia, na kt├│r─ů absolutnie warto zwraca─ç uwag─Ö.

[01:12:58]

M. PYREK: Oczywi┼Ťcie. Ja sobie nie wyobra┼╝am sytuacji, kiedy moje dziecko m├│wi, ┼╝e ja nie mog─Ö by─ç na zawodach. Bo od razu moja wyobra┼║nia mnie ponosi i od razu sobie my┼Ťl─Ö, ┼╝e gdzie┼Ť za krzakami b─Öd─Ö wypatrywa─ç. Bo trudno mi jest sobie wyobrazi─ç, ┼╝eby nie widzie─ç jego startu, nie kibicowa─ç mu. Ale chyba najtrudniejsze b─Ödzie dla mnie to, je┼╝eli on powie, ┼╝e on sobie tego nie ┼╝yczy. To trzeba b─Ödzie to wzi─ů─ç na klat─Ö i p├│j┼Ť─ç do domu i poczeka─ç a┼╝ b─Ödzie chcia┼éo mi o tym opowiedzie─ç. Ale te┼╝ wracaj─ůc w┼éa┼Ťnie do – to ju┼╝ oczywi┼Ťcie m├│wimy o takim powiedzmy p├│┼ésporcie zawodowym – ale wracaj─ůc w og├│le jeszcze do tych relacji, to my teraz biegniemy po prostu, za szybko ten ┼Ťwiat ucieka.

[01:13:44]

D. ABRAMOWICZ: ...sportowy te┼╝.

[01:13:45]

M. PYREK: Te┼╝. I my┼Ťl─Ö, ┼╝e w og├│le bycie z dzie─çmi jest trudne teraz, bo pracujemy zdecydowanie za d┼éugo. Cz─Östo nawet jak wychodzimy z pracy, to nie wychodzimy z pracy, tylko w dalszym ci─ůgu jeste┼Ťmy na mailach i dzia┼éamy bardzo projektowo. To te┼╝ jest fajna umiej─Ötno┼Ť─ç sportowa, kt├│ra… Jak s─ů mistrzostwa ┼Ťwiata, to si─Ö przygotowujesz na mistrza ┼Ťwiata, po prostu, tu i teraz, i 100 procent albo i wi─Öcej po┼Ťwi─Öcasz temu. Ale z drugiej strony: takie przyk┼éadanie zbyt du┼╝ego wektora do pracy… Np. ja jestem tak─ů osob─ů, kt├│ra pracuje na 100 procent, bo nie umie inaczej, bo tak mnie sport nauczy┼é. Ale czasem zbyt mocno si─Ö po┼Ťwi─Öcam czemu┼Ť i zatracam i po prostu zapominam o ca┼éym ┼Ťwiecie. Wi─Öc trzeba te┼╝ gdzie┼Ť tam wywa┼╝y─ç to wszystko. Ale drugiej jeszcze strony – czy mo┼╝e z trzeciej i czwartej ju┼╝ – to budowanie tych relacji. Sport daje t─Ö mo┼╝liwo┼Ť─ç bycia z dzieckiem i poznania jego reakcji na jak─ů┼Ť sytuacj─Ö stresow─ů na niepowodzenie.

[01:14:57]

D. ABRAMOWICZ: Zag┼é─Öbienia si─Ö w jego ┼Ťwiat, prawda?

[01:14:58]

M. PYREK: Tak. Nawet czasem nie jeste┼Ť – np. to tak sobie ja sobie wyobra┼╝am – ┼╝e jest jaki┼Ť problem w szkole. Nauczyciel ci zwraca uwag─Ö, ┼╝e dziecko si─Ö tak i tak zachowuje nieodpowiednio. Ty tego w og├│le nie widzisz w domu. Ale wyjd┼║ z nim na podw├│rko, zagraj z nim, ale nie tak, ┼╝e dasz mu wygra─ç, tylko naprawd─Ö zagraj z nim w jak─ů┼Ť gr─Ö albo podejmiecie jakie┼Ť wyzwanie i zobaczysz wtedy, jakie emocje nim targaj─ů. I mo┼╝e wyjdzie co┼Ť, co ci─Ö bardzo zaskoczy. Ale je┼╝eli tego nie zrobisz, nie b─Ödziesz mia┼é szansy pozna─ç tych emocji i zareagowa─ç odpowiednio. Wi─Öc te┼╝ to wsp├│lne bawienie si─Ö w sport, to buduje po prostu relacj─Ö, tak─ů blisko┼Ť─ç moim zdaniem. I ja si─Ö tego trzymam.

[01:15:42]

D. ABRAMOWICZ: Absolutnie, niech to b─Ödzie klamra. My┼Ťl─Ö, ┼╝e poza wszystkim i ca┼é─ů specyfik─ů wsp├│┼éczesnego ┼Ťwiata, tak┼╝e ┼Ťwiata sportu i tym d─ů┼╝eniem do mistrzostwa, kt├│re przy┼Ťwieca cz─Östo tak┼╝e rodzicom, warto aby┼Ťmy pami─Ötali absolutnie na ka┼╝dym etapie tej sportowej drogi dziecka - czy to dziecka ma┼éego, czy ju┼╝ doros┼éego dziecka - o tym, ┼╝e sport mo┼╝e uczy─ç ┼╝ycia, ┼╝e wychowanie poprzez sport mo┼╝e by─ç wspania┼éym ┼║r├│d┼éem nabywania r├│┼╝nych kompetencji spo┼éecznych w przysz┼éo┼Ťci, tak┼╝e zawodowych, i wreszcie doskona┼é─ů szans─ů na to, ┼╝eby budowa─ç trwa┼é─ů i blisk─ů relacj─Ö rodzic-dziecko, kt├│ra oparta jest o blisko┼Ť─ç i zaufanie.

[01:16:17]

M. PYREK: Dokładne, zgadzam się w stu procentach.

[01:16:20]

D. ABRAMOWICZ: Bardzo ci dzi─Ökuj─Ö. My┼Ťl─Ö, ┼╝e mogliby┼Ťmy d┼éugie godziny rozmawia─ç.

[01:16:24]

M. PYREK: Przegada┼éy┼Ťmy, co?

[01:16:26]

D. ABRAMOWICZ: Mam nadzieję, że mój debiut w tej formie wypadł w miarę przyzwoicie.

[01:16:31]

M. PYREK: Bardzo dobrze.

[01:16:33]

D. ABRAMOWICZ: Bardzo mnie ekscytuje to, kiedy ta rozmowa ju┼╝ pojawi si─Ö w przestrzeni. Mam nadziej─Ö, ┼╝e b─Ödzie warto┼Ťci─ů dodan─ů dla wielu os├│b. Bardzo ci dzi─Ökuj─Ö za twoje spojrzenie tak przekrojowe, dojrza┼ée i ┼Ťwiadome.

[01:16:46]

M. PYREK: Bardzo dzi─Ökuj─Ö.

[01:16:47]

D. ABRAMOWICZ: Wszystkiego dobrego, du┼╝o zdrowia.

[01:16:49]

M. PYREK: Dzi─Ökuj─Ö, wzajemnie.

Prowadz─ůcy

Daria Abramowicz
Psycholog w sporcie i biznesie

Uko┼äczy┼éa psychologi─Ö ze specjalno┼Ťci─ů psychologia kliniczna na SWPS Uniwersytecie Humanistycznospo┼éecznym w Warszawie oraz szkolenie I stopnia w Centrum Terapii Skoncentrowanej na Rozwi─ůzaniach CTSR, a tak┼╝e studia podyplomowe z psychologii sportu na SWPS Uniwersytecie Humanistycznospo┼éecznym w Warszawie. Na co dzie┼ä wsp├│┼épracuje m.in. z Ig─ů ┼Üwi─ůtek. Wi─Öcej na www.dariaabramowicz.com.

Go┼Ť─ç podcastu

Monika Pyrek
Sportowiec, lekkoatletka

Pozostałe odcinki (19)

U┼╝ywamy cookies, ┼╝eby indywidualnie odpowiada─ç na potrzeby s┼éuchaczy. Zasady przechowywania i dost─Öpu do plik├│w cookies mo┼╝esz zmieni─ç w ustawieniach swojej przegl─ůdarki.